Maluliyet kavramı ve hesaplamada öne çıkan sorunlar

Öz

Klinik adli tıp uygulamalarının önemli bir alanını; kişilerdeki bedensel ve ruhsal kayıpların ve oranlarının ortaya konması oluşturmaktadır. Yaralanan ya da yapılan meslekle ilgili nedenlerden meydana gelen, uygulanan tüm tedavilere rağmen iyileşemeyip sekel halinde devam etmesi durumuna maluliyet, hazırlanan cetvellerden yararlanılarak belirlenen orana Tüm vücudun meslekte kazanma gücüne oranla kayıp miktarının saptanmasına maluliyet oranı Meslekte kazanma gücü kayıp oranı denilmektedir. Karşılaşılan olgular nedeniyle 2 yönetmelik 11.10.2008 tarih ve 27021sayılı “Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği”, 30.03.2013 tarih ve 28603 sayılı resmi gazetede yayımlanan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik” ön plana çıkmaktadır. Hangi durumda hangi yönetmeliğin kullanılacağı konusunda tartışmalar mevcuttur. Tüzük ve yönetmelikler aynı olmakla birlikte, aynı kişilere düzenlenen raporlarda kurumlar arası belirgin farklılıklar görülmektedir. Meydana gelen arızanın ilgili yönetmelikte aynen yer almaması nedeniyle en yakınının seçilmesine ya da belirtilen fonksiyon kaybı düzeyinde bir kayıp olmaması nedeniyle verilen değere göre oranlama yapılmaya çalışılmaktadır. Bu durum, uygulamada takdir hakkı denilen bir kavramın oluşmasına yol açmıştır. O anki değerlendirmeye göre, aynı kişi için aynı kurumun hatta aynı hekimin farklı sonuçlar vermesine yol açabilecek bir durumdur. ‘Standardize ve objektif değerlendirmeyi sağlamak için; gerçek, güvenilir ve aynı şekilde ölçülebilen bir hesaplama nasıl yapılır?’ sorusuna cevap verilmesi gerekmektedir. Bilirkişiler mağdur, yargı, sigorta şirketi ya da diğer kurumlar için bilirkişilik yaptıklarında izlenmesi gereken yol, değerlendirme metodları aynı olmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Maluliyet
• hesaplama
• meslekte kazanma gücü kaybı

Disability concept and problems in calculation

Öz

An important area of clinical forensic practice includes the identification of physical and mental loss and the rates of such impairment in people. Disability is defined as a condition which can occur due to an injury or occupational reasons and continues as a sequelae in spite of all the treatments applied and disability ratio profit loss rate in profession is a rate determined by using prepared scales determining the amount of loss of the whole body compared to the earning power in the profession . Two regulations are foreground due to the facts encountered 11.10.2008 dated and 27021 numbered “ Regulation on the Determination of Work Force and Occupational Loss Ratio “, 30.03.2013 dated and 28603 numbered “ Regulation on Disability Criterion Classification and Health Board Reports to be Issued to the Disabled” . There is a debate on what directive to use in what cases corrected sentence . While the statutes and regulations are the same, there are significant differences between institutions in reports issued for the same person. Since the most approximate one is selected because of the fact that the disability is not located exactly in the relevant regulation or because there is no loss of the specified loss of function; the ratio is tried to be made according to the given value. This has led to the creation of a concept called appraisal in practice. Based on that assessment, the same institution or even the same physician can give different results for the same person. An answer is required to this question “’To provide standardized and objective assessment; how a calculation can be made that is real, reliable and measured in the same way? Expertise should be the same as the method of evaluation, which should be followed when a person is an expert for the victim, the judiciary, the insurance company or other institutions.

Anahtar Kelimeler

• Disability
• calculation
• loss of gain in profession

Kaynakça

1. Ertürk S, Ege B, Yemişcigil A, Aktaş EÖ. Characteristics of cases where disability rates are determined [In Turkish]. 1. National Con- gress of Forensic Medicine, 1-4 November 1994, Istanbul, Turkey.
2. Kaya K, Hilal A, Çelik EB, Çekin N. Calculation of disability in traffic accident cases which applied Cukurova University Forensic Medicine Department; 2008-2011 [In Turkish]. 10th Forensic Sci- ence Congress, 22-24 November 2012, Istanbul, Turkey.
3. Ünal V, Yurtseven A, Erdoğan M, Anolay N, Özgün Ünal E, Baklacıoğlu F. Etiology of post-traumatic lower extremity ampu- tations and disability evaluation. The Bulletin of Legal Medicine ; 21 1 :31-38.
4. Kaya A, Meral O, Erdoğan N, Aktaş EÖ. The arrangement of dis- ability reports by the features of the cases applied to our depart- ment. The Bulletin of Legal Medicine 2015; 20 3 : 144-151.
5. Aşçıoğlu F, Okudan M, Umut S, Suyugül N. Assessment of dis- ability cases in eye trauma [In Turkish]. 1. National Congress of Forensic Medicine, 1-4 November 1994, Istanbul, Turkey.
6. Ünal V, Baklacıoğlu F, Ünal E, Çetinkaya Z, Demir M, Çağdır AS. İnter-institutional comparison on working power loss evaluated cases. The Bulletin of Legal Medicine 2016; 21 1 : 8-15.
7. Ünal V, Özgün Ünal E, Yener Z, Çetinkaya Z, Çağdır S. Deter- mination of disability based on difference calculation. Turkiye Klinikleri J Foren Med 2015; 12 2 : 37-46.
8. Birgen N, Okudan M, Okyay M, İnanıcı MA. A calculation of per- cent disability in occupational injury cases a forensic assessment. The Bulletin of Legal Medicine 1999; 4 3 :101-8.

9. Günay Y, Kolusayın Ö, Fişek AG, Sözer K, Yarar S. Retrospective examination of cases where expertise is requested from the Fo- rensic Medicine Institute on whether or not there is occupational disability in person [In Turkish]. 1. National Congress of Forensic Medicine, 1-4 November 1994, Istanbul, Turkey.
10. Kerimoğlu HB. Disability insurance for the Social Insurance Law Unpublished Thesis . Social Sciences Institute, Ankara, 2004.
11. Keten A, Akçan R, Karapirli M, Durgut P, Kılınç İ, Karacaoğlu E, Tümer AR. Evaluation of cases referred to medical board due to appeal. Journal of Forensic Sciences 2012; 1: 20-26.
12. Celbiş O, İşcan MY. Forensic Science Identity, Restructuring and Death [in Turkish]. Ankara: Akademisyen Kitabevi, 2016. p.331-340.
13. İçmeli ÖS, Baklacıoğlu F, Anolay NN, Ömeroğlu E, Özata AB, Birgen N. Comparison of regulations in the evaluation of loss of body working power Days [In Turkish]. 12th. National Forensics Days, 28 September - 2 October 2005, Antalya, Turkey.
14. Tuztaş H. Bodily injury caused by traffic accidents. Avaliable at: http://docplayer.biz.tr/10631601-Trafik-kazalarindan-kaynak- lanan-bedensel-cismani-zararlar.html. cited: August 2017
15. Ulukan Ö, Müsellim NT, Küçükçallı N, Birgen N, Çetin G. The deficiencies in the files sent to the Council of Forensic Medicine rd Board by judicial [In Turkish]. 9th. National Forensics Days, 21 October 2001, Antalya, Turkey.
16. İnce H. Percent Disability Change In The Time. The Bulletin of Legal Medicine 2004; 9 1 :19-21.
17. Members of the IALM Working Group on Personal Injury and Damage. Padova Charter on personal injury and damage under civ- il-tort law: Medico-legal guidelines on methods of ascertainment and criteria of evaluation. Int J Legal Med. 2016 Jan; 130 1 : 1-12.
18. İçmeli ÖS, Şahin E, Şen H, Tavşanoğlu S, Birgen N. Assess- ment of loss of body work power in cardiological diseases [In Turkish]. 13th. National Forensics Days, 8-12 November, 2006, Antalya, Turkey.
19. Aşırdizer M, Yavuz MS. The evaluation of cranial defects ın children within the weakness or lost of organ functions. Journal of Forensic Sciences 2010; 24 1 : 32-39.