Araştırma Makalesi

Psikiyatrinin etkin biyolojik tedavisi olan elektrokonvülsif tedaviye tıp etiği ve hukuku açısından güncel bir bakış

Cilt: 30 Sayı: 3 31 Aralık 2016
  • Yasin Hasan Balcıoğlu
  • Filiz Ekim Çevik
  • İbrahim Balcıoğlu
PDF İndir
TR EN

Psikiyatrinin etkin biyolojik tedavisi olan elektrokonvülsif tedaviye tıp etiği ve hukuku açısından güncel bir bakış

Öz

Elektrokonvülsif terapi EKT birçok psikiyatrik hastalığın tedavisinde kullanılan etkili bir biyolojik sağaltım yöntemidir. Bu tedavinin etik ve hukuki boyutu, ruhsal hastalıkların tedavisinde kullanılmaya başlandığından beri tartışılmaktadır. Uzun süredir kullanılan bir tedavi olmasına rağmen, elektrokonvülsif terapi alan hastaların olumsuz ifadeleri, sağlık çalışanları ve kitle iletişim araçlarının uygulamayı “şok tedavisi” olarak nitelendirmeleri, tedaviyle ilgili çeşitli konularda standart yaklaşımların net olmaması, uygulamanın yöntemsel sorunları elektrokonvülsif terapinin toplum nezdinde tedaviden ziyade ceza yöntemi olarak görülmesine ve önyargı oluşmasına sebep olmuştur. Psikiyatrik bozukluğu olan hastaların klinik araştırma ve tedaviye katılma konusundaki karar verme yeterliği hem yasal hem de tıp etiği zemininde hala tartışılan bir konu olmakla birlikte yaygın bir şekilde araştırılmaktadır. Psikiyatrik hastaların zorunlu ve istemsiz şekilde yatırılarak tedavi edilme gerekliliği birçok ülkede müstakil ruh sağlığı yasalarıyla güvence altına alınmıştır. Ancak, ülkemizde farklı yönetmelik ve yasa maddelerinin varlığı bu hastaların gözlem ve tedavileri hususunda sağlık profesyonellerini çoğu zaman zaman ikilemde bırakmaktadır. Ülkemizde 2006 yılında yürürlüğe giren EKT yönergesi uygulamanın esaslarını belirtse de, hukuki açıdan geçerliği ve Hasta Hakları Yönetmeliği ile çelişen içeriği, benzer ikilemlerin EKT uygulamalarında da kimi zaman yaşanmasına neden olmaktadır. Bu yazıda, elektrokonvülsif terapinin etik ve hukuki boyutu güncel yaklaşımlar ve bilgiler ışığında irdelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Benbow S, Crenstil J. Subjective experience of electro- convulsive therapy. Psychiatric Bulletin 2004;28:289-91.
  2. Tosun M. [Depresyon tedavisinde elektrokonvülsif terapinin yeri] [in Turkish]. Symposium on Depression, Somatization and Psychiatric Emergencies. Istanbul. 1999. s. 107-20
  3. Bolwig TG, Madsen TM. Electroconvulsive therapy in melancholia: The role of hippocampal neurogenesis. Acta Psychiatr Scand Suppl 2007;433:130-5.
  4. Victoria State Government Department of Health, Mental Health Services, Mental Health Actbook. Melbourne, Vic- toria, Australia published: September 2008 , Available at: http://www.health.vic.gov.au/mentalhealth/patientrights/ downloads/ect.pdf. cited: 18 November 2015
  5. National Institute for Clinical Excellence, Guidance on The Use of Electroconvulsive Therapy, London, UK. published: April 2003 , Available at: http://www.nice.org.uk/ TA059. cited: 16 November 2015
  6. Balcıoğlu İ. Forensic Psychiatric Aspects of ECT. [in Turkish] Istanbul University Cerrahpasa School of Medicine Lecture Notes. Istanbul, 2011
  7. Tomruk NB, Kutlar MT, Mengeş OO, Canbek Ö, Soysal H. Clinical Practice Handbook of Electroconvulsive Ther- apy. [in Turkish] Bakirkoy Prof. Dr. Mazhar Osman Mental Health and Neurological Diseases Training and Research Hospital, Istanbul: Ece Press, 2007.
  8. Sartorius N, Gaebel W, Cleveland H.-R, Stuart H, Aki- yama T, Arboleda-Flórez J, Baumann AE, Gureje O, Jorge MR, Kastrup M, Suzuki Y, Tasman A. WPA guidance on how to combat stigmatization of psychiatry and psychiatrists. World Psychiatry 2010;9 3 :131-44.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Adli Biyoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yasin Hasan Balcıoğlu Bu kişi benim

Filiz Ekim Çevik Bu kişi benim

İbrahim Balcıoğlu Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2016

Gönderilme Tarihi

1 Ocak 2016

Kabul Tarihi

15 Ocak 2016

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Cilt: 30 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Balcıoğlu, Y. H., Çevik, F. E., & Balcıoğlu, İ. (2016). Psikiyatrinin etkin biyolojik tedavisi olan elektrokonvülsif tedaviye tıp etiği ve hukuku açısından güncel bir bakış. Adli Tıp Dergisi, 30(3), 243-249. https://izlik.org/JA74LM57EP
AMA
1.Balcıoğlu YH, Çevik FE, Balcıoğlu İ. Psikiyatrinin etkin biyolojik tedavisi olan elektrokonvülsif tedaviye tıp etiği ve hukuku açısından güncel bir bakış. ATD. 2016;30(3):243-249. https://izlik.org/JA74LM57EP
Chicago
Balcıoğlu, Yasin Hasan, Filiz Ekim Çevik, ve İbrahim Balcıoğlu. 2016. “Psikiyatrinin etkin biyolojik tedavisi olan elektrokonvülsif tedaviye tıp etiği ve hukuku açısından güncel bir bakış”. Adli Tıp Dergisi 30 (3): 243-49. https://izlik.org/JA74LM57EP.
EndNote
Balcıoğlu YH, Çevik FE, Balcıoğlu İ (01 Aralık 2016) Psikiyatrinin etkin biyolojik tedavisi olan elektrokonvülsif tedaviye tıp etiği ve hukuku açısından güncel bir bakış. Adli Tıp Dergisi 30 3 243–249.
IEEE
[1]Y. H. Balcıoğlu, F. E. Çevik, ve İ. Balcıoğlu, “Psikiyatrinin etkin biyolojik tedavisi olan elektrokonvülsif tedaviye tıp etiği ve hukuku açısından güncel bir bakış”, ATD, c. 30, sy 3, ss. 243–249, Ara. 2016, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA74LM57EP
ISNAD
Balcıoğlu, Yasin Hasan - Çevik, Filiz Ekim - Balcıoğlu, İbrahim. “Psikiyatrinin etkin biyolojik tedavisi olan elektrokonvülsif tedaviye tıp etiği ve hukuku açısından güncel bir bakış”. Adli Tıp Dergisi 30/3 (01 Aralık 2016): 243-249. https://izlik.org/JA74LM57EP.
JAMA
1.Balcıoğlu YH, Çevik FE, Balcıoğlu İ. Psikiyatrinin etkin biyolojik tedavisi olan elektrokonvülsif tedaviye tıp etiği ve hukuku açısından güncel bir bakış. ATD. 2016;30:243–249.
MLA
Balcıoğlu, Yasin Hasan, vd. “Psikiyatrinin etkin biyolojik tedavisi olan elektrokonvülsif tedaviye tıp etiği ve hukuku açısından güncel bir bakış”. Adli Tıp Dergisi, c. 30, sy 3, Aralık 2016, ss. 243-9, https://izlik.org/JA74LM57EP.
Vancouver
1.Yasin Hasan Balcıoğlu, Filiz Ekim Çevik, İbrahim Balcıoğlu. Psikiyatrinin etkin biyolojik tedavisi olan elektrokonvülsif tedaviye tıp etiği ve hukuku açısından güncel bir bakış. ATD [Internet]. 01 Aralık 2016;30(3):243-9. Erişim adresi: https://izlik.org/JA74LM57EP

Creative Commons Lisansı
Adli Tıp Dergis Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.
Dergimiz Açık Erişim Politikasını benimsemiş olup, gönderilen makaleler için yayının hiçbir aşamasında yazarlardan ücret talep edilmeyecektir.