Adli psikolojinin tarihsel gelişimi ve mevcut uygulama alanları: A.B.D. ve Almanya Örneği
Öz
Bu çalışmanın amacı adli mekanizma içerisinde giderek genişleyen bir çalışma alanı olan adli psikolojinin tarihsel sürecine ve gelişmiş ülkelerdeki uygulama alanlarına dair bilgileri derlemektir. Adli psikoloji, psikolojik bilgi, teori ve yöntemlerin kriminoloji ve yasal konulara uygulanmasıdır. Hukuk sisteminin bireyleri ve bireylerin hukuk sistemini nasıl etkilediği, adli psikolojinin bilimsel inceleme konusudur. Psikolojinin diğer alanlarıyla karşılaştırıldığında adli psikolojinin tarihçesi daha kısadır. 19. Yüzyılın sonlarında Batı ülkelerinde ilk çalışmaların başladığı görülmektedir. İlk dönemdeki çalışmaların çoğunun tanık ifadesinin güvenilirliği üzerine yoğunlaştığı söylenebilir. Psikolojinin uygulamalı bir alanı olan Adli Psikoloji, Amerikan Psikoloji Birliği APA tarafından 2001 yılında uzmanlık olarak kabul edilmiştir. Hukuksal alanın adil, etkin ve insan haklarına uygun sonuçlara ulaşmasının sağlayan disiplinler arası bir çalışma alanıdır. Psikologlar adli mekanizmada çalışırken hem araştırmacı hem de klinisyen olarak görev yapmaktadırlar. Suçlu, tanık, mağdur psikolojisinin yanı sıra suçun önlenmesi, suçlu profili çıkarma, çocuk hakları, polis psikolojisi, uyuşturucu suçları, şartlı tahliye, yeniden suç işleme riskinin değerlendirilmesi, mahkeme jürisinin psikolojisi gibi konular da çalışma konuları içerisindedir. Medeni hukuk bağlamında boşanma, velayet ve vasi tayini gibi konular öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı gelişmiş ülkelere örnek olarak adli psikoloji uygulamalarının yapıldığı Amerika Birleşik Devletleri ve Almanya’daki çalışmaların incelenmesidir. A.B.D, adli psikoloji çalışmalarının en geniş çeşitliliğe sahip olan ülkesi olduğu için; Almanya ise Türkiye’nin ceza adalet sistemi olarak model aldığı bir ülke olduğu için seçilmiştir. Öncelikle bu ülkelerdeki tarihsel süreç açıklanmış olup adli psikolojinin başlıca çalışma alanlarından örnekler sunulmuştur
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Tunç-Ergin T. A New Field Reflecting the Psychology-Law Relationship: Forensic Psychology [In Turkish]. In: Şenol- Durak E, Durak M eds. Forensic Psychology. Ankara: Nobel Academic Publications, 2017.p.65-82.
- Taylor S. Forensic Psychology. The Basics. New York: Rout- ledge, 2015.
- Lösel F. Development-related prevention of violence and crime: Approaches and effects. Forensische Psychiatrie, Psy- chologie und Kriminologie 2012;6:71–8.
- Roesch R, Zapf PA, Hart SD. Forensic Psychology and Law. New Jersey: John Wiley& Sons, 2010.
- Lösel F. Psychology and Law: Overtures, Crescendos and Reprises. In: Lösel F, Bender D, Bliesener T eds. Psychol- ogy and Law: International Perspectives. Berlin, New York: de Gruyter,1992:3-21.
- Lösel F, Bender D. Legal Psychology. In: Straub J, Kochina A, Werbik H eds. Psychology in Practice. Application and Occupa- tional Fields of Modern Science. München: dtv, 2000:581-629.
- Köhler D. Legal Psychology. Stuttgart: Kohlhammer, 2014.
- Bliesener T, Lösel F, Köhnken G. eds. Legal Psychology. Bern: Huber,2014.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Adli Biyoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Derya Deniz
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
15 Aralık 2020
Gönderilme Tarihi
1 Ocak 2020
Kabul Tarihi
15 Ocak 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 34 Sayı: 3
