Türkiye’deki Geçici Koruma Statüsündeki Suriyeli Çocukların Gelecek Hayallerinin ve Mevcut Durumlarının Resim Yoluyla Belirlenmesi

Öz

BBu araştırmanın amacı, geçici koruma kararı ile Türkiye’ye yerleşen Suriyeli çocukların gelecek hayallerinin ve mevcut durumlarının resim yolu ile belirlenmesidir. Nitel araştırma yaklaşımlarından durum çalışması yöntemi kullanılan bu araştırmanın çalışma grubunu, İstanbul’un Sultanbeyli ilçesindeki bir devlet okulunda eğitim gören 6-9 yaş arası 15 Suriyeli çocuk (9’u erkek 6’sı kız) oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri çocuklara çizdirilen ‘en büyük hayalini’ ve ‘nerede kimlerle yaşadığını’ içeren iki farklı resimden elde edilmiştir. Bulgulara göre çocukların mevcut durumlarını yansıtan resimlerde ağırlıklı olarak kendileri ile aile üyelerini, duygusal ifadeleri ve ev figürlerini çizmişlerdir. Çocukların en büyük hayallerini çizdikleri resimlerde ise daha çok ülke, meslek, ev araba gibi temel ihtiyaçları resmettikleri görülmüştür. Çocukların en büyük hayalin nedir temalı çizimleri ile nerede ve kimlerle yaşıyorsun temalı çizimleri karşılaştırıldığında şu anda kendilerini mutsuz ve güvensiz hissetmelerine rağmen gelecekten umutlu oldukları ve değerli görüldükleri ortamlarda yaşamayı hayal ettikleri sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışma göçü, hayalleri ve gerçekleri genellikle daha geniş göç anlatısında gölgede kalan en genç ve savunmasız katılımcıların gözünden görme ihtiyacını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Göç
• Gelecek hayali
• Resim analizi
• Suriyeli çocuklar

Determining the Future Dreams and Current Conditions of Syrian Children under Temporary Protection Status in Türkiye through Images

Öz

The aim of this research is to determine the future dreams and current situations of Syrian children who have settled in Turkey under temporary protection through pictures. The study group of this qualitative research consists of 15 Syrian children (9 boys and 6 girls) between the ages of 6 and 9. The data of the research were obtained from two different pictures drawn by the children, one depicting their “greatest dream” and the other showing “where and with whom they live”. According to the findings, in the pictures depicting their greatest dreams, the children mostly depicted basic needs such as country, occupation, house, and car. When comparing the drawings of their greatest dreams with the drawings of where and with whom they live, it was concluded that despite feeling unhappy and insecure, the children imagine living in environments where they feel hopeful and valued. This study highlights the need to see migration, dreams, and realities through the eyes of the youngest and most vulnerable participants, often overshadowed in the broader narrative of migration.

Anahtar Kelimeler

• Immigration
• Dream of the future
• Syrian children
• Drawing analysis

Kaynakça

1. Akay, R. (2022). Çocuk Resimlerinin Analizi. Recai Akay (Ed.). Çocuğu Tanıma Teknikleri (0-18 Yaş Gelişimsel Yaklaşım) içinde (s.149-168). Efe Akademi.
2. Akman, B., Karaaslan, T. B., Güler, T. ve Öncü, E. Ç. (2006). Okul öncesi dönem çocuklarının duygusal yüz ifadelerini yansıtan insan figürü çizimlerinde kullandıkları renklerin incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 31(141).
3. Akman, İ. (2014). Okul öncesi dönem çocuğunun kendini ifade etmesinde resmin önemi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi ]. Gazi Üniversitesi.
4. Apak, H. (2015). Suriyeli göçmenlerin gelecek beklentileri: Mardin örneği. Birey ve Toplum, 5 (9), 125- 142.
5. Arıcı, B. (2006). Resim, psikoloji ve çocuğun dünyasında resim. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, 10, 15-22.
6. Artut, K. (2007). Sanat eğitimi kuramları ve yöntemleri. Anı Yayıncılık.
7. Aşçıoğlu, G. (2013). Bir grup okul öncesine devam eden çocuğun aile resimlerinin yorumlanması. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi], Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
8. Balcıoğlu, Z. ve Erdoğan, M. (2020). What does it mean to be an urban refugee in Turkey during a pandemic? Open Democracy. https://www.opendemocracy.net/en/north-africa-west-asia/what-does-it-mean-be-urban-refugee-turkey-during-pandemic/ adresinden 10.05.2020 tarihinde alınmıştır.

9. Barraza, L. (1999). Children’s drawings about the environment. Environmental Education Research, 5 (1), 49- 66.
10. Batı, D. (2012). Çocuk resimleri ve onların iç dünyalarının resimlerine yansıması. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi], Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
11. Bronfenbrenner, U. (1974). Developmental research, public policy, and the ecology of childhood. Child Development, 45(1), 1-5.
12. Cowden, J. D., & Kreisler, K. (2016). Development in children of immigrant families. Pediatric Clinics of North America, 63(5), 775-793.
13. Çankırılı, A. (2015). Çocuk resimlerinin dili (6. baskı). Zafer Yayınları.
14. Deutsche Welle. (2017). Türkiye’de çalıştırılan Suriyeli çocuk işçiler, https://www.dw.com/tr/t%C3%BCrkiyede-%C3%A7al%C4%B1%C5%9Ft%C4%B1r%C4%B1lan-suriyeli-%C3%A7ocuki%C5%9F%C3%A7iler/av-41660547 adresinden 05.12.2023 tarihinde alınmıştır.
15. Ekiz, D. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri: Yaklaşım, yöntem ve teknikler. Anı Yayıncılık.
16. Erdoğan, M. (2019). Syrian refugees in Turkey. TAGU – Turkish-German University, Konrad Adenauer Stıftung.
17. Euronews (2016). Insiders investigates the exploitation of Syrian child labour in Turkey. https://www.euronews.com/my-europe/2016/07/15/syrian-child-labour-in-turkey adresinden 05.12.2023 tarihinde alınmıştır.
18. European Civil Protection and Humanitarian Aid Operations (ECHO). (2017). Türkiye: Mülteci Krizi. ECHO Tanıtım Belgesi.
19. European Civil Protection and Humanitarian Aid Operations (ECHO). (2023). Türkiye. https://civil-protection-humanitarian-aid.ec.europa.eu/where/europe/turkiye_en adresinden 05.12.2023 tarihinde alınmıştır.
20. Furth, G. (1988). The secret world of drawings. SigoPress.
21. GİGM (Göç İdaresi Genel Müdürlüğü) (2017). Göç istatistikleri. http://www.goc.gov.tr/icerik/goc-istatistikleri_363_378 adresinden 05.12.2023 tarihinde alınmıştır.
22. Göç İdaresi Başkanlığı (İç İşleri Bakanlığı) (2023). Geçici Koruma Korumamız Altındaki Suriyeliler. https://www.goc.gov.tr/gecici-korumamiz-altindaki-suriyeliler adresinden 05.12.2023 tarihinde alınmıştır.
23. Harunoğulları, M. (2016). Suriyeli sığınmacı çocuk işçiler ve sorunları: Kilis örneği. Göç Dergisi, 3(1), 29-63.
24. Huseyinalizadeh Miyandoab, S. (2008). Zihinsel engelli kardeşi olan ve zihinsel engelli kardeşi olmayan 7-13 yaş grubu çocukların aile resim çizimlerinin karşılaştırılması ve analizi. [Yayınlanmamış doktora tezi], Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
25. İkizoğlu, M., Dölek B. Ö. ve Çiftçi, E. G. (2007). Çalışan çocukların sorunları ve geleceğe ilişkin beklentileri, Toplum ve Sosyal Hizmet, 18(2), 21-36.
26. Kantoğlu, Ş. (2016). 9-12 yaş çocuk resimlerinin figüratif, sanatsal, kültürel değerler açısından incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi], Karadeniz Teknik Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
27. Köseoğlu, S. A. (2023). Bir iletişim aracı olarak çocuk resmi ve özellikleri. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(1), 137-145.
28. Looman, W. S. (2006). A developmental approach to understanding drawings and narratives from children displaced by hurricane Katrina. J Pediatr Health Care, 20,158-166.
29. Malchiodi, C. A. (2013). Çocukların resimlerini anlamak, (Çev. T. Yurtbay). Nobel Tıp Kitabevleri.
30. Milli Eğitim Bakanlığı (2014). Genelge 2014/21: Yabancılara Yönelik Eğitim Öğretim Hizmetleri. https://mevzuat.meb.gov.tr/dosyalar/1715.pdf adresinden 15.12.2023 tarihinde adresinden alınmıştır.
31. Mülteciler ve Sığınmacılar Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği (2023). Türkiye’deki Suriyeli sayısı Ekim 2023. https://multeciler.org.tr/turkiyedeki-suriyeli-sayisi/ adresinden 05.12.2023 tarihinde alınmıştır.
32. Okyay, L. (2008). 6 yaş grubu çocukların aile resimlerinin sosyokültürel değişkenler ve davranış problemleri açısından karşılaştırılması. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne.
33. Özservet, Y. Ç ve Sirkeci, İ. (2016). Editörden: Çocuklar ve göç. Göç Dergisi. 3(1), 1-4.
34. Perreira, K. M., & Smith, L. (2007). A cultural-ecological model of migration and development: Focusing on Latino immigrant youth. The Prevention Researcher, 14(4), 6-10.
35. Refugee News Turkey (2019). Türkiye'deki Suriyeli çocuk işçiler. [Çevrim-içi: https://www.refugeenewsturkey.org/single-post/2019/11/12/T%C3%BCrkiyedeki-Suriyeli-%C3%A7ocuk-i%C5%9F%C3%A7iler adresinden 05.12.2023 tarihinde alınmıştır.
36. UNHCR (2024). Operational Data Portal- Syria Regional Refugee Response. https://data.unhcr.org/en/situations/syria adresinden 15.02.2024 tarihinde alınmıştır.
37. UNICEF (2022). Türkiye’de Geçici Koruma Altında Olan Suriyeli Çocuklara Yönelik Eğitim Müdahalesinin Belgelendirilmesi- Nihai Rapor. https://www.unicef.org/turkiye/raporlar/t%C3%BCrkiyede-ge%C3%A7ici-koruma-alt%C4%B1nda-olan-suriyeli-%C3%A7ocuklara-y%C3%B6nelik-e%C4%9Fitim-m%C3%BCdahalesi-raporu adresinden 05.12.2023 tarihinde alınmıştır.
38. Yıldırım, B. (2020). 23 Nisan ve çocuk işçiliği, Evrensel. https://www.evrensel.net/haber/402897/23-nisan-gercegi-kayitlara-giremeyen-1-milyon-560-bin-cocuk-isci-var adresinden 05.12.2023 tarihinde alınmıştır.
39. Žardeckaitė-Matulaitienė, K., & Pranckevičienė, A. (2010). Color recognition, color preferences and color choices for completing emotionally characterized drawings in childhood. Jaunųjų mokslininkų darbai. Priedas, (1), 180-184.