Herestetik Biliminin Teorik Yapısı

Öz

İnsanın doğasında var olduğu kabul edilen mücadele gücü, çok geçmiş yıllarda hayatta kalabilmek adına doğaya karşı iken, zamanla insanların bir arada yaşamaları arttıkça, kır kültürü yerine şehir kültürü benimsendikçe, insandaki mücadele gücü, insanın insanla mücadelesine yönelmiştir. Bu durum mücadele isteğinden öte, hakimiyet kurma, yönetme ve faydalanma gibi amaçları da beraberinde getirmiştir. İnsanın/ insanların, diğer insan veya diğer insanlar üzerinde otorite kurma isteği, karşılıklı iş birliği, uzlaşma ve üretkenlik amacı yerine, sıcak savaş veya soğuk savaş tarzında kendini göstermektedir. Böylesi mücadelenin plansız olmaması doğaldır; bu noktada herestetik dar anlamdaki tanımıyla, stratejik düşünce olarak ifade edilebilmektedir. Ekonomi biliminde stratejik düşünce yönteminin ilk defa kurulması, “herkesin aynı anda kazanmasını sağlayan John Nash’ in oyun teorisi”dir. Herestetiğin Nash’ in teorisinden en önemli farkı, “herkesin aynı anda kazanması”dır; aksine, herestetikte “birinin kazancı, diğerinin kaybıdır”. Herestetiğin diğer farklı yönü de, hem saldırı, hem savunmada kullanılabilmesidir. Ayrıca, herestetikte mücadele eden iki rakip arasında üçüncü bir taraf da var olabilmektedir. Bu üçüncü taraf, daha çok kurban konumunda olup, özellikle noksan bilgi sahibi olan ve taraflardan birine özellikle herestetiği uygulamayı bilmeyen taraftan yana olmayı tercih etmesi ile mücadele eden rakipler açısından kullanılan bir araç haline dönüşmektedir. Örneğin sıcak savaş dönemlerinde, mücadele eden iki ülkenin komutanlarına karşın, askerler kurban konumunda olmaktadır. Herestetiğin tarihsel açıdan bilinen ilk örneği M.Ö. 3500’ lü yıllarda, sıcak savaş yıllarında Sun Tzu tarafından yazılan Savaş Sanatı (Tzu, 2008)’ dır. Soğuk savaş döneminde, özellikle politik rekabette herestetiğin ilk kullanımı ve herestetiğin isim babası, W.H. Riker tarafından 1986’ da ortaya konmuştur. Herestetik biliminin temeli, en basit halinde insanın insanla mücadelesinde, savaşmadan, hatta mücadele başlamadan, mücadeleyi kazanmasını sağlayan bir stratejik düşünce yöntemidir. Mücadele etmeden önce mücadeleyi kazanabilmek için, mücadeleye iyi hazırlanmanın ötesinde, asıl önemli olan mücadelede haklı olunduğunun ispatı ve herestetiği uygulayamayan tarafın haksız olduğunun ispatı gerekmektedir. Aslında herestetik, bu anlamda hakkaniyet kriterini temel amaç olarak almaktadır. Herestetik özünde mücadele eden tarafların herestetik araçlarını kullanabilme yeteneğiyle gerçekleşmektedir. Bir başka deyişle, herestetikte mücadele başlamadan kazanmak için kullanılan araçlar öncelikle içsel ve dışsal olarak iki kısma ayrılmaktadır. İçsel araçlar, herestetiği uygulayan kişinin kendisinde var olan bilgi üstünlüğü ( information superiority), kılıf uydurmak (wangle), hile ile yönetim (manipulation), güzel söz söyleme sanatı (rhetroic), tepkisizlik (unresponsiveness), zamanlama (timing) ve dikkat dağıtma taktiği (oyalama) taktiği (distarctiontactic)’ dir. Özellikle dikkat dağıtma taktiğinin en önemli fonksiyonu bezdirme/ caydırma veya kanıt elde etme (distarction tactic and thus intimadition/ deterrence or obtaining evidence)’ dir. Herestetiği uygulayanın kullandığı dışsal araçlar, üst makam (high authority), geniş sosyal çevre (clubness) ve mücadelenin tarihsel gelişimi- geçmiş durum (previous situation) dur. (Onur, 2018). Herestetik mevcut haliyle matematiksel formulasyona dönüştürülebilecek teorik oluşuma henüz sahip değildir. Örneğin bir hukuk davasında, tarafların kendi haklılıklarını ispat etme çabaları herestetik için yeterli değildir; aksine herestetikte bir tarafın, diğer tarafın haksızlığını ispat etmesi gerekmektedir. Böylece haklılığı ve haksızlığı ispat etmek ve hatta varsa mücadelede kurban rolü oynayan tarafın konumunu matematiksel olarak açıklamak için herestetik henüz teorik oluşumunu tamamlamamıştır. Çünkü, herestetikte matematiği uygulayabilmek için, stratejik düşünceye dayalı bir karar ağacı formüle etmek gerekir ki, bu da özellikle insana özgü içgüdü, his gibi duygu ve düşünceler, matematiksel formülasyonunu zorlaştırmaktadır. Matematiksel formülasyonun uygulanması için her şeyden önce herestetiğin yukarda saydığımız bir temel amacın (hakkaniyet) ve temel on aracın aynı anda formüle edilmesi demektir ki, bu durum onbir bilinmeyenli ve hatta mücadele sonucunun da bilinmediği dikkate alınmasında oniki bilinmeyenli bir denklemi ortaya koymaktadır ki bu da matematiksel formülasyon için oldukça karmaşık ve bilgisayar programı yazmak için yazılım uzmanlığı gerektiren bir durumdur. Herestetiği en basit haliyle somutlaştırabilmek için çalışmanın ilerleyen kısımlarında fiili örnekler verilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• manipulasyon
• retorik
• dikkat dağıtma taktiği

The Theoretical Structure of Heresthetics

Öz

While the fighting power, which is accepted to exist in the nature of man, was against nature in order to survive in the past years, as people’ s coexincence increased over time and urban culture was adopted instead of rural culture, the fighting power in man turned towards man’s struggle with man. This situation has borught along goals such as domination, management and benefit, beyond the desire to fight. The desire of e person/ people to be an authority over another person or other people manifests itself in the style of a hot war or a cold war, instead of the aim of mutual cooperation, compromise and productivity. It is natural result that sauch a struggle is not unplanned; Plan, in its simplest definition, can be expressed as strategic thinking method. In economics, the first use of strategic thinking method is John Nash’s game theory, which allows everyone to win at the same time. The most important difference between heresthetics and Nash’s theory is that “not everyone wins at the same time”; in heresthetics one’s gain is another’s loss. Another different aspect of heresthetics is that it can be used both in attack and defense. Additionally, a third side may exist between the two rival struggling in heresthetics. This third side is more in the position of a victim and turns into a tool used by the struggling rivals, especially because they prefer to side with the side that has incomplete. For example, during hot war periods, soldiers are in the position of victim despite the commanders of the two countries fighting. The first historically known exapmle of heresthetics dates back to B.C. The Art of War (Tzu, 2008), written by Sun Tzu during the hot war years around 3500 BC. The first use of herethetic during the cold war, especially in political competiton, and the namesake of heresthetics, W.H. Riker, it was introduced in 1986. The basis of the science of heresthetics is a method of strategic thinking that, in its simplest form, enables man to win the struggle with man, without fighting or even before the fight begins. In order to win the fight before fighting, beyond being well prepared fort he fight, the most important thing in the fight is to prove that himself are right and the another side that can not implement heresthetics needs to prove that himself are wrong. In fact, heresthetics takes the criterion of fairness as its main goal in this sense. Heresthetics, in esence, is realized through the ability of the struggling rivals to use heresthetic tools. In other words, in heresthetics, the tools used to win before the struggle begins are primarily dividend into two types: internal and external. Internal tools include information superiority inherent in the person who practices heresthetics, wangle, manipulation, rhetoric, unresponsiveness, timing and distraction tactics. It is a diversion tactic. In particular, the most important function of the distraction tactic is to harass/ deter or obtain evidence. The external tools used by the implementer of heresthetics are the high authority, the wide social circle (clubness) and the historical development of the struggle (past) (Onur, 2018: 734). Heresthetics in its current form does not yet have the theoretical formation that can be transformed into a mathematical formulation. For example, in a civil case, the efforts of the rivals to prove their rightness are not sufficient for heresy; on the contrary, in heresthetics, one rival must prove that the other one is wrong. Heresthetics has not yet completed its theoretical formation in order to prove such rightness and injustice an deven mathematically explain the position of the rival playing the victim role in the struggle, if any. Because, in order to appy mathematics in heresthetics, it is necessary to formulate a decision tree based on strategic thinking, which makes the mathematicak formulation of emotions and thoughts such as instict, feeling, which are unique to humans, difficult. For the application of mathematical formulation, first of all, heresthetics means formulating a basic purpose (equity) mentioned above and ten basic tools at the same time, which reveals an equation with eleven considering that the outcome of the struggle is not known. It is a very complex situation and requires expertise in software to write a program of computer. In order to concretize heresthetic in its simplest form, actual examples are given in the following parts of the study.

Anahtar Kelimeler

• rheoteric
• distarction tactic
• Manipulation

Kaynakça

1. Amadae S.M. & De Mosquita Bueno B. (1999). The Rochester School: The Origins of Positive Political Theory, Annual Review of Political Science, 2, 271- 284.
2. Austen, D. S, & Banks J. S. (1998). Social Choice theory Gane Theory and Positive Theory. Annual Review Political Science, 1, 259- 287.
3. Riker, W. H. (1986). The Art of Political Manipulation, New Haven, CT, Yale University Press.
4. Riker, W. H. (1997). Siyasi Manipulasyon Sanatı, çev. Hakan Yurdakul, Nehir Yayınları, 1- 192.
5. Smith, W.G. P. (1909). Hobbes’ s Leviathan Reprinted From The Edition of 1651 With An Essay By
6. The Late, Oxford At The Clarendon Press, URL: https://ia800303.us.archive.org/21/items/hobbessleviathan00hobbuoft/hobbessleviathan00hobbu oft.pdf
7. Hardin, R. (2008), Are Homo Economicus and Homo Politicus Identical Twins?, Public Choice, 137, 463- 468.
8. Kramer, M., White, L., Levine, S. I., Xia, Y., Esherick, J. W., Apter, D. E., MacFarquhar, R., &

9. Schoenhals, M. (2008). Mao and The Cultural Revolution in China, Journal of Cold War Studies, 10(2), 97- 130.
10. Kreth, M. (2005) Help Wanted: Communication Strategists: The Inclusion of Heresthetic in Professional Communication Training. IEEE International Professinonal Communication Conference Proceedings, 562- 566.
11. Miller, G. J. (1997). The Impact of Economicus on Contemporary Political Science. Journal of Economic Literature, 35, 1173- 1204.
12. Navigli, R. (2009). Word Sense Disambiguation: A survey. ACM Computing Surveys, 41(2), 1- 60. Nobel Seminar (1996). The Work of John Nash In Game Theory. Journal of Economic Theory, 69, 153-185.
13. Onur, S. (2012). Literatürde Politika Biliminin Ekonomi Üzerindeki Etkisi. Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 5-21.
14. Onur, S. (2015). Herestetik: Günümüz Dünyasında Bilimsel Bir Yöntem. 21. Yüzyılda Sosyal Bilimler, 11, 384- 406.
15. Onur, S. (2018), Oyun Teorisi’ne Yeni Bir Bakış: Herestetik Bilimi ve Bilimsel Hırsızlık. TC Yozgat Bozok Üniversitesi, 1. Bozok Uluslar arası Siyaset Bilimi Kongresi, 24- 26 Ekim, “Geçmişten Günümüze Yerel, Bölgesel ve Küresel Krizler”, 732- 744.
16. Vine, W. E. (1940). Vine’ s Expository Dictionary, Mac Donald, Virgina.
17. Tzu, S. (2008), Savaş Sanatı, Çev. Adil Demir, Kastaş Yayınları, Cağaloğlu, İstanbul, 149.
18. Türker, N. (2013). He Qin Politikası Çerçevesinde Hun-Çin İlişkileri ve Wang Zhao Jun. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 2(2), 215- 229.
19. Clausewitz, C. V. (2003). Savaş Üzerine, Çev. Şiar Yalçın, Eriş yayınları, İstanbul.
20. Vendemia, J. M.C. (2015). Hobson’ s Choice: The Relationship Between Consequences and The Comparison Question. https://www.researchgate.net/publication/281826062_Hobson%27s_Choice_The_relationship_ between_consequences_and_the_comparison_question Erişim Tarihi: 19.01.2023.