OKUL YÖNETİCİLERİNİN ÖRGÜTSEL İMAJ ALGILARI İLE KÜRESEL YETKİNLİKLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 2, 36 - 59, 13.12.2025

Kadir Arslan , Cemal Aküzüm

https://doi.org/10.47214/adeder.1702833

Öz

Bu araştırmanın amacı, Diyarbakır ilinde bulunan resmi ilkokul ve ortaokullarda görev yapan okul yöneticilerinin örgütsel imaj algıları ile küresel yetkinlikleri algıları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu çalışma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, 2022-2023 eğitim-öğretim yılı içerisinde Diyarbakır ili dört merkez ilçedeki 166 resmi ilkokul ve ortaokullarda görev yapan 545 okul yöneticisi oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilen 351 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçlarından “Örgütsel İmaj Algısı Ölçeği” 7 boyut ve 46 maddeden, “Küresel Yetkinlik Ölçeği” ise 4 boyut ve 32 maddeden oluşmaktadır. Çalışmada elde edilen veriler bilgisayar ortamına aktarılmış ve SPSS paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde; İlişkisiz Örneklemler için t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Kruskal Wallis-H testi, Tukey testi ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Bu araştırmada verilerin çarpıklık ve basıklık testine ilişkin analiz sonuçlarına yer verilmiştir. Okul yöneticilerinin örgütsel imaj algıları ile küresel yetkinlik algıları arasındaki anlamlı ilişkiyi belirlemek için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon analizi yapılmıştır. Ayrıca bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenleri yordama düzeylerini belirlemek amacıyla Çoklu Doğrusal Regrasyon Analizi yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

okul yöneticileri , örgütsel imaj , imaj , küresel yetkinlik , küreselleşme

THE RELATIONSHIP BETWEEN SCHOOL ADMINISTRATORS' PERCEPTIONS OF ORGANIZATIONAL IMAGE AND THEIR GLOBAL COMPETENCIES

Öz

The aim of this research is to examine the relationship between school administrators' perceptions of organizational image and their perceptions of global competencies in public primary and secondary schools in Diyarbakır province. This study was conducted using the relational survey model, one of the quantitative research methods. The population of the research consists of 545 school administrators working in 166 public primary and secondary schools in four central districts of Diyarbakır province during the 2022-2023 academic year. The sample of the study consists of 351 school administrators selected through the stratified sampling method. The data collection tools used in the research include the "Organizational Image Perception Scale," which consists of 7 dimensions and 46 items, and the "Global Competence Scale," which consists of 4 dimensions and 32 items. The data obtained in the study were transferred to a computer and analyzed using the SPSS package program. In data analysis, the Independent Samples t-test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Kruskal-Wallis H test, Tukey test, and Mann-Whitney U test were used. This study includes the analysis results related to the skewness and kurtosis tests of the data. To determine the significant relationship between school administrators' perceptions of organizational image and their perceptions of global competence, Pearson Product-Moment Correlation analysis was conducted. Additionally, Multiple Linear Regression Analysis was performed to determine the predictive levels of independent variables on dependent variables.

Anahtar Kelimeler

school administrators , organizational image , image , global competence , globalization

Kaynakça

• Akbulut, B. (2015). Ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel imaj algıları ile iş doyumu düzeyleri arasındaki ilişki. Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
• Akçay, R. C. (2003). Küreselleşme, eğitimsel yoksunluk ve yetişkin eğitimi. Milli Eğitim Dergisi,159.http://dhgm.meb.gov.tr/yayimlar/dergiler/milli_egitim_dergisi/159/akcay.htm adresinden 26 Eylül 2023 tarihinde edinilmiştir.
• Akman, A. (2019). Ortaokulların benimsedikleri örgütsel değerler ile öğretmenlerin okul imajına ilişkin algıları. Yüksek lisans tezi, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu.
• Akman, Y. (2017). Örgütsel çekicilik, örgütsel imaj ve örgütsel sadakat arasındaki ilişkilerin öğretmen görüşlerine göre incelenmesi. Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
• Ateş, A. (2022). Okul yöneticilerinin sosyal medya kullanımı ile okul imajı arasındaki ilişki. Yüksek lisans tezi, Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul.
• Auld, E. & Morris, P. (2019). Science by streetlight and the OECD’s measure of global competence: A new yardstick for internationalisation? Policy Futures in Education, 17(6), 677-698.
• Boix-Mansilla, V. & Jackson, A. (2013) ‘Educating for global competence: Learning redefined for an interconnected world’. In Jacobs, H.H. (Ed.) Mastering Global Literacy içinde (s. 5–27). Bloomington, IN: Solution Tree Press.
• Bornman, E. & Schoonraad, N. (2001). The many faces of globalization. Musaion, 19(1), 83-114.
• Büyüköztürk, Ş. (2020). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (28. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
• Büyüköztürk, Ş., Çakmak-Kılıç, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2020). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
• Cable, D. M., & Graham, M. E. (2000). The determinants of job seekers' reputation perceptions. Journal of Organizational Behavior, 21(8), 929-947.
• Cerit, Y. (2004). Küreselleşme sürecinde ilköğretim okulu yöneticilerinin nitelikleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(8), 1-11.
• Creighton, T. (2003). The principal as technology leader. California: Corwin Press Inc.
• Demiröz, S. (2014). Öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları, örgütsel imaj algıları ve öğrenci başarıları arasındaki ilişki. Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
• Dikbayır, A. & Engin, G. (2017). Küreselleşme ve eğitim. Salih Zeki Genç (Ed.), Değişen Değerler ve Yeni Eğitim Paradigması içinde (s. 23-43). Ankara: Pegem Akademisi.
• Dutton, J. E., Dukerich, J. M., & Harquail, C. V. (1994). Organizational images and member identification. Administrative Science Quarterly, 39, 239-263.
• Gencay, A. (2014). Öğretmenlerin görüşlerine göre okul yöneticilerinin liderlik stilleri ve okul imajı. Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
• Göl, E. (2013). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının küresel vatandaşlık tutum düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Ahi Evran Üniversitesi, Kırşehir.
• Günaydın, H. (2019). Okul yöneticilerinin küresel vatandaşlık tutumlarının incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir.
• Gürbüz, S. (2008). Yönetici, öğretmen ve velilere göre Ankara ili özel ve kamu ilköğretim okullarının kurumsal imajı. Doktora tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.
• Hatch, M. J. & Schultz, M. (1997). Relations between organisational culture, identity and image. European Journal of Marketing, 31(5/6), 356-365.
• Highhouse, S., Lievens F. & Sinar, E. F. (2003). Measuring attraction to organizations. Educational and Psychological Measurement, 63, 986-101
• Karaca-Akarsu, C. (2022). Okul müdürünün inovasyon yeterlilikleri ile öğretmenlerin küresel yetkinlikleri arasındaki ilişki. Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
• Karaoğlu, B. (2019). Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenlerinin Örgütsel Kimlik Örgütsel İmaj Algılarının Örgütsel Bağlılıklarına Etkisi (Kayseri İli Örneği). Doktora tezi, Erciyes Üniversitesi, Kayseri.
• Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi: kavramlar-ilkeler-teknikler. Ankara: Nobel Yayınları. Kesti, R. & Töre, E. (2023). Öğretmen liderliği ile öğretmenlerin okul imajı algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. TEBD, 21(3), 1514-1539.
• Kılıçaslan, H. (2011). İlköğretim okullarının kurumsal imajına yönelik yönetici ve öğretmen algıları: Bolu ili merkez ilçe örneği. Yüksek lisans tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu.
• Lyamabo, J., Owolawi, S., Otubanjo, O. & Balogun, T. (2013). Corporate identity: Identifying dominant elements in CI models. Journal of Management Research, 5(3), 28-43.
• Marziliano, N. (1998). Preface: Managing the corporate image and identity: A borderline between fiction and reality. International Studies of Management & Organization, 28(3), 3-11.
• Nguyen, N. & LeBlanc, G. (2001). Image and reputation of higher education institutions in students’ retention decisions. The International Journal of Education Management, 15, 303-311.
• OECD. (2018). World Class- How to build a 21st- century school system, strong gerformers and successful reformers in education. Paris: OECD Puplishing.
• Oxfam. (2015). Global citizenship in the classroom: A guide for teachers. https://oxfamilibrary.openrepository.com/handle/10546/620105 adresinden erişilmiştir.
• Öztürk, Z. (2019). Öğretmenlerin örgütsel imaj algıları ile işe tutkunluk düzeyleri arasındaki ilişki. Yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
• Peltekoğlu, F. B. (1998). Halkla ilişkiler nedir? İstanbul: Beta Yayıncılık.
• Polat, S. (2009). Yükseköğretim örgütlerinde örgütsel imaj yönetimi: Örgütsel imajın öncülleri ve çıktıları. http://www.eab.org.tr/eab/2009/pdf/106.pdf. Adresinden 13.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
• Selçuk, Ş. (2018). Özel ortaöğretim kurumlarında yöneticilerin inovasyon yeterlilikleri ile örgütsel imaj algısı ilişkisi. Yüksek lisans tezi, Haccettepe Üniversitesi, Ankara.
• Şahin, H. & Topal, B. (2017). İşgörenlerin kurumsal imaj algılarını etkileyen faktörlerin araştırılması. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, (ICOMEP 2017 Özel Sayısı), 164-181.
• Şanlı, Ö. (2014). Ortaöğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel kimlik, örgütsel imaj algılarının örgütsel bağlılıklarına etkisi (Malatya ili örneği). Doktora tezi, Fırat Üniversitesi, Elâzığ.
• Şimşek, M. (2018). Öğretmenlerin örgütsel imaj algıları ile psikolojik iyi olma düzeyleri arasındaki ilişki. Yüksek lisans tezi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Kahramanmaraş.