Endişe verici bir madde: Bir prodrug olan 1,4-Bütandiol suistimali
Öz
Prodrug kavramı vücuda alımından sonra metabolize olarak farmakolojik olarak aktif hale geçen bileşiklere verilen isimdir. 1,4-bütandiol kimya, plastik ve tekstil sanayii gibi alanlarda yaygın kullanımı olan bir maddedir. Vücuda alındıktan sonra hızla psikoaktif etki gösteren Gama-Hidroksibütirat ’a dönüştüğünden dolayı “prodrug” lar için tipik örnektir. Son zamanlarda bu maddenin suiistimal edildiği adli dosyalar içerisinden görülmektedir. Maddenin psikoaktif etkileri ağızdan alımını takiben 5 ile 20 dakika içerisinde başlayıp yaklaşık olarak 2 ile 3 saat kadar sürmektedir. Oluşturduğu etkiler arasında öfori, erotik uyarılmalar, inhibisyon kaybı ve daha fazla tüketildiğinde sedatif etki sayılabilir. Bu makalede kendisi bizatihi psikoaktif bir etki doğurmayan 1,4-bütandiol’ün artan suiistimal potansiyelini ve yapılması gerekenleri ele almak amaçlanmıştır. 1,4-bütandiol Avrupa Birliği Kozmetik Maddeler mevzuatında, tehlikeli maddeler sınıfında yer almadığı gibi 1988 Uyuşturucu ve Psikotrop Maddelerin Kaçakçılığına Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesi’nde, Birleşmiş Milletler prekürsör kimyasallar listesinde de bulunmamaktadır. Oysa bu maddenin metaboliti Gama-Hidroksibütirat 1971 psikotrop maddeler sözleşmesinin 2 nolu listesinde yer almaktadır. Günümüzde uyuşturucu tacirlerinin hukuki müeyyidelerden kaçmak amacı ile yeni yöntemler sergiledikleri görülmektedir. Bu nedenle Türk Ceza Kanunu’nun 188. maddesine ilave bir fıkra eklemek sureti ile ya da mevcut fıkralarda düzenleme yapılarak “prodrug” ların yasa kapsamına alınmasının önü açılmalıdır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Rautio J, Meanwell NA, Di L, Hageman MJ. The expanding role of prodrugs in contemporary drug design and development. Na- ture Reviews. Drug Discovery 2018;17 8 :559-87.
- Rautio J, Kumpulainen H, Heimbach T, Oliyai R, , Järvinen D Savolainen T. Prodrugs: design and clinical applications. J.Nat Rev Drug Discov 2008;7 3 :255-70.
- Sprince H, Josephs Jr JA, Wilpizeski CR. Neuropharmacologi- cal effects of 1,4-butanediol and related congeners compared with those of Gama Hidroksibütirat and gamma-butyrolactone. Life Sciences 1966;5:2041-52.
- The Merck Index: An Encyclopedia of Chemicals, Drugs, and Biologicals., 13 th. Edition. MerckCo.,Inc., NJ. 2001.
- World Health Organization. 1,4-Butanediol 1,4-BD Pre-Re- view Report: Expert Committee on Drug Dependence Thirty-fifth Meeting. Geneva: World Health Organization; 2012. Report No.: th ECDD 2012 Agenda item 5.5.
- World Health Organization. 1,4-Butanediol 1,4-BD Critical Review Report: Expert Committee on Drug Dependence Thirty- sixth Meeting. Geneva:16-20 June, World Health Organization; Report No.: 36th ECDD 2014 Agenda item 4.4 .
- https://psychonautwiki.org/wiki/1,4-Butanediol Cited: 15 Au- gust 2021 .
- Thai D, Dyer JE, Jacop P, Haller CA. Clinical pharmacology of ,4 butanediol and gamma –hydroxybutyrate after oral 1,4 bu- tanediol administration to healty volunteers. Clin Pharmacol Ther 2007;81 2 :178-84.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Adli Biyoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Faruk Aşıcıoğlu
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
31 Ağustos 2021
Gönderilme Tarihi
1 Ocak 2021
Kabul Tarihi
15 Ocak 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 35 Sayı: 2
