Apikal Lezyonları Taklit Eden Ağız Kanserleri: Bir Anket Çalışması

Öz

Amaç Periapikal radyolusent lezyonların büyük çoğunluğu pulpa nekrozuna bağlı enflamatuvar kökenli olmakla birlikte, bir kısmı non-endodontik ve malign patolojileri yansıtmakta; bu lezyonlar endodontik patolojiyi taklit ederek yanlış ya da gecikmiş tanıya yol açabilmektedir. Bu çalışma, diş hekimliği öğrencilerinin apikal lezyonları taklit edebilen ağız kanserlerine ilişkin bilgi ve klinik karar verme düzeylerini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntemler Tanımlayıcı tipteki bu anket çalışmasına, klinik eğitim sürecindeki 3., 4. ve 5. sınıf öğrencileri kolayda örnekleme ile dahil edildi (n = 249). Literatüre dayalı geliştirilen 18 soruluk yapılandırılmış anketteki tek doğru yanıtı bulunan 6 soru üzerinden 0-6 puanlık bileşik bir bilgi/klinik karar skoru oluşturuldu. Veriler ki-kare ve Kruskal-Wallis testleriyle analiz edildi (P < 0.05). Bulgular Altı bilgi sorusunda doğru yanıt oranı %69.1 ile %80.7 arasında değişti; en yüksek oranlar Stafne kemik kavitesi (%80.7) ve metastaz şüphesi (%80.3) sorularında elde edildi. Katılımcıların %36.5’i tüm soruları doğru yanıtladı. Bilgi/klinik karar skoru sınıf düzeyine göre anlamlı farklılık gösterdi (P < 0.001); ancak kıdemle doğrusal artmadı. En yüksek ortalama üçüncü sınıfta (5.03 ± 1.26), en düşük ise dördüncü sınıfta (3.43 ± 1.77) gözlendi. Biyopsi zamanlaması ve histopatolojik incelemenin gerekliliği konularında belirgin görüş ayrılığı saptandı. Sonuç Öğrencilerin bilgi düzeyi genel olarak orta-yüksek olmakla birlikte, biyopsi ve histopatoloji konularındaki görüş ayrılıkları ile 4. sınıftaki göreli düşüş dikkat çekicidir. Bulgular, ağız kanserinin erken tanısına katkı sağlamak için ayırıcı tanı ve histopatoloji eğitiminin tüm klinik sınıflar boyunca güçlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ağız kanseri
• ayırıcı tanı
• diş hekimliği öğrencileri
• endodonti periapikal lezyon

Oral Cancers Mimicking Apical Lesions: A Survey Study

Öz

Objectives Although most periapical radiolucent lesions are inflammatory in origin and arise from pulpal necrosis, a proportion represent non-endodontic and malignant pathologies that can mimic endodontic disease, leading to misdiagnosis or delayed diagnosis. This study aimed to evaluate dental students' knowledge and clinical decision-making regarding oral cancers that may mimic apical lesions. Material and Methods This descriptive survey study included 3rd-, 4th-, and 5th-year students in the clinical phase of their education, recruited through convenience sampling (n = 249). A structured 18-item questionnaire was developed based on the current literature. Six items with a single, unequivocal correct answer were combined into a composite knowledge/clinical decision score (0-6). Data was analyzed using chi-square and Kruskal-Wallis tests, with statistical significance set at P < 0.05. Results Correct-answer rates across the 6 knowledge items ranged from 69.1% to 80.7%, with the highest rates for recognizing Stafne bone cavity (80.7%) and suspecting metastasis (80.3%). Overall, 36.5% of participants answered all items correctly. The knowledge/clinical decision score differed significantly across class levels (P < 0.001) but did not increase linearly with seniority. The highest mean was observed among third-year students (5.03 ± 1.26) and the lowest among fourth-year students (3.43 ± 1.77). Significant disagreement was found regarding biopsy timing and the necessity of histopathological examination. Conclusion Students' knowledge was generally moderate-to-high; however, the divergence in attitudes toward biopsy and histopathology, together with the relative decline among fourth-year students, is noteworthy. The findings suggest that differential diagnosis and histopathology training should be reinforced throughout all clinical years to support the early diagnosis of oral cancer.

Anahtar Kelimeler

• Dentistry students
• differential diagnosis
• endodontics
• oral cancer
• periapical lesion

Kaynakça

1. González-Ruiz I, Ramos-García P, Ruiz-Ávila I, et al. Early diagnosis of oral cancer: A complex polyhedral problem with a difficult solution. Cancers. 2023; 15: 3270. doi: 10.3390/cancers15133270
2. Montero PH, Patel SG. Cancer of the oral cavity. Surg Oncol Clin N Am. 2015; 24: 491-508. doi: 10.1016/j.soc.2015.03.006
3. Warnakulasuriya S. Global epidemiology of oral and oropharyngeal cancer. Oral Oncol. 2009; 45: 309-16. doi: 10.1016/j.oraloncology.2008.06.002
4. Carrotte P. Endodontics: Part 2. Diagnosis and treatment planning. Br Dent J. 2004; 197: 231-8. doi: 10.1038/sj.bdj.4811615
5. Mortazavi H, Baharvand M. Malignant lesions mimicking endodontic pathoses lesion: a systematic review. J Endod. 2020; 46: 1722-30. doi: 10.1016/j.joen.2020.08.022
6. Kim S, Song M, Shin SJ, Kim E. Primary intraosseous squamous cell carcinoma mimicking periapical disease: a case report. J Endod. 2013; 39: 137-41. doi: 10.1016/j.joen.2012.10.002
7. Adebayo ET, Bamgbose BO, Adetunji A, et al. Non-endodontic periapical lesions clinically diagnosed as endodontic periapical lesions: A retrospective study over 15 years. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol. 2021; 131: E171-7. doi: 10.1016/j.oooo.2021.01.017
8. Mintz SM, Radwan A, Salama M, et al. Prevalence of nonendodontic diagnoses in periapical biopsies: a 6-year institutional experience. J Endod. 2022; 48: 1249-54. doi: 10.1016/j.joen.2022.07.005

9. Wu CW, Hu YH, Lai CH, et al. Retrospective analysis of nonendodontic periapical lesions misdiagnosed as endodontic apical periodontitis lesions in a population of Taiwanese patients. J Endod. 2016; 42: 1753-7. doi: 10.1016/j.joen.2016.09.001
10. Kaplanoglu MB, Cilli B, Ozden I, et al. The importance of histopathologic diagnosis in the treatment of periapical lesions: a retrospective study. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol. 2026; 141: 503-4. doi: 10.1016/j.oooo.2025.09.017
11. Jadhav A, Jadhav K, Desai A, et al. Oral rhabdomyosarcoma, a rare malignant tumor mimicking an endodontic-periodontal lesion in an adult patient: a case report. J Med Case Rep. 2024; 18: 29. doi: 10.1186/s13256-023-04346-2
12. Nazir A, Majeed MM, Abubakar M, et al. Delayed diagnosis of a primary intraosseous squamous cell carcinoma: a case report. Ann Med Surg. 2019; 41: 12-6. doi: 10.1016/j.amsu.2019.03.003
13. Freitas VS, Santos FBO, Neto JCL, et al. Oral metastasis intraosseous mimicking periapical lesion: a case report. Rev Gaúch Odontol. 2020; 68: E20200028. doi: 10.1590/1981-86372020000282016-0012
14. Düzlü M, Karamert R, Bakkal FK, et al. The demographics and histopathological features of oral cavity cancers in Turkey. Turk J Med Sci. 2016; 46: 1672-6. doi: 10.3906/sag-1510-97
15. Yüksel İB, Bahrilli S, Altındağ A. Turkish dental students’ knowledge, attitudes, and awareness of oral cancer. BMC Cancer. 2025; 25: 568. doi: 10.1186/s12885-025-13944-0
16. Keskin Tunç S, Toprak ME, Yüce E, et al. Comparison of knowledge, awareness, and behaviors toward oral cancer among dental students and dentists: an online cross-sectional questionnaire in Türkiye. BMC Oral Health. 2024; 24: 502. doi: 10.1186/s12903-024-04241-6
17. Keser G, Pekiner FN. Assessing oral cancer awareness among dental students. J Cancer Educ. 2019; 34: 512-8. doi: 10.1007/s13187-018-1332-x
18. Fahrzadeh N. Assessing oral cancer awareness among dental students in Van Province, Turkey. Clin Exp Health Sci. 2024; 14: 423-30. doi: 10.33808/clinexphealthsci.1326235
19. Ozdemir-Ozenen D, Tanriover O, Ozenen G, et al. Dental education for prevention of oral cancer in Turkey: needs for changing the curriculum. J Cancer Educ. 2022; 37: 1496-1503. doi: 10.1007/s13187-021-01989-1