Savunma Harcamaları Türkiye’de Ekonomik Büyümeyi Artırıyor mu? Genişletilmiş ARDL Yaklaşımı ile Yeniden Gözden Geçirilmesi

Öz

Savunma harcamaları, ülkenin varlığını sürdürebilmesi ve içeriden ve dışarıdan gelebilecek tehditlere karşı koyabilmek için yapılması gereken en önemli harcama kalemlerinden biridir. Savunma sanayine yapılan harcamalar, ileri teknoloji gerektiren ürünlerin gelişmesini ve kaynakların ülkede kalmasını sağlayarak ülke ekonomisinde katma değer meydana getirmektedir. Bu makalenin amacı Türkiye de savunma harcamaları – ekonomik büyüme ilişkisini, genişletilmiş ARDL yöntemi ile ortaya koymaktır. Bağımlı değişkenin ekonomik büyüme, bağımsız değişkenlerin savunma harcamaları ile ihracat olduğu çalışmada, değişkenlerine ait veriler 1961 – 2022 yıllarını kapsayacak şekilde ele alınmıştır. Sonuçlar, Türkiye’nin savunma harcamaları ve ihracat değişkeni ile milli gelir artış hızı arasında uzun dönemli “pozitif” bir ilişkinin olduğu, tespit edilmiştir. Bu durum savunma harcamalarında maliyeti düşürmeye odaklanmanın ekonomik büyümeye fayda sağlayabileceğini göstermektedir. Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkilerini ortaya koymak için Hacker ve Hatemi-J (2006) Simetrik Nedensellik Testi yapılmıştır. Nedensellik testi sonuçlarına göre savunma harcamalarından ekonomik büyümeye doğru tek yönlü, ihracat ile ekonomik büyüme arasında ise çift yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Bu bulgulara dayanarak, makale politika yapıcılar için bazı kritik öneriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Savunma Harcamaları
• Ekonomik Büyüme
• AARDL
• Simetrik Nedensellik
• İhracat

Does Defense Spending Increase Economic Growth in Turkey? Revisited with Extended ARDL Approach

Abstract

Defence expenditures are one of the essential items that must be made for the country to survive and counter threats from within and outside. Expenditures on the defence industry create added value in the national economy by ensuring the development of products requiring advanced technology and the retention of resources in the country. This paper aims to investigate the relationship between defence expenditures and economic growth in Turkey using the extended ARDL method. In the study where the dependent variable is economic growth and the independent variables are defence expenditures and exports, the data of the variables are considered for the period between 1961 and 2022. The results show a long-run "positive" relationship between Turkey's defence expenditures, exports and national income growth rate. This suggests that focusing on cost reduction in defence expenditures may benefit economic growth. Hacker and Hatemi-J (2006) Symmetric Causality Test was conducted to reveal the causality relations between the variables. According to the causality test results, a unidirectional causality relationship was found between defence expenditures and economic growth, and a bidirectional causality relationship was found between exports and economic growth. Based on these findings, the paper provides critical recommendations for policymakers.

Keywords

• Defense Expenditures
• Economic Growth
• AARDL
• Symmetric Causality.
• Export

Kaynakça

1. Akcan, A. T. (2019). Türkiye’de yatırım ve askeri harcamalarının ekonomik büyümeye etkisi: 1982-2017 ARDL sınır testi yaklaşımı. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 15(2), 359-369.
2. Al Maani D., Alnusairat, S., & Al-Jokhadar, A. (2021). Transforming learning for architecture: online design studio as the new norm for crises adaptation under COVID-19. Open House International, 46(3), 348-358.
3. Aslan, A. ve Topcu, E. (2018). İhracata dayalı büyüme hipotezine yeni bir yaklaşım: Türkiye ekonomisi üzerine sektörel bir uygulama. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (20), 119-134.
4. Aslan, M.H. (1998). Hizmet ekonomisi. Alfa Yayınevi.
5. Benoit, E. (1973). Growth effects of defence in developing countries. International Development Review. 14(1), 2-10.
6. Benoit, E. (1978). Growth and defense in developing countries, Economic Development And Culturel Change. 26(2), 271- 280.
7. Bulutoğlu, K. (2003). Kamu ekonomisine giriş demokraside devletin ekonomik bir kuramı. Yapı Kredi Yayınları.
8. Çevik, E. İ. ve Bektaş, G. (2019). Savunma harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye örneği. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 8(16), 229-236.

9. Dunne, J. P., Nikolaidou, E., & Vougas, D. (2001). Defence spending and economic growth: A casual analysis for Greece and Turkey, Defence and Peace Economics. 12 (1), 5-26.
10. Durgun, Ö. ve Timur, M. C. (2017). Savunma harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye analizi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (54), 126-137.
11. Elveren, A. Y. (2012). Military spending and income inequality: Evidence on cointegration and causality for Turkey, 1963–2007. Defence and Peace Economics, 23(3), 289-301.
12. Enimola, S. S., & Akoko, A. (2008). Defense expenditure and economic growth: the Nigeria experience 1977-2006. Adekunle Ajasin University P.M.B 001.
13. Gerace, M. P. (2002). US military expenditure and economic growth: some evidence from spectral methods. Defence and Peace Economics (13), 1-11.
14. Gokmenoglu, K. K., Taspinar, N., & Sadeghieh, M. (2015). Military expenditure and economic growth: The case of Turkey. Procedia Economics and Finance, 25, 455-462.
15. Hacker, R. S., & Hatemi-J, A. (2006). Tests for causality between integrated variables using asymptotic and bootstrap distributions: theory and application. Applied Economics, 38(13), 1489-1500.
16. Hatemi-j, A. (2012). Asymmetric causality tests with an application. Empirical economics, 43, 447-456. Kanca, O. ve Yamak, R. (2020). Türkiye ekonomisi açısından Benoit hipotezinin testi. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(3), 823-839. Kinsella, D. (1990). Defence spending and economic performance in The United States: a casual analysis. Defence Economics, 1(4), 295-309.
17. Knight, M., Loayza, N., & Villanueva, D. (1996). The Peace Dividend: Military Spending Cuts and Economic Growth. IMF Staff Papers 1–44.
18. Korkmaz, Ö. ve Bilgin, T. (2017). Askeri harcamalar ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri'nin karşılaştırmalı analizi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (18), 289-316.
19. Looney, R. E. (1995). The Economics of third world defence expenditures. Contemporary Studies in Economic and Financial Analysis, 72, JAI Press.
20. Luqman, M., & Antonakakis, N. (2021). Guns better than butter in Pakistan? The dilemma of military expenditure, human development and economic growth. Technological Forecasting and Social Change, 173, 121-143.
21. Manchester, C. (2017). The Relationship between defense expenditures and economic growth: a granger causality approach. Business/Business Administration. https://scholarsarchive.library.albany.edu/honorscollege_business/37 adresinden 16.03.2023 tarihinde alınmıştır.
22. McNown, R., Sam, C. Y., & Goh, S. K. (2018). Bootstrapping the autoregressive distributed lag test for cointegration. Applied Economics, 50(13), 1509-1521.
23. Murdoch, J.C., & Sandler, T. (2002) Economic growth, civil wars, and spatial spillovers. Journal of Conflict Resolution, 46(1) 91–110.
24. Özer, M. O. (2020). Savunma harcamaları ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin incelenmesi: Türkiye için bir fourier eşbütünleşme testi uygulaması. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 23(1), 186-197.
25. Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of applied econometrics, 16(3), 289-326.
26. Rufael-Wolde, Y. (2001). Causality between defence spending and economic growth‐the case of mainland china: acomment. Journal of Economic Studies, 28(3), 227-230.
27. Sam, C. Y., McNown, R., & Goh, S. K. (2019). An Augmented autoregressive distributed lag bounds test for cointegration. Economic Modelling, 80, 130-141.
28. Topal, M. H. (2018). Türkiye’de askeri harcamalar ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin bir analizi (1960-2016). Maliye Dergisi, 174, 175-202.
29. Yakovlev, P. (2007). Arms trade, military spending, and economic growth. Defence and Peace Economics 18(4) 317–338.
30. Yenisu, E. (2019). Türkiye’de İhracat, İthalat ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(3), 1175-1193.
31. Yılancı, V. ve Özcan, B. (2010). Yapısal kırılmalar altında Türkiye için savunma harcamaları ile GSMH arasındaki ilişkinin analizi. CÜ İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 11(1), 21-33.
32. Yıldırım, J., Sezgin, S., & Öcal, N. (2005). Military expenditure and economic growth in middle eastern countries: a dynamic panel data analysis. Defence and Peace Economics, 16(4), 283.