Derleme

MAKSİLLER OBTURATÖR PROTEZLERİ İLE PROTETİK REHABİLİTASYONUN PSİKOLOJİK İYİLEŞME ÜZERİNE ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Cilt: 5 Sayı: 2 1 Ekim 2019
  • L. Najafova *
  • H. Kurtulmuş
  • Ş. Kıyıcı
PDF İndir
EN TR

MAKSİLLER OBTURATÖR PROTEZLERİ İLE PROTETİK REHABİLİTASYONUN PSİKOLOJİK İYİLEŞME ÜZERİNE ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Giriş: Baş-boyun tümörlerinin cerrahi tedavileri ve konjenital, herediter veya travmatik orofasiyal deformiteler nedeniyle hastalarda fonksiyonel ve estetik sorunların yanı sıra, psikolojik problemler de gözlenmektedir. İntraoral defektlerin maksillofasiyal protetik rehabilitasyonu için tedavi seçeneği obturator protezleridir. Cerrahi girişimler sonrasında yapılan bu protetik rehabilitasyonlar fonksiyonun restorasyonu ile birlikte, hastaların duygusal durumlarda hissettikleri ruh hallerine bağlı olarak psikolojisine de etki etmektedir. Amaç: Sunulan bu klinik çalışmanın amacı, Aramany sınıf 1 maksiller defektleri olan hastaların metal alt yapılı döküm iskelet protez üstü içi boş balon tipi bir rezeksiyon obturatör protezleri ile protetik tedavi öncesinde ve 6 ay sonrasında, belirli 5 ayrı duygusal durum alanı [1: kişisel görüntü (KG), 2: sosyallik (S), 3: aile ilişkileri (Aİ), 4: profesyonel yeterlilik (PY), 5: stres ile mücadele (S)] için öznel olarak algıladıkları (kendilerinde hissettikleri) ruh hali semptomları (duygusal sorun = problem = dezavantaj = zorluk = bozuk ya da duygusal olumlu değişiklik = olumluluk = iyileşme şeklinde) üzerindeki değişiklikleri belirleyerek tedavinin psikolojik yansımalarını ortaya çıkarmaktır. Sıfır hipotezimiz; maksiller rezeksiyon oturatör protezleri ile protetik rehabilitasyon tedavisi uygulanan maksillofasyal defektli hastaların, 5 ayrı duygusal durum alanlarında öznel olarak algıladıkları, kendilerinde hissettikleri ruh hali semptomları üzerinde herhangi bir olumlu değişiklik yapdığı yönündedir. Gereç ve yöntem: İntraoral deformitesi olan 85 hastaya (N=85) Sao Paulo Üniversitesi, Reabilitaçao de Bauru Hastanesi Psikoloji Bölümünün protez programı için kullandığı çoklu cevap anketi uygulanarak protetik tedavi öncesi (TÖ) ve sonrasında (TS) hastaların 5 duygusal durum alanındaki semptomları üzerinden hastalardaki psikolojik etkiler değerlendirildi. Veriler hastaların anketteki 5 duygusal durum alanında değerlendirdikleri ruh halleri için bildirdikleri olumluluk (O) ve/veya Bozukluk (B: zorluk, dezavantaj, olumsuzluk) semptomu cevap sayılarının toplamı (n1, n2, n3, n4, n5) üzerinden tanımlayıcı istatistikler ve Fisher’s exact test kullanılarak bu değişiklikler arasındaki farkın anlamlı ve önemli olup olmadığı incelendi (p<0.01, p<0.05). Bulgular: Hastaların tedavi öncesi ve sonrası 5 adet duygusal durum alanında gelişen ve öznel olarak algıladığı ve tariflediği ruh hali semptomlarındaki değişikliklerinin n1, n2, n3, n4, n5 gruplarına göre; hasta sayısının toplanması ile elde edilen ortalama verilerin (nort.) tanımlayıcı istatistiksel değerlendirmesine göre; nort.TSB: 10.2; nort.TÖB: 43’den daha düşük bulunmuştur. N=85’e göre; hastalar arasında TSB bildirenlerin değerlerinin ortalama sayısı, önemli bir ölçüde azalırken, hasta memnuniyetinin sayısında artış belirlenmiştir (nort.TSO: 74.8). Fischer’s exact test verilerine göre de, aile ilişkileri ve duygusal durum alanına ait TÖ ve TS bozukluk ve olumluluk ruh hali semptomlarındaki değişikliklerin anlamlı olduğu görülmüştür (p<0,05). Diğer 4 duygusal durum alanına ait parametrelerdeki değerlendirmelere göre de; TÖ ve TS ruh hallerindeki değişiklikler istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0,01). Sonuç: Çene-yüz cerrahisi geçiren ve maksiller obturatör tedavisi alan hastaların tedavi sonrasında vücut görünüşü, sosyal etkileşim, aile ilişkileri, profesyonel yaşam ve stres ile mücadele becerisine bağlı olarak gelişen yaşam motivasyonu gibi duygusal durumu yansıtan alanlarda hissettikleri ruh halleri ve dolayısıyla, psikolojilerinde belirgin ölçüde iyileşmeler sağlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Maria Cecilia Muniz Pimentel Chinellato. Psychological aspects of treatment with boneanchored prostheses. Chapter 9. 129-35. Per-Ingvar Branemark, Kenji W Higuchi, Marcelo Ferraz de Oliveira. Rehabilitation of Complex Cleft Palate and Craniomaxillofacial Defects. Quintessence Publishing. 1999. 2. Pieter JS, Gerry MR, Robert PVO, etal. Treatment outcome of bone-anchored craniofacial prostheses after tumor surgery. Cancer 2001;92:3045–50. 3. Robert MT. Rehabilitation of Complex Cleft Palate and Craniomaxillofacial Defects: The Challenge of Bauru. J Prosthodont. 2000;9:114-6. 4. Chi KT, Colman PMG, Samuel MYH, etal. Psychosocial and Quality of Life Outcomes of Prosthetic Auricular Rehabilitation with CAD/CAM Technolog. Int J Dent. 2014;2014:1-12. 5. Atay A, Peker K, Günay Y, etal. Assessment of health-related quality of life in Turkish patients with facial prostheses. Health Qual Life Outcomes. 2013;26:11-5. 6. Kumar P, Habib AA, Jitendra R, etal. Assessment of the quality of life in maxillectomy patients: A longitudinal study. J Adv Prosthodont, 2013;5:29-35. 7. Ellen RG, Alisa H. Behavioral and psychosocial issues in head and neck cancer. Chapter 1. 1-14. John Beumer III, Thomas A. Curtis, Mark T. Marunick. Maxillofacial rehabilitation. Prosthetic and surgical considerations. 1996. Ishiyaku EuroAmerica, Inc. 8. List M, Ritter-Sterr C, Lansky S. A performance status scale for head and neck cancer patients. Cancer. 66:564;1990. 9. Baile W, Gibertini M, Scott L, etal. Depression and tumor stage in cancer of the head and neck. Psychooncol. 1992, 1: 15-20. 10. Cella D, Yellen S. Cancer support groups. Cancer Pract. 1993, 92:618-620. 11. Baile W, Gibertini M, Scott L, Endicott J. Prebiopsy assessment of patients with suspected head and neck cancer. J Psychosoc Oncol. 1993; 10: 79-81. 12. Die-Trill M, Straker N. Psychological adaptation to facial disfigurement in female head and neck cancer patient. Psychooncol. 1992; 1: 247-250. 13. Ülfet A, Gizem Nur B, Melahat Ç, Onur G, Gülsen B. Protetik diş tedavisinin hasta memnuniyeti ve yaşam kalitesine etkileri. Dicle Dişhekimliği Dergisi, 2014;15:217-22. 14. Bukola O, Eric MG, Marita ST, etal. A Systematic Review of Head and Neck Cancer Quality of Life Assessment Instruments. Oral Oncol. 2012;48: 923–37. 15. Scheier MF, Carver CS, Bridges MW. Distinguishing optimism from neuroticism (and triat anxiety, self-mastery, and self-esteem): A reevaluation of the life orientation test. Journal of Personality and Social Psychology. 1994;67:1063- 78. 16. Snyder CR, Harris C, Anderson JR, et al. The will and the ways: Development and validation of an individual-differences measure of hope. Journal of Personality and Social Psychology, 1991;60:570- 85. 17. Bodur G, Işık B, Kaya H, etal. Hemşirelik Yüksekokulu ve Eğitim Fakültesi öğrencilerinin yaşam yönelimi ve ilişkili faktörler. International Journal of Human Sciences. 1992;9:1535-46. 18. Yasemin A, Fidan K. Umut ölçegi üzerine bir çalışma. H.Ü.Eğitim Fakültesi Dergisi. 1993;9:193- 202. 19. Maria de Lourdes Merighi T, Matilde Aparecida Motta M. Study of the stress of parents of patients with cleft lip and palate in a surgical process. Estudos de Psicologia Campinas. 2013;30:517-24. 20. Tayfun D, Nesrin AÇ. Oxford Mutluluk Ölçeği Kısa Formunun Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi. 2011;4:165-72.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yazarlar

L. Najafova * Bu kişi benim
Türkiye

H. Kurtulmuş Bu kişi benim
Türkiye

Ş. Kıyıcı Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Ekim 2019

Gönderilme Tarihi

5 Temmuz 2019

Kabul Tarihi

10 Eylül 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 5 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Najafova, L., Kurtulmuş, H., & Kıyıcı, Ş. (2019). MAKSİLLER OBTURATÖR PROTEZLERİ İLE PROTETİK REHABİLİTASYONUN PSİKOLOJİK İYİLEŞME ÜZERİNE ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Aydın Dental Journal, 5(2), 81-89. https://izlik.org/JA44TH99JF
AMA
1.Najafova L, Kurtulmuş H, Kıyıcı Ş. MAKSİLLER OBTURATÖR PROTEZLERİ İLE PROTETİK REHABİLİTASYONUN PSİKOLOJİK İYİLEŞME ÜZERİNE ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Aydin Dental Journal. 2019;5(2):81-89. https://izlik.org/JA44TH99JF
Chicago
Najafova, L., H. Kurtulmuş, ve Ş. Kıyıcı. 2019. “MAKSİLLER OBTURATÖR PROTEZLERİ İLE PROTETİK REHABİLİTASYONUN PSİKOLOJİK İYİLEŞME ÜZERİNE ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Aydın Dental Journal 5 (2): 81-89. https://izlik.org/JA44TH99JF.
EndNote
Najafova L, Kurtulmuş H, Kıyıcı Ş (01 Ekim 2019) MAKSİLLER OBTURATÖR PROTEZLERİ İLE PROTETİK REHABİLİTASYONUN PSİKOLOJİK İYİLEŞME ÜZERİNE ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Aydın Dental Journal 5 2 81–89.
IEEE
[1]L. Najafova, H. Kurtulmuş, ve Ş. Kıyıcı, “MAKSİLLER OBTURATÖR PROTEZLERİ İLE PROTETİK REHABİLİTASYONUN PSİKOLOJİK İYİLEŞME ÜZERİNE ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”, Aydin Dental Journal, c. 5, sy 2, ss. 81–89, Eki. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA44TH99JF
ISNAD
Najafova, L. - Kurtulmuş, H. - Kıyıcı, Ş. “MAKSİLLER OBTURATÖR PROTEZLERİ İLE PROTETİK REHABİLİTASYONUN PSİKOLOJİK İYİLEŞME ÜZERİNE ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Aydın Dental Journal 5/2 (01 Ekim 2019): 81-89. https://izlik.org/JA44TH99JF.
JAMA
1.Najafova L, Kurtulmuş H, Kıyıcı Ş. MAKSİLLER OBTURATÖR PROTEZLERİ İLE PROTETİK REHABİLİTASYONUN PSİKOLOJİK İYİLEŞME ÜZERİNE ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Aydin Dental Journal. 2019;5:81–89.
MLA
Najafova, L., vd. “MAKSİLLER OBTURATÖR PROTEZLERİ İLE PROTETİK REHABİLİTASYONUN PSİKOLOJİK İYİLEŞME ÜZERİNE ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Aydın Dental Journal, c. 5, sy 2, Ekim 2019, ss. 81-89, https://izlik.org/JA44TH99JF.
Vancouver
1.L. Najafova, H. Kurtulmuş, Ş. Kıyıcı. MAKSİLLER OBTURATÖR PROTEZLERİ İLE PROTETİK REHABİLİTASYONUN PSİKOLOJİK İYİLEŞME ÜZERİNE ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Aydin Dental Journal [Internet]. 01 Ekim 2019;5(2):81-9. Erişim adresi: https://izlik.org/JA44TH99JF

All site content, except where otherwise noted, is licensed under a Creative Common Attribution Licence. (CC-BY-NC 4.0)