TR
EN
Bir Yangın Hızlandırıcısı Olan Benzinin Kalıntı Analizinde Tuzun Etkisi: Katı-Faz Mikroekstraksiyon (SPME) Yöntemi
Öz
Giriş: Yangın çıkış nedeninin araştırılmasında en kritik aşama, tutuşabilir bir sıvının varlığının kanıtlanmasıdır ve bu alanda geliştirilen yöntemlerin hızlı, kolay ve etkili olması beklenmektedir. Birçok çalışmada örnek hazırlama basamağında katı faz mikroekstraksiyon (SPME) yöntemi kullanılarak örnekleme süresi, sıcaklık vb. parametrelerin tespit süresi ve ekstraksiyon verimliliği üzerine etkisi incelenmiştir ancak SPME öncesinde uygulanan tuz çözeltisinin geri kazanıma etkisi henüz araştırılmamıştır.
Amaç: Bu çalışmada, tutuşabilir bir sıvı olan ve yangın hızlandırıcısı olarak kullanılan benzinin içerisinde bulunan uçucu bileşenlerin SPME yöntemi ile tespit edilmesinde tuz çözeltisinin etkisi araştırılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada, 500 µL benzin eklenmiş 2.5x2.5 cm ebatlarında halı numuneleri hem yakılmadan hem de yakılarak 2, 4, 6 saat ve 30, 45 gün sürelerde laboratuvar ortamında bekletilmiştir. SPME öncesi numunelerin içerisine 0.16 g/mL NaCl çözeltisi eklenmiş ve numuneler Gaz Kromatografisi-Kütle Spektrometresi sistemi kullanılarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Benzin eklendikten sonra yakılmadan 2, 4 ve 6 saat bekletilmiş ve tuz ile örneklenmiş numunelerin ekstraksiyon verimliliği, tuz eklenmemiş numunelere kıyasla yaklaşık %50 düşüş göstermiştir. Otuz ve 45 gün bekletilen numunelerde ise ekstraksiyon verimliliğinde sırasıyla 3.21 ve 6.88 kat artış meydana gelmiştir. Yandıktan sonra 2, 4 ve 6 saat bekletilen halı numunelerinde tuz çözeltisinin ekstraksiyon verimini 4 kata kadar arttırdığı, 30 ve 45 gün bekletilen örneklerde ise etkilemediği görülmüştür.
Sonuç: Tutuşabilir bir sıvı olan ve kasıtlı yangınlarda sıklıkla kullanılan benzinin kalıntı analizinde tuz çözeltisi kullanmanın ekstraksiyon verimliliği üzerine etkisi ilk kez bu çalışmada incelenmiş ve iyileştirici ektileri saptanmıştır. Her yanma ve her yangın olay yeri kendine has özellikler barındırdığından, bu tür kontrollü deneysel araştırmaların farklı içeriğe sahip (pamuk, Akrilamid vb.) matrislerde, farklı sürelerde uygulanarak çeşitlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
İstanbul Kalkınma Ajansı
Proje Numarası
TR10/18/YMP/0057
Etik Beyan
Etik kurul onayı gerekmemektedir.
Kaynakça
- Dolan JA. Chapter 26 Forensic analysis of fire debris. Handb Anal Sep. 2008 Jan 1;6:873–922.
- Nic Daeid N, Gabriel GF. Fire Investigation: Evidence Recovery. Encycl Forensic Leg Med Second Ed. 2016 Jan 1;515–9.
- Redsicker DR, O’Connor JJ. Practical Fire and Arson Investigation. Second Edi. Redsicker DR, O’Connor JJ, editors. CRC Press; 1996.
- Pert AD, Baron MG, Birkett JW. Review of Analytical Techniques for Arson Residues. J Forensic Sci. 2006;51(5):1033–49.
- NFPA. NFPA 921: guide for fire and explosion investigations. Association. NFP, editor. 2004.
- Stauffer E, Dolan JA, Newman R. Flammable and Combustible Liquids. Fire Debris Anal. 2008 Jan 1;199–233.
- Kuloğlu M, Dağlıoğlu N, Kuloğlu L. Adli Yangın İncelemeleri : Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Adli Bilim ve Suç Araştırmaları Derg. 2020;2(1):37–58.
- Lennard CJ, Tristan Rochaix V, Margot P, Huber K. A GC–MS database of target compound chromatograms for the identification of arson accelerants. Sci Justice. 1995 Jan 1;35(1):19–30.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Adli Tıp, Adli Kimya
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2024
Gönderilme Tarihi
15 Mayıs 2024
Kabul Tarihi
18 Kasım 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 38 Sayı: 3
APA
Kılıç, M. D., Yayla, M., & Mercan, S. (2024). Bir Yangın Hızlandırıcısı Olan Benzinin Kalıntı Analizinde Tuzun Etkisi: Katı-Faz Mikroekstraksiyon (SPME) Yöntemi. Adli Tıp Dergisi, 38(3), 205-216. https://doi.org/10.61970/adlitip.1484459
AMA
1.Kılıç MD, Yayla M, Mercan S. Bir Yangın Hızlandırıcısı Olan Benzinin Kalıntı Analizinde Tuzun Etkisi: Katı-Faz Mikroekstraksiyon (SPME) Yöntemi. ATD. 2024;38(3):205-216. doi:10.61970/adlitip.1484459
Chicago
Kılıç, Mihriban Dilan, Murat Yayla, ve Selda Mercan. 2024. “Bir Yangın Hızlandırıcısı Olan Benzinin Kalıntı Analizinde Tuzun Etkisi: Katı-Faz Mikroekstraksiyon (SPME) Yöntemi”. Adli Tıp Dergisi 38 (3): 205-16. https://doi.org/10.61970/adlitip.1484459.
EndNote
Kılıç MD, Yayla M, Mercan S (01 Aralık 2024) Bir Yangın Hızlandırıcısı Olan Benzinin Kalıntı Analizinde Tuzun Etkisi: Katı-Faz Mikroekstraksiyon (SPME) Yöntemi. Adli Tıp Dergisi 38 3 205–216.
IEEE
[1]M. D. Kılıç, M. Yayla, ve S. Mercan, “Bir Yangın Hızlandırıcısı Olan Benzinin Kalıntı Analizinde Tuzun Etkisi: Katı-Faz Mikroekstraksiyon (SPME) Yöntemi”, ATD, c. 38, sy 3, ss. 205–216, Ara. 2024, doi: 10.61970/adlitip.1484459.
ISNAD
Kılıç, Mihriban Dilan - Yayla, Murat - Mercan, Selda. “Bir Yangın Hızlandırıcısı Olan Benzinin Kalıntı Analizinde Tuzun Etkisi: Katı-Faz Mikroekstraksiyon (SPME) Yöntemi”. Adli Tıp Dergisi 38/3 (01 Aralık 2024): 205-216. https://doi.org/10.61970/adlitip.1484459.
JAMA
1.Kılıç MD, Yayla M, Mercan S. Bir Yangın Hızlandırıcısı Olan Benzinin Kalıntı Analizinde Tuzun Etkisi: Katı-Faz Mikroekstraksiyon (SPME) Yöntemi. ATD. 2024;38:205–216.
MLA
Kılıç, Mihriban Dilan, vd. “Bir Yangın Hızlandırıcısı Olan Benzinin Kalıntı Analizinde Tuzun Etkisi: Katı-Faz Mikroekstraksiyon (SPME) Yöntemi”. Adli Tıp Dergisi, c. 38, sy 3, Aralık 2024, ss. 205-16, doi:10.61970/adlitip.1484459.
Vancouver
1.Mihriban Dilan Kılıç, Murat Yayla, Selda Mercan. Bir Yangın Hızlandırıcısı Olan Benzinin Kalıntı Analizinde Tuzun Etkisi: Katı-Faz Mikroekstraksiyon (SPME) Yöntemi. ATD. 01 Aralık 2024;38(3):205-16. doi:10.61970/adlitip.1484459
