Morg İhtisas Dairesi’nde otopsi yapılan olgularda verilen ölüm sebeplerinin sınıflandırılması ve standardizasyonu
Öz
AMAÇ: Ölüm istatistiklerinin eksiksiz, hızlı ve kaliteli bir şekilde derlenmesi ve buna göre gelecekteki çalışmaların planlanabilmesi için ölüm sertifikasyonunun doğru ve standart bir şekilde yapılması önem arz etmektedir. Birçok ülkede, toplanan mortalite verilerinin sistematik olarak kaydedilmesi, analizi, yorumlanması ve karşılaştırılmasını sağlamak için ölüm formlarının doldurulmasında International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems ICD kodlama sistemi kullanılmakla birlikte ICD kodları sınıflandırmada her zaman yeterli olamamaktadır. Bu çalışma ile adli tıbbi ölüm nedenleri sınıflamasında spesifik bir yaklaşım geliştirilmesi için Adli Tıp Kurumu Morg İhtisas Dairesinde otopsi yapılan olgular üzerinden Türkiye’de adli otopsilerde karşılaşılan ölüm sebeplerinin sınıflandırılması, kodlanması, daha uygulanabilir bir sınıflama sistemi oluşturulması ve bildirilen ölüm sebeplerinin standardizasyonunun sağlanması hedeflenmiştir. YÖNTEM: Adli Tıp Kurumu Morg İhtisas Dairesi rapor arşivi ve kayıtları içerisinden 01.01.2015-31.12.2017 tarihleri arasında yapılmış 16523 otopsinin raporu incelenmiştir. Tüm ölüm sebepleri doğrudan rapordan verildiği şekliyle veritabanına kaydedilmiş ve ayrıca “Doğal”; “Doğal olmayan Zorlamalı ” ve “Negatif” başlıkları altında gruplandırılmıştır. Elde edilen veriler ve ICD-10’dan faydalanılarak ölüm sebebi kodları listesi oluşturulmuştur. Ölüm sebeplerine, oluşturulan ölüm sebebi kodları taslağı uygulanırken aynı zamanda ICD-10’da yer alan en uygun kod karşılıkları da bulunarak veritabanına girilmiştir. BULGULAR: Otopsi raporları değerlendirildiğinde, ölüm sebeplerinin 906 farklı yazımla verildiği görülmüş, genel gruplama yapıldığında ise ölüm sebepleri 131 başlık altında toplanabilmiştir. Morg İhtisas Dairesinde verilmiş ölüm sebeplerinin önerilen kodlama sistemi ve ICD-10 kodlarına göre ayrımı yapıldığında, elde edilen tanımlayıcı istatistiksel verilerde, en sık 20 ölüm sebebi listelerinde, birbirine yakın değerler tespit edilmiştir. SONUÇ: Ölüm sebeplerinin standart bir listeye göre verilmesi; aynı ölüm türleri için farklı ölüm sebebi yazılması olasılığını ortadan kaldıracak, dijitalize bir sistemle bu kodların girilmesi yazım hatalarından doğacak standart dışı uygulamaların önüne geçecek ve arşivden istenilen veriyi eksiksiz elde etme avantajı sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Raminani SR. International Classification of Diseases: En- cyclopædia Britannica; 2015 [17.07.2018]. Available from: https://www.britannica.com/topic/International-Classifica- tion-of-Diseases.
- World Health Organization Geneva. Manual of The International Statistical Classification of Diseases, Injuries and Causes of Death. Based on the Recommendations of the Ninth Revision Conference, 1975, and Adopted by the Twenty-ninth Wodd Health Assembly 1977.
- ICD Uluslararası Tanı Sınıflaması ’nin Genel Yapısı, Milli Eğitim Bakanlığı. Sağlık Hizmetleri Sekreterliği. Ankara2011 in Turkish].
- Harris A. ‘Natural’and ‘Unnatural’medical deaths and co- ronial law: A UK and international review of the medical lit- erature on natural and unnatural death and how it applies to medical death certification and reporting deaths to coroners: Natural/Unnatural death: A Scientific Review. Medicine, Sci- ence and the Law 2017;57 3 :105-14.
- Can M. Ölüm nedeni belirlenmesi ve ölüm belgesi düzenlen- mesi. Turkiye Klinikleri 2016;2 1 :35-43.
- Etiler N, Çolak B, Demirbaş İ. The accuracy of death certifi- cates given at Kocaeli University Hospital. Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2005;22 2 :93-101.
- THSK İstatistik ve Bilgi İşlem Daire Başkanlığı. Ölüm Bildirim Sistemi. Genelge 2012/05. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkanlığı, 26.12.2012. Ankara [in Turkish].
- Lahti RA. From Findings to Statistics:An Assessment of Finnish Medical Cause of Death İnformation in Relation to Un- derlying Cause Coding. Helsinki Helsinki University Printing House; 2005.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Adli Biyoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Özlem Aksoy
Bu kişi benim
Ufuk Aksoy
Bu kişi benim
Murat Nihat Arslan
Bu kişi benim
Bülent Şam
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
1 Nisan 2020
Gönderilme Tarihi
1 Ocak 2020
Kabul Tarihi
15 Ocak 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 34 Sayı: 1
