ADLİ BİLİMLER PROFESYONELLERİNİN KAN LEKESİ MODEL ANALİZİ BİLGİ DÜZEYİ

Öz

Amaç: Bir suçun soruşturulması, multidisipliner yaklaşım gerektirir. Olay anından kovuşturmaya kadar geçen süreçte, olaylar zincirinin ortaya çıkarılması için birçok bilim dalı ortak hareket eder. Kan dökülen olaylar kan lekesi model analizi KLMA yöntemleri kullanılarak aydınlatılabilmektedir. Ülkemizde adli bilimcilerin, KLM ile ilgili bilgi ve bilinçlilik durumunu ölçmek için tasarlanan bu anket çalışması ile alınabilecek eğitimlerde hangi noktalara dikkat edilmesi gerektiğinin ortaya çıkarılması amaçlandı. Yöntemler: Katılımcılara KLMA disiplinindeki eğitim durumları, eğitime nasıl ulaşabileceklerini bilip bilmedikleri, kan lekesi model analizi ile ilgili terimleri bilip bilmedikleri, kan lekelerine nasıl yaklaşmaları gerektiği konusunda bilgilerinin olup olmadığı ve kan lekeleri ile karşılaştıklarında nasıl bir tutum sergiledikleri ile ilgili sorular yöneltildi. Bulgular: Soruşturmanın pek çok aşamasında, KLMA’ya, yeterli katkıyı yapmasını sağlayacak önemin verilemediği ortaya çıkarılmıştır. Katılan 165 adli bilim uzmanının 140’ı soruların tamamını yanıtlayarak anketi tamamlamıştır. Günlük pratiğinde kan ile karşılaşma olasılığı olan 132 adli bilim uzmanının %53,7’si bu konuda herhangi bir eğitim almadığını, olay yerinde yapılan rutin fotoğraflama tekniklerinin bu disiplin için yeterliliğinin sorgulandığı soruyu yanıtlayan 52 olay yeri görevlisinin %88,5’i yeterli olmadığını belirtmiştir. 64 olay yeri görevlisi adli bilimcinin %34,3’ünün kan lekelerinin fotoğraflanması ile ilgili herhangi bir eğitim almadıkları belirlenmiştir. Olay yerinde görevli polis katılımcılardan 16’sının kan lekesi model analizinin olay yerinde uygulanamadığını düşündüğü ortaya çıkmıştır. KLMA ile ilgili herhangi bir eğitim almadığını belirten adli bilim uzmanlarından 21’inin kan lekeleri ile karşılaştıklarında yorumlayamadığı, 18’inin ise kendi bilgileri ile yorumladığı sonucu çıkmıştır. Sonuç: Olay yeri incelemecileri başta olmak üzere soruşturmada görev yapan tüm bilim insanlarının, KLMA ile ilgili uluslararası boyutta geçerli eğitimlerden geçirilmesi, kan lekesi delilinin soruşturmaya katkı vermesini sağlayacaktır. Ayrıca ülkemizde KLMA eğiticisi sayısının arttırılması, uzmanların kurslara ülkemizde de katılabilmesini sağlayacak ve katılımın artışı ile bu disiplin hakkındaki bilinç düzeyi ülke çapında arttırılabilecektir.

Anahtar Kelimeler

• kan lekesi model analizi
• eğitim
• olay yeri
• anket

KNOWLEDGE LEVELS OF FORENSIC SCIENCE PROFESSIONALS ON BLOODSTAIN PATTERN ANALYSIS

Öz

Objective: Investigation of a crime requires a multidisciplinary approach. Many fields of science act together to reveal the chain of events. Chain of bloodshed events can be searched out with bloodstain pattern analysis BPA . This survey was established to understand the knowledge levels of forensic scientists on this discipline. Aim of this survey is to reveal the educational needs of forensic scientists on BPA at bachelor’s level, postgraduate or at special trainings. Methods: Questions were asked to participants on following topics: BPA training degrees, knowledge on how to affiliate training programs, knowledge on terminology about BPA, knowledge on dealing with bloodstains on crime scene. Results: This survey revealed that BPA could not be considered important. A hundred-forty out of 165 forensic science experts completed the inquiry. 53.7% of 132 participants, who have a probability of encountering with bloodstains, have no education on BPA at their undergraduate or postgraduate education. 88.5% of 52 crime scene investigator stated that routine crime scene photography techniques are not enough for BPA, but 34.3% of 64 crime scene investigators have had no education on photography techniques for bloodstain patterns. Sixteen crime scene investigators thought that bloodstain pattern analysis cannot be applied at crime scene. 21 forensic science expert among all participants who have no education on bloodstains, stated that they could not interpret bloodstains in bloodshed events, but 18 of them tried to interpret patterns by their limited knowledge. Conclusion: Application of internationally acceptable training programs on Forensic Scientists, especially on crime scene investigators, provide the utilization of benefits of BPA for investigation. Also providing opportunity for experts about attending these courses at our country by increasing the number of certificated trainers could increase the attendance and provide an increment of awareness about bloodstain pattern analysis across the country.

Anahtar Kelimeler

• bloodstain pattern analysis
• education
• crime scene
• inquiry

Kaynakça

1. MacDonell HL. Segments of history: the literature of bloodstain pattern interpre- tation-segment 00: literature through the 1800s. International Association of Blood- stain Pattern Analysts News 1992;8 1 :3-12.
2. Pizzola PA, Roth S, De Forest PR. Blood Droplet Dynamics-I. J Forensic Sci 1986;31 1 :36-49.
3. MacDonell HL. Segments of history in the documentation of bloodstain pattern interpretation-segment 01:1901-1910. In- ternational Association of Bloodstain Pat- tern Analysts News 1992;8 4 :5-22.
4. Piotrowski E. Ueber Entstehung, Form, Richtung und Ausbreitung der Blutspuren nach Hiebwunden des Kopfes. Golos Printing, Elmira, NY, 1992.
5. Bevel T, Gardner RM. Bloodstain Pat- tern Analysis: With an Introduction to Crime Scene Reconstruction. Third ed. Boca Raton: CRC Press, 2008.
6. Illes M, Dalley I, Kish P, Taylor M, Ya- mashita A. Bloodstain Pattern Analysis Part 1. Training and Educational Materi- als. IABPA Newsletter Journal of Blood- stain Pattern Analysis 2010;26 4 :3-9.
7. SWGSTAIN. Scientific Working Group on Bloodstain Pattern Analysis: Recom- mended Terminology. IABPA Newsletter Journal of Bloodstain Pattern Analysis 2008;24 2 :13-7.
8. SWGSTAIN. Scientific Working Group on Bloodstain Pattern Analysis: Guidelines for the Minimum Educational and Train- ing Requirements for Bloodstain Pattern Analysts. Forensic Science Communica- tions 2008;10 1 :1-10.

9. SWGSTAIN. Scientific Working Group on Bloodstain Pattern Analysis: Guidelines for a Quality Assurence Program in Bloodstain Pattern Analysis. IABPA Newsletter Journal of Bloodstain Pattern Analysis 2008;24 4 :20-3.
10. Raymond M, Smith E, Liesegang J. The physical properties of blood - forensic considerations. Sci Justice 1996;36 3 :153-60.
11. MacDonell H. Interpretation of Bloodstains - Physical Considerations. Legal Medicine Annual, Cyril Wecht, New York: Appleton-Century-Crofts, 1971.
12. Chafe F. Determination of impact angle using mathmatical properties of the ellipse. International Association of Bloodstain Pattern Analysts News 2003;19 1 :5-9.
13. Bernstein E. Science in bloodstain pattern analysis. International Association of Bloodstain Pattern Analysts News 2005;21 4 :16-9.
14. Giannelli, PC. The admissibility of novel scientific evidence: Frye v. United States, a half-century later. Columbia Law Review 1980;80 6 :1197-250.
15. Orofino S. Daubert v. Merrell dow pharmaceuticals inc: the battle over admissibility standards for scientific evidence in court. Journal of Undergraduate Science 1996;3:109-11.
16. Daubert et al. v Merrell Dow Pharmaceuticals Inc.: United States Supreme Court; 1993 [https://www.law.cornell. edu/supct/html/92-102.ZS.html Cited: 27.07.2015].
17. James SH, Kish PE, Sutton TP. Principles of Bloodstain Pattern Analysis: Theory and Practice. Boca Raton: CRC Press, 2005.
18. Aşıcıoğlu F, Arslan MN. Kan Lekesi Model Analizi: Olay Yerinin Yeniden Yapılandırılmasında Kan Lekesi Delili. İstanbul: Beta Kitap 2009;10-33.
19. Arslan MN, Aşıcıoğlu F. Kan Lekesi Model Analizi I: Terminoloji. Adli Bilimler Dergisi 2010;9 4 :50-3.
20. Acar K, Aşıcıoğlu F, Arslan MN. SWGSTAIN Recommended Terminology in Turkish. Erişim: http://iabpa.org/turkish Erişim tarihi: 20.02.2014.