Yaşlı Perspektifinden Gençler ve Gençliği Değerlendirmeye Yönelik Bir Alan Araştırması

Öz

Bu araştırma yaşlı bireylerin gençlik hakkındaki düşüncelerini, ideal gençlik tanımlamalarını, kuşak çatışmasını, genç kuşağı değerlendirme biçimlerini, yaşlıların gençlerden beklentilerini ve kuşaklararasında kurulan ilişkileri değerlendirme biçimlerini keşfetmeye odaklanmaktadır. Araştırma nitel yöntem ve fenomenolojik bir yaklaşımla yürütülmüştür. Araştırma örneklemi 60 yaş ve üzeri bireylerden oluşmaktadır. Bu kapsamda 18 erkek ve 17 kadın olmak üzere toplamda 35 katılımcı ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Araştırma katılımcılarına ulaşmak için amaçlı örneklem yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veri analizi için Maxqda nitel veri analiz programı kullanılmıştır. Araştırma verilerinin tematik analizi sonucunda 5 ana tema ortaya çıkmıştır. “Gençlerle yaşlılar arasında kuşak çatışması var mı, neden?”, “Geçmiş ile bugünü karşılaştırma”, “Gençlere yönelik değerlendirme”, “Eleştiriler”, “Yaşlının gençlere yönelik tutumu nasıl olmalı?” temaları olmak üzere beş tema ortaya çıkmıştır. Sonuçlara göre yaşlı bireyler, kuşak çatışması ve iletişimsizlikten yakınıp kendi gençlik dönemlerini günümüz gençliğine tercih etmekte; gençlerin geleceği konusunda kaygı duymakta, onlara yönelik olumsuz algılar taşımakta ve internet ile teknoloji bağımlılığı nedeniyle eleştirmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yaşlıların gözünden genç ve gençlik
• kuşak çatışması
• yaşlı-genç ilişkisi.

A Field Study to Evaluate Young People and Youth from an Elderly Perspective

Öz

This study focuses on exploring older adults' perceptions of youth, their ideal definitions of youth, generational conflict, how they evaluate the younger generation, their expectations of young people, and how they assess the relationships established between generations. The research employed qualitative methods and a phenomenological approach. The research sample consisted of individuals aged 60 and over. Within this scope, interviews were conducted with a total of 35 participants, including 18 men and 17 women. Purposeful sampling was used to reach the research participants. A semi-structured interview form was used as the data collection tool. The Maxqda qualitative data analysis program was used for data analysis. The thematic analysis of the research data revealed five main themes: "Is there a generational conflict between young and old people, and why?", "Comparing the past with the present", "Evaluating young people", 'Criticisms', and "How should the elderly behave towards young people?" According to the results, older individuals prefer their youth to today's youth by complaining about generational conflict and miscommunication; they are concerned about the future of young people, have negative perceptions of them, and criticize them for internet and technology addiction.

Anahtar Kelimeler

• Youth and youth through the eyes of the elderly
• generational conflict
• old-young relationship

Kaynakça

1. Appelbaum, S. H., Bhardwaj, A., Goodyear, M., Gong, T., Sudha, A. B., & Wei, P. (2022). A study of generational conflicts in the workplace. European Journal of Business and Management Research, 7(2), 7-15. https://doi.org/10.24018/ejbmr.2022.7.2.1311
2. Arslan, Y. ve Polat, S. (2016). Eğitim örgütlerinde kuşaklar arası çatışma: Nedenleri ve başa çıkma yaklaşımları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 263-282. https://dergipark.org.tr/en/pub/kefad/issue/59448/854043
3. Ayabakan, B. Ç. (2022). Avrupa’da yaşlanma, aktif yaşlanma ve kuşaklar arası çatışma ilişkisine COVID-19 güncellemesi. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi (83), 225-247. https://doi.org/10.26650/jspc.2022.83.1108372
4. Beşirli, H., ve Yalçınkaya, M. (2022). Gençlik çalişmalarinda dönemler ve tartişmalar. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 10(31), 279-295. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2490200
5. Canatan, A. (2008). Toplumsal değerler ve yaşlılar. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 1(1), 62-71. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/203240
6. Ceylan, H. (2015). Yaşlılık ve refah devleti. (1. Baskı, İstanbul). Açılım Kitap.
7. Chasteen, A. L. (2005). Seeing eye-to-eye: Do intergroup biases operate similarly for younger and older adults?. The International Journal of Aging and Human Development, 61(2), 123-139. https://doi.org/10.2190/07Q7-BWYT-NC9E-51FX
8. Connolly, J. (2019). Generational conflict and the sociology of generations: Mannheim and Elias reconsidered. Theory, Culture & Society, 36(7-8), 153-172. https://doi.org/10.1177/0263276419827085

9. Cybulski, M., Krajewska-Kułak, E., Sowa, P., Orzechowska, M., Van Damme-Ostapowicz, K., Rozwadowska, E., & Guzowski, A. (2013). Elderly peoples’ perception of young people–a preliminary study. Iranian Journal of Public Health, 42(10), 1099. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4436537/
10. Erdoğdu-Aslan, B. Ö. (2024). Teknolojik gelişmeler bağlamında kuşak çatışması: bir derleme çalışması. Van İnsani ve Sosyal Bilimler Dergisi, (7), 114-129. https://doi.org/10.62068/visbid.1458630
11. Gümüş-Demir, Z., ve Yılmaz, M. (2025). Genç ve orta yetişkinler arasında yaşlanma kaygısı ve yaşlı ayrımcılığı tutumlarının karşılaştırılması. Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi, 7(1), 48-58. https://doi.org/10.35365/ctjpp.25.1.06
12. Hazer, O. ve Özsungur, F. (2017). Kuşaklararası işbirliği ve geronteknoloji. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(11), 445-472. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/397198
13. İçli, G. (2008). Yaşlılar ve yetişkin çocuklar. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 1(1), 29-38. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/203237
14. Kalaycı, İ., ve Özkul, M. (2017). Geleneksel kalabilsem modern olabilsem: modernleşme sürecinde yaşlilik deneyimleri. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 8(18), 90-110. https://doi.org/10.21076/vizyoner.308309
15. Kalınkara, V. (2026). Temel gerontoloji: Yaşlılık bilimi. (3. Baskı). Nobel yayıncılık.
16. Karaağaç, G., Bayık Temel, A., ve Yıldırım, J. G. (2019). Gençlerin yaşlılığa ilişkin algıları, tutumları ve bakış açılarının incelenmesi. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 12(1), 32-41. http://dergipark.gov.tr/yasad
17. Kılıç, N. P. (2018). Kuşaklararasi iletişim: üniversite öğrencilerinin yaşlilarla iletişim biçimleri. Journal of International Social Research, 11(55), 849-861. http://dx.doi.org/10.17719/jisr.20185537256
18. Kıpçak, S., ve Dedeli, Ö. (2016). Yaşlıların gençlere yönelik tutumlarının değerlendirilmesi. İnsan Bilimleri Dergisi, 13(2), 2682-2696. http://dx.doi.org/10.14687/jhs.v13i2.3198
19. Korkut, G. ve Tuna Uysal, M. (2017). Gençlerin ve yaşlilarin yaşlilik sürecine ilişkin görüşleri: karşilaştirmali bir çalişma. Journal Of Awareness, 2(3), 565-584. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/358133
20. Kulakçı H. (2010). Hemşirelik lisans programı birinci ve dördüncü sınıf öğrencilerinin yaşlılık ve yaşlanmaya ilişkin düşüncelerinin ve görüşlerinin değerlendirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi, 3(1): 15-22. https://acikerisim.deu.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/20.500.12397/4543/15-22_pdf.pdf?sequence=1%26isAllowed=y
21. Lotfi, A., Kabiri, S., ve Ghasemlou, H. (2013). Değerler değişimi ve kuşaklararası çatışma: İran Khoy kenti örneği. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 93-113. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ogusbd/issue/11005/131676
22. Mavili, A. (2015). Yaşlılık, yaşlanma ve sosyal hizmet. Editörler; Ceylan, H. Modern hayat ve yaşlılık (1. Baskı, 1-24) içinde. Nobel yayıncılık.
23. Müftüler, H. G. (2018). Yaşlılar açısından yaşlılık gerçeği. Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 2(1), 93-129. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/515705
24. Müftüler, H. G. (2019). Parsons sistem teorisi açısından kuşaklar arası ilişkilerde çatışma ve dayanışma. Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 3(2), 100-135. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/920718
25. Poznanska, K. (2017). The social situation of the elderly people and the relationship between old age in the ukrainian society with the eyes of the youth. Series Sociological studies of contemporary society: methodology, theory, methods, 39, 340-345. https://orcid.org/0000-0003-4484-8719
26. Savcı, M., ve Aysan, F. (2017). Teknolojik bağımlılıklar ve sosyal bağlılık: İnternet bağımlılığı, sosyal medya bağımlılığı, dijital oyun bağımlılığı ve akıllı telefon bağımlılığının sosyal bağlılığı yordayıcı etkisi. Dusunen Adam, 30(3), 202-216. https://doi.org/10.5350/DAJPN2017300304
27. Sütçü, S., ve Kalaycı, E. (2023). türkiye’de 65 yaş üstü kişilerin yaşlılık değerlendirmeleri: Doğu Karadeniz örneği. Sosyal Sağlık Dergisi, 3(2), 52-68. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3347367
28. Tufan İ.(2007). Yaşlanmanın konforu. Gökçe-Kutsal Y. (Ed.), Temel geriatri. s. 55-65 (içinde) Güneş Tıp Kitabevleri.
29. Tufan, İ. ve Yazici, S. (2009). Intergenerational relations in old age. Toplum ve Sosyal Hizmet, 20(1), 47-52. https://www.ajindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423931287.pdf
30. TÜİK, (2024a, July 10). Nüfus Projeksiyonları, 2023-2100, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Nufus-Projeksiyonlari-2023-2100-53699#:~:text=Do%C4%9Furganl%C4%B1k%20g%C3%B6stergelerindeki%20h%C4%B1zl%C4%B1%20d%C3%BC%C5%9F%C3%BC%C5%9F%20e%C4%9Filiminin,55%20milyonun%20alt%C4%B1na%20d%C3%BC%C5%9Fmesi%20beklenmektedir
31. TÜİK, (2024b, July 10). İstatistiklerle gençlik, 2024, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Genclik-2024-54077
32. Tuna, M., ve Çakmaz, D. (2024). Kuşaklararası etkileşim ve deneyim aktarımına ilişkin bir dijital eğitim modeli geliştirilmesi: muğla, menteşe örneği. Sosyolojinin geleceği ve geleceğin sosyolojisi II. ulusal kongre genişletilmiş özet bildiri kitapçığı. Başkent Üniversitesi, Ankara, Türkiye. https://sos.baskent.edu.tr/kw/upload/123/dosyalar
33. Ulus, T. (2020). Kuşaklararası çatışma bağlamında gençlerin yaşlılara eleştirel bakışı: bir örneklem, sorunlar ve çözüm önerileri. OPUS International Journal of Society Researches, 16(28), 1154-1182. https://doi.org/10.26466/opus.677142
34. UN, (2025). Department of Economic and Social Affairs Population Division, https://population.un.org/wpp/graphs?loc=900&type=Demographic%20Profiles&category=Line%20Charts, adresinden 10.06.2025 tarihinde alınmıştır.
35. Yelboğa, N. (2018). Yaşlı ayrımcılığı ve kadının dışlanması. Sosyal Çalışma Dergisi, 2(1), 51-64. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/510723
36. Yıldırım, A., ve H. Şimşek. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (10. Baskı). Seçkin Yayımcılık.
37. Yıldırım, F. (2015). Çocuklarin dünyasina yaşlilari dahil etmek: Okul temelli kuşaklararasi dayanişma modelleri. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 19(1), 275-296. https://doi.org/10.20296/tsad.01805