ACCESS DOCUMENTARY HERITAGE IN THE DIGITAL AGE IN TURKEY: THE EXAMPLE OF THE UNESCO MEMORY OF WORLD PROGRAM

Öz

In this study, it is aimed to raise awareness by mentioning documentary heritages within the scope of accessibility. Cultural heritage is one of the most important factors that can affect the historical consciousness and development of our society. Therefore, access to the documentary heritage, which is considered within the scope of cultural heritage, has also become very important. Especially developing information technologies have promoted many areas in our country to digitalization. One of the institutions that started digitalization studies was memory institutions. The purpose of memory institutions is to provide information, preserving it, transfering it to all users and ensure that it is accessible. The digital age has made it possible to make accessibility opportunities much easier. In this context, the need to address the importance of access to documentary heritage in the digital age has been felt.. A national and international literature review was conducted. Both national and international studies on this subject and the services offered to users are mentioned.

Anahtar Kelimeler

• Documentary Heritage
• Memory of the World Program (MoW)
• Accessibility
• Digital Age

TÜRKİYE'DE DİJİTAL ÇAĞDA BELGESEL MİRASA ERİŞİM: UNESCO DÜNYA BELLEĞİ PROGRAMI ÖRNEĞİ

Öz

Bu çalışmada belgesel miraslara , erişilebilirlik kapsamında değinilerek farkındalık yaratmak amaçlanmıştır. Kültürel miraslar ise toplumumuzun tarihi bilincini, kalkınmasını etkileyebilecek en önemli etkenlerden biridir. Dolayısıyla kültürel miras kapsamında ele alınan belgesel mirasa da erişim oldukça önemli hale gelmiştir. Özellikle gelişen ve gelişmekte olan bilgi teknolojileri ülkemizdeki birçok alanı dijitalleşmeye itmiştir. Dijitalleşme çalışmalarına başlayan kurumlardan biri de bellek kurumları olmuştur. Bellek kurumlarının amacı bilgiyi sağlayarak muhafaza ederek tüm kullanıcılara aktarmak ve erişilebilir olmasını sağlamaktır. Dijital çağ erişilebilirlik imkânlarını oldukça kolaylaştırabilmeye olanak tanımıştır. Bu bağlamda, dijital çağda belgesel mirasa erişim konusunun önemine değinme gereksinimi hissedilmiştir. Bu çalışmada ulusal ve uluslararası literatür taraması yapılmıştır. Hem ulusal hem de uluslararası anlamda bu konuyla ilgili yapılan çalışmalara ve kullanıcılara sunulan hizmetlere değinilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Belgesel Miras
• Dünya Belleği Programı (MoW)
• Erişilebilirlik
• Dijital Çağ

Kaynakça

1. Abid, A. (1997). ‘Memory of the World’: Preserving our documentary heritage. Museum International, 49(1), 40-45.
2. Akça, S. (2017). Digital insanî bilimler yaklaşımıyla kültür varlıklarının görünürlüğünün ve kullanımının artırılması: Türkiye için kavramsal bir model önerisi (Increasing the visibility and usage of cultural heritage objects with the digital humanities approach: A proposal of a conceptual model for Turkey). Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
3. Booms, H., Joldersma, H., & Klumpenhouwer, R. (1987). Society and the formation of a documentary heritage: issues in the appraisal of archival sources. Archivaria, 69-107.
4. Edmondson, R., Unesco., UNISIST (Program), & International Federation of Library Associations and Institutions. (2002). Memory of the world: General guidelines to safeguard documentary heritage. Paris: General Information Programme and UNISIST, United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization.
5. Kandilli Observatory and Earthquake Research Institute Manuscripts: Memory of the World Register Nomination Form. (2000). Erişim Tarihi Kasım 09, 2021, adresinden http://www.unesco.org/new/fileadmin/MULTIMEDIA/HQ/CI/CI/pdf/mow/nomination_forms/turkey_kandilli.pdf
6. Nomination form international memory of the world register. (t.y.). Erişim tarihi Kasım 02, 2021, adresinden https://en.unesco.org/sites/default/files/mow_register_nomination_form_en.pdf
7. Samancı, Metehan, Kültürel Mirasın Korunmasında Web Arşivleme ve Ulusal Kütüphane Uygulamaları. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, 2018.
8. The Works of Ibn Sina in the Süleymaniye Manuscript Library: Memory of the World Register Nomination Form (2002). Erişim Tarihi Kasım 09, 2021, adresinden https://en.unesco.org/sites/default/file /turkey_works_ibn_sina_suleymaniye_manuscript_library.pdf

9. Turkey - manuscripts of kandilli observatory (project): United nations educational, Scientific and Cultural Organization. (t.y.). Erişim Tarihi Kasım 02, 2021, adresinden http://www.unesco.org/new/en/communication-and-information/memory-of-the-world/projects/full-list-of-projects/turkey-manuscripts-of-kandilli-observatory-project/
10. UNESCO, Erişim Tarihi Kasım, 05, 2021, adresinden https://en.unesco.org/prizes/jikji-mow-prize
11. UNESCO Memory Of World Archives, Erişim Tarihi Kasım, 03, 2021 adresinden https://mowcaparchives.org/
12. UNESCO Memory Of World Programme, Erişim Tarihi Kasım, 01, 2021 adresinden https://en.unesco.org/programme/mow
13. UNESCO PERSIST, Erişim Tarihi Kasım, 05, 2021, adresinden https://unescopersist.org/about/
14. UNESCO Statistics Of Memory Of The World (Aralık,2018). Erişim Adresi : . https://en.unesco.org/sites/default/files/statistics_of_mow.pdf
15. Petherbridge, G., Kitching, C. ve de Wolf, C. (1999). “Memory of the World” Programme. (External evaluation report). Executive summary. Fourth Meeting of the International Advisory Committee of the "Memory of the World" Programme Final report. Viyana.
16. UNESCO (2017) . Final Report By The International Advisory Committee (IAC) On The Review Process Of The Memory Of The World Programme. UNESCO Headquarters, Paris.