Masculinity As a Construction Process: The Case of Yozgat

Öz

In Turkey, masculinity studies and masculinity reviews left barely studied in the academic literature although have been frequently talked about. Discussions on masculinity studies commenced in 1970s in the international literature but it was not until 2000s that the topic became a research subject in Turkey. Examination of the relevant literature reveals the existence of different masculinity cultures which take shape depending on the discourses within the society. In this regard, it is masculinities not the masculinity that has been addressed. Different forms of masculinities emerge from different socioeconomic and cultural structures of societies. Even within the same society, cultural structures that vary by region result in different models of masculinity. Nevertheless, there are elements of hegemonic masculinity prevalent in each society, based on which other masculinities within the same society are constructed. In Turkey, despite the presence of a traditional perception of hegemonic masculinity, we can still observe different discourses such as Trabzon masculinity, Istanbul masculinity, and so on. This study examines masculinity in Yozgat, in which structured open-ended interviews were made with 25 men aged 20-65 who live in Yozgat. Based on the interviews, it can be said that although masculinity in Yozgat has some cultural elements to it, it reproduces the understanding of hegemonic masculinity through the practices of circumcision, military service, finding a job and marriage. 

Anahtar Kelimeler

• Masculinity
• Hegemonic Masculinity
• Yozgat
• Gender

Bir İnşaa Süreci Olarak Erkeklik: Yozgat Örneği

Öz

Türkiye alan yazınına baktığımızda, erkeklik çalışmaları ve erkeklik incelemeleri, hakkında konuşulan ama akademik olarak hakkında çok fazla çalışma yapılmamış konular olarak karşımıza çıkar. Uluslararası alan yazında erkeklik çalışmaları 1970’li yıllarda tartışılmaya başlansa da Türkiye’de üzerine çalışmalar yapılması 2000’li yılları bulmaktadır. İlgili literatürü incelediğimizde, toplum içerisinde değişen söylemlere göre şekillenen farklı erkeklik kültürleri olduğu görülür. Bu minvalde, erkeklikten değil erkekliklerden bahsedilir. Toplumların farklı sosyo-ekonomik ve kültürel yapılarına göre farklı erkeklikler ortaya çıkar. Aynı toplum içinde bile bölgelerin farklı kültürel yapılarına göre farklı erkeklik modellerinden bahsedilebilir. Buna rağmen aynı toplum içerisinde diğer erkekliklerin kendini ona göre kurguladığı hegemonik erkeklik unsurlarından söz edilebilir. Türkiye’deki erkeklik incelendiğinde geleneksel bir hegemonik erkeklik algısı olmasına rağmen “Trabzon erkekliği, İstanbul erkekliği vb.” gibi farklı erkeklik söylemleri karşımıza çıkar. Bu anlamda bu çalışmada Yozgat’ta erkeklik incelemesi yapılmıştır. Yozgat’ta yaşayan 20- 65 yaş arası 25 erkekle ile yapılandırılmış açık uçlu görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmeler sonucunda Yozgat’ta erkeklik kültürel unsurlar taşısa da Türkiye’de var olan hegemonik erkeklik anlayışını sünnet, askerlik, iş bulma ve evlilik pratikleri üzerinden yeniden üretmektedir.

Anahtar Kelimeler

• erkeklik
• hegemonik erkeklik
• yozgat
• toplumsal cinsiyet

Kaynakça

1. Atay, T.(2004), “Erkeklik En Çok Erkeği Ezer”, Toplum ve Bilim.101, s.11 Aylin, N. (2015). Kadın bedeni ve toplumsal izdüşümleri: sosyolojik bir bakış içinde kadın bedeni ve istismarı, editörler: Fatma Zehra Fidan ve Duygu Alptekin,(1 Baskı). İstanbul: Opsiyon Yayınları. Barutçu A. (2015), “Ucundan Azıcık”la Atılan Sağlam Temel: Türkiye’de Sünnet Ritüeli ve Erkeklik İlişkisi, s.145, Barutçu, A. (2013). Türkiye’de erkeklik inşasının bedensel ve toplumsal aşamaları (Doctoral dissertation, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kadın Çalışmaları Anabilim Dalı). Bem, S. L. (1985), “An drogyny and Gender Scheme Theory: A Conceptual and Empirical Integration” Solderegger, T.B. (ed.), Psychology and Gender Nebraska Symposium on Motivation 1984 (Lincoln ve London: University of Nebraska Press). Beşpınar, F. U. (2014). Toplumsal cinsiyet ve aile. Türkiye Aile Yapısı Araştırması, Tespitler, Öneriler, 110-169.
2. Bird, S. R. (1996). Welcome To The Men's Club: Homosociality And The Maintenance Of Hegemonic Masculinity. Gender & Society, 10(2), 120-132.
3. Bora, A. (2012). Toplumsal cinsiyete dayalı ayrımcılık. Ayrımcılık Çok Boyutlu Yaklaşımlar, 175-187. Bozok, M. (2013). Eleştiren ile eleştirilenler arasında nazik karşılaşmalar:(pro) feminist bir yaklaşımla Trabzon’da erkeklikleri incelemek. Budd, J. W., (2011), The Thought of Work, Cornell UniversityPress. Cengiz, K., U.U. Tol, and Ö. Küçükural. (2004). Hegemonik erkekliğin peşinden. Toplum ve Bilim 10: 50–70. Connell, R. W. (1995, 2005). Masculinities. Berkeley: University of California Press. Connell, R. W. (2000). The men and the boys. Berkeley, Calif: University of California. Connell, R. W., & Messerschmidt, J. W. (2005). Hegemonic masculinity: Rethinking the concept. Gender & society, 19(6), 829-859. Çakır, H. (2017), Erkeklerin Sosyalleşmesinde Öğrenilmiş Güçlülük: Kavramsal Bir İnceleme. Çelik, G. (2016). Erkekler (de) ağlar!: Toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında erkeklik inşası ve şiddet döngüsü. Fe Dergi, 8(2), 1-12. Demren, Ç. (2003). Erkeklik, Ataerkillik ve İktidar İlişkileri. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Antropoloji, s.3. Ecevit, Y., & Karkıner, N. (2011). Toplumsal cinsiyet sosyolojisi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
4. Flood, M. (2008). Men, sex, and homosociality: How bonds between men shape their sexual relations with women. Men and masculinities, 10(3), 339-359.
5. Gedik, E. (2016). Bir Tüketim Kültürü Ürünü Olarak Anti-Kahraman Erkek İmajları. ViraVerita E-Dergi, (4), 37-58. Gedik, E. (2018). Homososyal Birliktelik Örneği Olarak Mahalleyi Korumak: Sıfır Bir Dizisinde Erkeklik Halleri. Fe Dergi 10, no. 2 (2018), 60-70. Güldü, A. ve Kart E. (2009), Toplumsal Cinsiyet Rolleri Ve Siyasal Tutumlar: Sosyal Psikolojik Bir Değerlendirme, s.102. Hacısoftaoğlu, İ. ve Bulgu, N. (2015). “Yedi dağın ötesindeki çocuklar: Güreşte erkeklik ve şiddet.” İçinde (113-140) Şiddetin Cinsiyetli Yüzleri. der. Betül Yarar. (İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2015). Kimmel, M. S., Hearn, J., & Connell, R. W. (Eds.). (2004). Handbook of studies on men and masculinities. Sage Publications. MacInnes, J. (1998). End of masculinity: The confusion of sexual genesis and sexual difference in modern society. McGraw-Hill Education (UK). Oakley, A. (2015). Sex, gender and society. Ashgate Publishing, Ltd..
6. Odabaş, S. (2013). “İnternette Erkeklik, Cinsel Sağlık Politikası ve Ticareti”, Doğu Batı Dergisi, 2013, 63: ss. 203-221. Onur, H. ve Koyuncu, B. (2004). “‘Hegemonik’ Erkekliğin Görünmeyen Yüzü: Sosyalizasyon Sürecinde Erkeklik Oluşumları ve Krizleri Üzerine Düşünceler,” Toplum ve Bilim 101: 31- 49. Oran Kalkınma Ajansı Yozgat Sosyal Durum Analiz, http://www.oran.org.tr/images/dosyalar/20190918155744_2.pdf, erişim tarihi, 19.04.2020. Özgün, C. (2017), Türkiye’nin Askerlik Sisteminin Tarihsel Süreç Bağlamında İncelenmesi. Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(4), 51-90. Öztan, G. (2013), Türkiye’de Milli Kimlik İnşası Sürecinde Militarist Eğilimler ve Tesirleri. Erkek Millet Asker Millet: Türkiye’de Militarizm, Milliyetçilik, Erkek(lik)ler içinde, s.88 Öztan, G. (2014), Türkiye’de Militarizm: Zihniyet, Pratik Ve Propaganda, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, s.4. Öztürk, A. (2012). Eril Bedenselleşme: Hegemonik Erkek Bedeninin İnşası. Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi (FLSF), (13). Sakin, O. (2012). Tarihten Günümüze Bozok Sancağı ve Yozgat Tarihi. Doğu Kütüphanesi. Sancar, S. (2009), Erkeklik: İmkansız İktidar Ailede, Piyasada, Sokakta Erkekle, İstanbul: Metis. Sancar, S. (2014). Türk modernleşmesinin cinsiyeti: erkekler devlet, kadınlar aile kurar. İletişim Yayınları.
7. Selek, P. (2011), Sürüne Sürüne Erkek Olmak, iletişim yayınları, 8. Baskı Sığın, A. Ve Canatan, A. (2018), Connell’ın “Erkeklikler” Teorisinde İşbirlikçi Erkek, Madun Erkek Ve Marjinal Erkek: Hegemonik Erkekliğin Kavramsal Hegemonyası. Sosyal Bilimler Dergisi, Yıl: 5, Sayı: 32, Aralık 2018, s. 163-175. Taşıtman A. , (2013), Terbiye Edilen Bedenler, Tecrübe Edilen Erkeklik: Sünnet Ritüeli, yüksek lisans tezi, s.1, 19, 20, 21, 22. Top,F. Esüntimur, Y.Uykan,L. ve Pekdemir E.(2008), Giresun İlindeki Ailelerin Sünnet Konusundaki Bilgi Tutum Ve Davranışları, çocuk dergisi, s.166, 167, 169. Topuz, S ve Erkanlı H. (2016), Toplumsal Cinsiyet Bağlamında Kadın Ve Erkeğe Atfedilen Anlamların Metafor Yöntemiyle Analizi, s.315-317. Türkoğlu, B. (2013). Fay Hattında Erkeklikler: Çalışma ve İşsizlik Ekseninde Erkekliğe Bakış/Manhood on the Fault Line: Examining Manhood under the Frame of Working and Unemployment. Mülkiye Dergisi, 37(4), 33-61. Yavuz, M., Demir T. Ve Doğangün B. (2012), Sünnetin Çocuk Ruh Sağlığı Üzerine Etkisi: Gözden Geçirme Çalışması, Türk Psikiyatri Dergisi, s.63-70 Yavuz, Ş. (2014), İktidar Olma Sürecinde Erkeklerin Erkeklikle İmtihanı. Milli Folklor, 26(104).s. 115, 116, 122, 124, 127, 129.
8. Yozgat Nüfusu, https://www.nufusu.com/il/yozgat-nufusu, erişim tarihi, 19.04.2020.