Araştırma Makalesi

Açık Alan Giyiminde Veblen Etkisi: Doğa Sporcularının Bakış Açısıyla Fenomenolojik Bir İnceleme

Cilt: 11 Sayı: 1 31 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Açık Alan Giyiminde Veblen Etkisi: Doğa Sporcularının Bakış Açısıyla Fenomenolojik Bir İnceleme

Öz

Bu araştırmanın amacı, doğa sporcularının, açık alan giysilerinin doğa sporlarıyla ilgilenmeyen bireyler tarafından statü sembolü olarak kullanımına ilişkin algılarını ve değerlendirmelerini ortaya koymaktır. Ayrıca doğa sporcularının gözünden Veblen etkisini (gösteriş/statü amaçlı pahalı tüketim) inceleyerek açık alan giyimindeki prestij ve algıların nasıl şekillendiğini belirlemektir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımlarından fenomenoloji deseni çerçevesinde tasarlanmıştır. Araştırmanın katılım kriterleri; 18 yaş ve üzeri, en az lise mezunu ve en az son 5 yıldır doğa sporlarıyla aktif olarak ilgilenen bireylerden oluşmuştur. Bu kriterleri karşılayan 5 erkek ve 4 kadın olmak üzere toplam 9 doğa sporcusu, çalışmanın örneklem grubunu oluşturmuştur. Çalışmadaki veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmış ve içerik analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Analizler sonucunda, dört ana tema (açık alan giyiminde işlevsellik ve kalite bilinci, gösteriş ve tüketim kültürü, kullanıcı profili ve ayrışma pazar gelişimi ve ürün algısı) ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda, açık alan giyiminin teknik bir gereksinim değil, aynı zamanda sosyo-kültürel bir sembol hâline geldiğini göstermektedir. Veblen etkisi, doğa sporcularının giyim tercihlerinde doğrudan belirleyici olmamakla birlikte, bu ürünlerin şehir hayatında bir statü sembolü olarak kullanılması, moda temelli giyim tercihlerinin yaygınlaştığını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. An, H. J., & Lee, J. H. (2013). A study on outdoor apparel market segmentation by benefits sought-focused on middle school & high school students. Korean Journal of Human Ecology, 22(6), 659-672. https://doi.org/10.5934/kjhe.2013.22.6.659
  2. Başaran, Y. (2017). Sosyal bilimlerde örnekleme kuramı. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(47), 480-495. http://dx.doi.org/10.16992/ASOS.12368
  3. Beames, S., Høyem, J., van Kraalingen, I., Eriksen, J., Vold, T., Abelsen, K., ... & Augestad, T. (2024). The jacket: Making sustainable clothing choices in outdoor education. Canadian Journal of Environmental Education, 26, 9-31.
  4. Behrendt, A. K. A. (2017). Understanding the contradictions of garment consumption: Exploring the attitude-behavior gap in purchase decisions of mountaineers in Austria. [master thesis]. University of Basel.
  5. Bimbashi, E. (2006). Dreams and reality in the outdoors: A study of lifestyle marketing in the outdoor industry in Sweden. [master thesis]. Stockholm University.
  6. Breivik, G. (2010). Trends in adventure sports in a post-modern society. Sport in Society, 13(2), 260-273.
  7. Breivik, G. (2010). Trends in adventure sports in a post-modern society. Sport in Society, 13(2), 260-273. https://doi.org/10.1080/17430430903522970
  8. Buckley, R. (2003). Adventure tourism and the clothing, fashion and entertainment industries. Journal of Ecotourism, 2(2), 126-134. https://doi.org/10.1080/14724040308668139

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Rekreasyon Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

2 Haziran 2025

Kabul Tarihi

28 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Ekinci, E., & Özkul, M. (2025). Açık Alan Giyiminde Veblen Etkisi: Doğa Sporcularının Bakış Açısıyla Fenomenolojik Bir İnceleme. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 193-216. https://doi.org/10.22466/acusbd.1712019

Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi

ACUSBDCreative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC) ile lisanslanmıştır.