Sodium Hypochlorite Awareness and Irrigation Safety Among Dental Students: A Cross-Sectional Study

Öz

Objectives This study aimed to develop, psychometrically refine, and validate a scale assessing undergraduate dental students’ perceived preparedness for preventing, recognizing, and managing sodium hypochlorite (NaOCl) accidents across pre-clinical and clinical stages of dental education. Material and Methods In this cross-sectional validation study, 200 undergraduate dental students completed an initial questionnaire on NaOCl irrigation safety. Exploratory factor analysis was performed using principal axis factoring with Direct Oblimin rotation. Internal consistency was assessed using Cronbach’s alpha. Since scale scores were not normally distributed, between-group comparisons were conducted using non-parametric tests. Results The refined 15-item scale showed strong psychometric performance. Exploratory factor analysis supported a three-factor structure, explaining 64.51% of the total variance. The scale demonstrated excellent internal consistency, with a Cronbach’s alpha value of 0.934. The mean total preparedness score was 60.58 ± 10.86 out of 75. Preparedness scores differed significantly according to academic year, increasing from the second to the fifth year. However, no significant difference was observed between fourth- and fifth-year students. Gender was not significantly associated with preparedness scores. Conclusion The 15-item scale is a reliable and construct-valid instrument for evaluating self-reported preparedness regarding NaOCl irrigation safety. The increase in preparedness across academic years suggests that students’ confidence and perceived competence improve with educational progression. However, the remaining variability in scores indicates the need for earlier, longitudinal, and scenario-based reinforcement of NaOCl accident prevention and emergency management within undergraduate dental curricula.

Anahtar Kelimeler

• Sodium hypochlorite
• irrigation safety
• NaOCl accident

Destekleyen Kurum

The authors received no financial support for the research, author ship, and/or publication of this article

Etik Beyan

Ethical approval was obtained from the Non-Interventional Clin ical Research Ethics Committee of Burdur Mehmet Akif Ersoy University (GO 2025/1845, 17 September 2025). Participation was voluntary and anonymous, and electronic informed consent was obtained from all participants.

Diş Hekimliği Öğrencilerinde Sodyum Hipoklorit Farkındalığı ve İrrigasyon Güvenliği: Kesitsel Bir Çalışma

Öz

Amaç Bu çalışmanın amacı, diş hekimliği lisans öğrencilerinin dental eğitimin preklinik ve klinik aşamalarında sodyum hipoklorit (NaOCl) kazalarını önleme, tanıma ve yönetmeye yönelik algılanan hazırlık düzeylerini değerlendiren bir ölçek geliştirmek, psikometrik olarak iyileştirmek ve geçerlemektir. Gereç ve Yöntemler Bu kesitsel geçerlik çalışmasında, 200 diş hekimliği lisans öğrencisi NaOCl irrigasyon güvenliğine ilişkin başlangıç anketini tamamladı. Açımlayıcı faktör analizi, temel eksen faktörlemesi ve Direct Oblimin rotasyonu kullanılarak gerçekleştirildi. İç tutarlılık Cronbach alfa katsayısı ile değerlendirildi. Ölçek puanları normal dağılım göstermediği için gruplar arası karşılaştırmalarda non-parametrik testler kullanıldı. Bulgular İyileştirilen 15 maddelik ölçek güçlü psikometrik performans gösterdi. Açımlayıcı faktör analizi, toplam varyansın %64.51’ini açıklayan üç faktörlü bir yapıyı destekledi. Ölçek, Cronbach alfa değerinin 0.934 olmasıyla mükemmel iç tutarlılık gösterdi. Toplam hazırlık puanı ortalaması 75 üzerinden 60.58 ± 10.86 idi. Hazırlık puanları sınıf yılına göre anlamlı farklılık gösterdi ve ikinci sınıftan beşinci sınıfa doğru arttı. Ancak dördüncü ve beşinci sınıf öğrencileri arasında anlamlı fark gözlenmedi. Cinsiyet ile hazırlık puanları arasında anlamlı ilişki bulunmadı. Sonuç On beş maddelik ölçek, NaOCl irrigasyon güvenliğine yönelik öz bildirime dayalı hazırlık düzeyini değerlendirmek için güvenilir ve yapı geçerliği desteklenen bir araçtır. Hazırlık düzeyinin sınıf yılı ilerledikçe artması, öğrencilerin güven ve algılanan yeterliklerinin eğitim süreciyle geliştiğini göstermektedir. Bununla birlikte, puanlardaki mevcut değişkenlik, lisans diş hekimliği müfredatında NaOCl kazalarının önlenmesi ve acil yönetimine yönelik eğitimin daha erken, uzunlamasına ve senaryo temelli olarak güçlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sodyum hipoklorit
• irrigasyon güvenliği
• NaOCl kazası
• endodonti

Kaynakça

1. Zehnder M. Root canal irrigants. J Endod. 2006; 32: 389-98. doi: 10.1016/j.joen.2005.09.014
2. Siqueira JF Jr, Rôças IN. Clinical implications and microbiology of bacterial persistence after treatment procedures. J Endod. 2008; 34: 1291-303. doi: 10.1016/j.joen.2008.07.028
3. Stojicic S, Zivkovic S, Qian W, et al. Tissue dissolution by sodium hypochlorite: effect of concentration, temperature, agitation, and surfactant. J Endod. 2010; 36: 1558-62. doi: 10.1016/j.joen.2010.06.021
4. Estrela C, Estrela CRA, Barbin EL, et al. Mechanism of action of sodium hypochlorite. Braz Dent J. 2002; 13: 113-7. doi: 10.1590/s0103-64402002000200007
5. Kleier DJ, Averbach RE, Mehdipour O. The sodium hypochlorite accident: experience of diplomates of the American Board of Endodontics. J Endod. 2008; 34: 1346-50. doi: 10.1016/j.joen.2008.07.021
6. Başer Can ED, Karapınar Kazandağ M, Kaptan RF. Inadvertent apical extrusion of sodium hypochlorite with evaluation by dental volumetric tomography. Case Rep Dent. 2015; 2015: 1-4. doi: 10.1155/2015/247547
7. Sabala CL, Powell SE. Sodium hypochlorite injection into periapical tissues. J Endod. 1989; 15: 490-2. doi: 10.1016/S0099-2399(89)80031-7
8. Pai ARV. Mechanism and clinical aspects of sodium hypochlorite accidents: a narrative review. Dent Med Probl. 2025; 61: 173-85. doi: 10.17219/dmp/171284

9. Kaufman AY, Keila S. Hypersensitivity to sodium hypochlorite. J Endod. 1989; 15: 224-6. doi: 10.1016/S0099-2399(89)80241-9
10. Bosch-Aranda ML, Canalda-Sahli C, Figueiredo R, et al. Complications following an accidental sodium hypochlorite extrusion: a report of two cases. J Clin Exp Dent. 2012; 4: E194-8. doi: 10.4317/jced.50767
11. Boutsioukis C, Psimma Z, van der Sluis LWM. Factors affecting irrigant extrusion during root canal irrigation: a systematic review. Int Endod J. 2013; 46: 599-618. doi: 10.1111/iej.12038
12. Souza EM, Campos MG, Rosas Aguilar R. Mapping the periapex anatomical pattern of teeth involved in sodium hypochlorite accidents: a cross-sectional quasi-experimental study. Int Endod J. 2021; 54: 1212–20. doi: 10.1111/iej.13528
13. Farook SA, Shah V, Lenouvel D, et al. Guidelines for management of sodium hypochlorite extrusion injuries. Br Dent J. 2014; 217: 679-84. doi: 10.1038/sj.bdj.2014.1099
14. Kucur A, Pirimoglu B, Keskin C. Evaluation of the knowledge levels of dentistry undergraduate students regarding sodium hypochlorite accidents and management. Turk Endod J. 2025; 10: 50-5. doi: 10.14744/TEJ.2025.46338
15. Srinivasan S, Kadandale S, Ramachandran A, et al. Irrigation protocols: knowledge, attitude and practice among dental professionals in India. J Res Med Dent Sci. 2022; 10: 79-85.
16. Kamalı SG. The perspectives of dental clinical students about the challenges of endodontic procedures. Turk Endod J. 2024; 9: 77-83. doi: 10.14744/TEJ.2024.22931
17. Coaguila-Llerena H, Denegri-Hacking A, Lucano-Tinoco L, et al. Accidental extrusion of sodium hypochlorite in a patient taking alendronate: an 8-year follow-up case report. J Endod. 2021; 47: 1947-52. doi: 10.1016/j.joen.2021.09.014