Adli Vakaların Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Yapay Sinir Ağları ile Tahminlenmesi: İzmir İli Hırsızlık Suçları Örneği
Öz
AMAÇ: Bir bireyin suçu neden işlediğini tespit edebilmek için kişinin psikiyatrik özelliklerinin yanında suçun işlendiği lokasyonda suçu etkileyen dış faktörlerin de belirlenmesi gerekmektedir. Bu faktörlerin belirlenmesi ilgili faktörlerin bir arada bulunduğu bir başka duruma ilişkin öngörümleme yapılabilmesi için önemlidir. Çalışmanın amacı hırsızlık suçunu etkileyen faktörler belirlenerek benzer koşulların tekrar meydana gelmesi durumunda mekansal gelecek tahminlemesi yapılmasıdır. YÖNTEMLER: Çalışma İzmir ilinin merkez ilçe sınırına dahil olan 749 mahallesinde 2009, 2010 ve 2011 yılının Ağustos ayında gerçekleşen hırsızlık suçları üzerinden yürütülmüştür. İlk iki yıl verisi mahallelere ilişkin sosyal, demografik, kültürel ve çevresel özellikler ile birlikte ele alınarak coğrafi olarak ağırlıklandırılmış regresyon analizi ile hırsızlık suçunu tetikleyen faktörlerin tespit edilmesinde kullanılmıştır. Aynı mahallelerde 2011 yılı Ağustos ayında hırsızlık suçunun tekrar oluşma ihtimalini hesaplamak amacıyla Yapay Sinir Ağları tekniklerinden yararlanılmıştır. BULGULAR: Çalışmada, İzmir ilinde hırsızlık suçlarının oluşumunun %65 düzeyinde nüfus yoğunluğu, 15-35 yaş arası erkek nüfus, toplu ulaşım duraklarına olan mesafe, mahalle içerisindeki toplu ulaşım durak sayısı, güvenlik birimleri sayısı, dini tesis sayısı ve banka sayısı ile açıklanabildiği tespit edilmiştir. Tespit edilen faktörlerin 2011 yılı Ağustos ayında tekrar bir araya gelmesi durumunda yeni meydana gelecek hırsızlık suçlarının sayısı tahminlenmiştir. Tahminleme sonucu, 2011 yılı Ağustos ayında gerçekleşen hırsızlık suç sayıları ile karşılaştırıldığında 749 mahalleden 542’sinde %72,4 gerçekleşen hırsızlık sayılarının doğru tahmin edildiği saptanmıştır. SONUÇ: Hırsızlık suçlarının oluşumunu etkileyen sosyal, demografik ve çevresel faktörler saptanmıştır. Bu faktörlerin tekrar biraraya gelmesinin suçun tekrar oluşmasını tetiklediği yapılan araştırma sonucu ortaya çıkmıştır. Bu nedenle hırsızlık suçları incelenirken suçu işleyen bireylerin psikolojik, sosyolojik ve/veya fizyolojik özelliklerinin yanında suçun işlendiği konuma ilişkin çevresel faktörlerin de dikkate alınması gerekmektedir. Suç oluşumunu etkileyen dış faktörlerin değerlendirmeye alınmasıyla suçlu bireylerin bu suçu işleme nedenleri daha iyi açıklanmış olacak hatta gerekli tedbirler alınarak gelecekte oluşabilecek suçların önlenmesi de mümkün olabilecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Dalan Ö, Tecim V. Comparison of variables affecting on crime occurrences at different scales by using a spatial statistics method [in Turkish]. TurkStat, Journal of Statistical Research ;10 3 :1-14.
- Tamer H, Açıksarı Ö, Keten A, Karanfil R, Avşar A. Socio- demographic data of delinquent children in Kahramanmaraş. J Foren Med 2013;28 2 :115-20.
- Şenses A, Akbaş S, Baykal S, Karakurt MN. The Distribu- tion of Psychiatric Diagnoses and Neuropsychological Features of Male Adolescents Who Dragged Into Robbery. J Foren Med ;28 3 :223-32.
- Dalan Ö. Intelligent geographical information system for criminology Unpublished thesis . Dokuz Eylul University, Izmir, 2015.
- Strano M. A neural network applied to criminal psychological profiling: An Italian initiative. Int J Offender Ther Comp Crimi- nol 2004;48 4 :1-7.
- Kangas L. Artificial neural network system for classification of offenders in murder and rape cases. Available from: https:// www.ncjrs.gov/pdffiles1/nij/grants/190984.pdf. cited: 2 April 2015 .
- Göksu E. Izmir and Crime Geography in 1929 World Eco- nomical Crisis. Izmir: Izmir Metropolitan Municipality Cultural Publications, 2003.
- Sevim Y, Soyaslan Y. Social, cultural and economic features of burglary perpetrators: Elazig exemplar [in Turkish]. Polis Bilimleri Dergisi 2009;11 3 :23-41.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Adli Biyoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Özlem Dalan
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2016
Gönderilme Tarihi
1 Ocak 2016
Kabul Tarihi
15 Ocak 2016
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2016 Cilt: 30 Sayı: 1
