Mükerrer suç işleyen bir olgu dolayısıyla ceza sorumluluğunun değerlendirilmesindeki farklılıklar ve ilişkili olası etmenler

Öz

Psikiyatri hekimi, ceza muhakemesi kapsamında bilirkişilik görevini icra ederek maddi gerçeğin açığa çıkarılmasında hukuka yardımcı olurken diğer hekimlerden farklı olarak, klinik kanaat oluşturabilmesi için somut, bedensel muayene ve laboratuvar bulgularından daha ziyade kendi iletişim yeteneklerini, tecrübesini ve muayenesinde değerlendirme yapabilmek için daha farklı meziyetleri kullanma zorunluluğuna sahiptir. Bu özellikleri kullandığı şüphesiz en önemli alan ceza sorumluluğunun belirlenmesidir. Ancak ceza sorumluluğunun belirlenmesi sırasında aynı olgu için psikiyatristler arasında birbirlerinden farklı kanaatlerin oluştuğunun sıklıkla izlenmesi bazı yargı makamlarınca psikiyatrinin “tam” bilim olarak kabul edilmemesine yol açmaktadır. Ancak her ne kadar psikiyatrik değerlendirme süreçleri subjektif olarak nitelendirilse de adli psikiyatri bağlamında detaylı ve usulune uygun değerlendirmenin yapılması yargılama ve karar verme mekanizmalarının doğru ve adil işletilebilmesi adına kritik öneme sahiptir. Yazımızda yaklaşık 40 yıl boyunca mükerrer suç işleyen ve bu süreçte hakkında farklı kanaatler içeren ceza sorumluluğu raporları düzenlenen çarpıcı bir olguda farklı tanılar ve farklı görüşlerin mütalaa edilmesindeki olası etmenler ve öneriler tartışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Adli psikiyatri
• bilirkişilik
• ceza muhakemesi
• ceza sorumluluğu
• şizofreni
• temaruz

Discrepancies and related factors in the expert testimonies on criminal responsibility through a case committed repetitive crimes

Öz

While the psychiatrist aids the law in revealing the material fact by performing the duty of expert witness within the scope of criminal procedure, unlike the other physicians, he needs to use his own communication and examination skills and experience rather than using palpable physical examination or laboratory screening in order to be able to form a clinical opinion. Undoubtedly, the most important field in which he uses these features is the assessment of criminal responsibility in an insanity defense case. However, it is not uncommon that broad range of opinions among psychiatrists for the same case during the evaluation of criminal responsibility cause some judicial authorities not to recognize psychiatry as an “exact” science. Although the psychiatric assessment processes are considered subjective, it is crucial to conduct a thorough and proper assessment in the context of forensic psychiatry in order to ensure the correct and fair operation of the judicial and prosecution mechanisms. In this article, we will discuss the possible factors and suggestions on different diagnoses and opinions on criminal responsibility reported by the psychiatric expert witness testimonies in a striking case in which the subject has repetitively committed crimes for 40 years.

Anahtar Kelimeler

• Cyanide
• intoxication
• autopsy
• toxicology

Kaynakça

1. Yokuş Sevük H. Expert witness on criminal procedure law in Turkish . İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası ;64:49-107.
2. Balcıoğlu YH, Öncü F, Balcıoğlu İ. Implementations for as- sessing criminal responsibility in psychiatric disorders related to alcohol use. Turkish J Forensic Med 2018;31:124-42.
3. Morse SJ. Mental Disorder and Criminal Law. J Crim Law Criminol 2011;101:885-968.
4. Focquaert F. Neurobiology and crime: A neuro-ethical per- spective. J Crim Justice 2018:1-9.
5. Greenberg SA, Shuman DW. Irreconcilable conflict be- tween therapeutic and forensic roles. Prof Psychol Res Pract ;28:50-7.
6. American Psychiatric Association, Diagnostic and Statisti- cal Manual of Mental Disorders, Fifth Edition DSM-5 . Wash- ington DC: American Psychiatric Pub; 2013.
7. Large M, Nielssen O, Elliott G. Reliability of Psychiatric Evidence in Serious Criminal Matters: Fitness to Stand Trial and the Defence of Mental Illness. Aust New Zeal J Psychiatry ;43:446-52.
8. Otto RK. Bias and expert testimony of mental health profes- sionals in adversarial proceedings: A preliminary investiga- tion. Behav Sci Law 1989;7:267-73.

9. Ardic FC, Kose S, Solmaz M, Kulacaoglu F, Balcioglu YH. Reliability, validity, and factorial structure of the Turkish ver- sion of the Structured Inventory of Malingered Symptom- atology Turkish SIMS . Psychiatry Clin Psychopharmacol ;29:182-8. Andrew Kozel F, Johnson KA, Grenesko EL, Laken SJ, Kose S, Lu X, et al. Functional MRI detection of deception after committing a mock sabotage crime. J Forensic Sci 2009;54:220-31.
10. Taylor S, Frueh BC, Asmundson GJG. Detection and man- agement of malingering in people presenting for treatment of posttraumatic stress disorder: Methods, obstacles, and rec- ommendations. J Anxiety Disord 2007;21:22-41.
11. McDermott BE, Dualan I V., Scott CL. Malingering in the correctional system: Does incentive affect prevalence? Int J Law Psychiatry 2013;36:287-92.
12. Chesterman LP, Terbeck S, Vaughan F. Malingered psy- chosis. J Forensic Psychiatry Psychol 2008;19:275-300.
13. Vitacco MJ, Rogers R, Gabel J, Munizza J. An evaluation of malingering screens with competency to stand trial patients: A known-groups comparison. Law Hum Behav 2007;31:249-60.
14. Öncü F, Soysal H, Uygur N, Özdemir F, Türkcan S, Yeşilbursa D, Alataş G. Zorunlu klinik tedavi sonrası yineley- ici suç işleyen adli psikiyatri olgularının tanı ve suç niteliği açısından değerlendirilmesi. Düşünen Adam 2002;15:132-48.