Adli Otopsi İşlemi Yapılan Olgulardan Alınan Kornea Dokusunun Nakil Sürecinin Adli ve Tıbbi Açıdan Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Keratoplasti (kornea nakli) ameliyatı, saydamlığı bozulmuş korneanın saydam ve endotel hücre sayısı bakımından yeterli bir kornea ile değiştirilmesi işlemidir. Sağlıklı bir donör kornea endoteli varlığında kornea nakli yapılan en sık ve en başarılı doku nakil yöntemlerindendir. Bizler de çalışmamızda hukuki normlara uygun olarak hem adli otopsi işlemlerini yapıp, hem de otopsi donöründen kornea dokusu alınarak uygun hastalara kornea nakli yapılan olgulara ait verileri sunarak litaretüre katkı sunmayı amaçladık. Yöntem: Çalışmaya Adli Tıp Kurumu Erzurum Grup Başkanlığ Morg İhtisas Dairesinde 1 Ocak 2020-10 Mart 2024 tarihleri arasında otopsi yapılan yapılan 70 adli vaka ve Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanesinde korneal patoloji nedeniyle takipli olup kornea nakli yapılan 140 hasta dahil edildi. Otopsi yapılan 70 adli olgunun doku nakli için alınan kornealarının nakil süreci değerlendirildi. Her bir kornea dokusu için kornea endotel hücre sayımı yapıldı (KONAN EKA-10 Speküler Mikroskop), hücre sayısı mm2’de 2000’in altındaki kornealar imha edildi. Bulgular: Olguların %71,42’si erkek, %28,58’i kadın olup yaş ortalamaları 33,04 (mak: 66, min:3, sd:14,498) idi. Donör kornealarda yapılan endotel sayımında ortalama endotel sayısı 3504 ± 18,32 mm² ölçüldü. En sık kornea nakli endikasyonunun %57,14 ile keratokonus olduğu, olguların %78,57’sine penetran keratoplasti işlemi uygulandığı ve olguların %15’inde greft başarısızlığı olduğu bulundu. Sonuç: Çalışmamızda otopsi işlemi yaptığımız adli olguların daha çok genç yaşta olmaları, ek sistemik hastalıklarının olmaması ve endotel hücre yoğunluğunun fazla olması nedeniyle kornea nakillerinde başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Dolayısıyla ülkemizde doku ve organ bağışında bilinçlendirme, kanunlarda yapılacak düzenlemeler ve göz bankası, Adli Tıp Kurumu ve kanun uygulayıcıları arasında iletişiminin tüm merkezlerde sağlanması ile adli olgulardan doku temininin artırılması hedeflenmelidir.

Anahtar Kelimeler

• Adli Otopsi
• Kornea Nakli
• Yasal Düzenleme

Forensic and Medical Evaluation of the Transplantation Process of Corneal Tissue Taken from Cases Undergoing Forensic Autopsy

Öz

Objective: Keratoplasty (corneal transplantation) is a procedure to replace a cornea with impaired transparency with a cornea that is transparent and has a sufficient number of endothelial cells. In the presence of a healthy donor corneal endothelium, corneal transplantation is one of the most common and successful methods of tissue transplantation. In our study, we aimed to contribute to the literature by performing forensic autopsy procedures according to legal norms and presenting the data of cases in which corneal tissue was obtained from the autopsy donor and transplanted to suitable patients. Methods: The study included 70 forensic cases autopsied between 1 January 2020 and 10 March 2024 at the Forensic Medicine Institution Erzurum Group Presidency Morgue Specialization Department, and 140 patients who were followed up for corneal pathology and underwent corneal transplantation at Ataturk University Faculty of Medicine Hospital. The transplantation process of corneas from 70 autopsied forensic cases was evaluated. Corneal endothelial cell counts were performed for each corneal tissue (KONAN EKA-10 specular microscope) and corneas with cell counts below 2000 cells per mm2 were destroyed. Results: 71,42% of the patients were male and 28,58% were female with a mean age of 33,04 years (max: 66, min: 3, sd: 14,498). The mean endothelial surface area of the donor corneas was 3504 ± 18.32 mm². The most common indication for corneal transplantation was keratoconus (57,14%), penetrating keratoplasty (78,57%) and graft failure (15%). Conclusion: The present study has obtained successful results in corneal transplants, which can be attributed to the fact that the majority of the autopsied cases were young, had no additional systemic diseases and had high endothelial cell density. Consequently, it is recommended that measures be implemented to enhance the supply of tissues from forensic cases within our nation. This should be achieved through the following strategies: the promotion of awareness regarding tissue and organ donation, the establishment of legal regulations, and the facilitation of communication between the eye bank, the Forensic Medicine Institute, and law enforcement agencies across all centres.

Anahtar Kelimeler

• Forensic Autopsy
• Cornea Transplantation
• Legal Regulation

Kaynakça

1. Öztürk C, Ayar D. Pediatri hemşireliğinde aile merkezli bakım. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi. 2014;7(4):315-20.
2. Dong PN, Han TN, Aldave AJ, Chau HTM. Indications for and techniques of keratoplasty at Vietnam National Institute of Ophthalmology. International Journal of Ophthalmology. 2016;9(3):379.
3. Killingsworth DW, Stern GA, Driebe WT, Knapp A, Dragon DM. Results of therapeutic penetrating keratoplasty. Ophthalmology. 1993;100(4):534-41.
4. Buxton J. Indications and contraindications. Corneal Surgery-Theory, Technique and Tissue. 1993:77-88.
5. Waldock A, Cook S. Corneal transplantation: how successful are we? British Journal of Ophthalmology. 2000;84(8):813-5.
6. Wang J-Y, Xie L-X, Song X-S, Zhao J. Trends in the indications for penetrating keratoplasty in Shandong, 2005-2010. International journal of ophthalmology. 2011;4(5):492.
7. Siganos CS, Tsiklis NS, Miltsakakis DG, Georgiadis NS, Georgiadou IN, Kymionis GD, Pallikaris IG. Changing indications for penetrating keratoplasty in Greece, 1982–2006: a multicenter study. Cornea. 2010;29(4):372-4.
8. Ghosheh FR, Cremona F, Ayres BD, Hammersmith KM, Cohen EJ, Raber IM. Indications for penetrating keratoplasty and associated procedures, 2001–2005. Eye & contact lens. 2008;34(4):211-4.

9. Buja LM, Barth RF, Krueger GR, Brodsky SV, Hunter RL. The importance of the autopsy in medicine: perspectives of pathology colleagues. Academic pathology. 2019;6:2374289519834041.
10. Xiao J, Krueger GR, Buja LM, Covinsky M. The impact of declining clinical autopsy: need for revised healthcare policy. The American journal of the medical sciences. 2009;337(1):41-6.
11. Celbiş O, Aydın NE, Soysal Z, Mızrak B. Türkiye’de adli otopsi uygulamasındaki güncel hukuki durum. Journal of Turgut Ozal Medical Center. 2004;11(1).
12. Hu F-R, Tsai A-C, Wang I-J, Chang S-W. Outcomes of penetrating keratoplasty with imported donor corneas. Cornea. 1999;18(2):182.
13. Vajpayee RB. Corneal transplantation. First edition. New Delhi: Jaypee Brothers Medical Publishers Ltd, 2002:3-128.
14. European Eye Bank Association Directory. Minimum Medical Standards. Revision 1, 2013.
15. Eye Bank Association of America. Medical Standards. Washington, DC: EBAA; 2006.
16. Eye Bank Association of America. Medical Standards. Washington, DC: EBAA; 2012.
17. Eye Bank Association of America. Medical Standards. Washington, DC: EBAA; 2000.
18. Sugar A, Gal RL, Beck r W. Baseline donor characteristics in the Cornea Donor Study. Cornea 2005;24:389-396.
19. Forster RK, Fine M. Relation of donor age to success in penetrating keratoplasty. Archives of Ophthalmology. 1971;85(1):42-7.
20. Chang Sd, Pecego JG, Zadnik K. Factors influencing graft clarity. Cornea. 1996;15(6):577-81.
21. Wood TO, Nissenkom I. İnfant donor corneas for penetrating keratoplasty.Ophthalmic Surg 1981; 12:500-502.
22. Coşar CB, Acar S. Donör ve kornea dokusu epidemiyolojik özellikleri. Türk Oftalmoloji Dergisi. 2006;36(3):203-7.
23. Gönen T, Coşar CB, Acar S. Evaluation of Factors Affecting the Donor Corneal Endothelium. Türk Oftalmoloji Dergisi. 2007;37(6):406-13.
24. Vajpayee RB. Corneal transplantation. First edition. New Delhi: Jaypee Brothers Medical Publishers Ltd, 2002:3-128.
25. Sherwood D, Rich W, Jacob J, Hart R, Fairchild Y. Bacterial contamination of intraocular and extraocular fluids during extracapsular cataract extraction. Eye. 1989;3(3):308-12.
26. Vafidis GC, Marsh RJ, Stacey AR. Bacterial contamination of intraocular lens surgery. British Journal of Ophthalmology. 1984;68(8):520-3.
27. Parlak Börü Ş. Organ bağışı ve organ naklinde ortaya çıkan sorunlar. Türkiye Barolar Birliği Dergisi. 2009(83):189-222.
28. Mega E, Çakmut ÖY. Organ ve doku nakli kanunu özelinde kornea kavramı üzerinden" ceset üzerinde değişiklik yapmayan doku" ibaresine hukuksal ve tıbbi yaklaşım. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2021;12(1):329-45.
29. Türk Ceza Kanunu https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
30. Türk Medeni Kanunu https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4721&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=53
31. Organ Ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması Ve Nakli Hakkında Kanun. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2238&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5,
32. Organ Nakli Hizmetleri Yönetmeliği https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/12/20221209-3.htm
33. Gök E, Hakeri H. Adli vakalarda tıbben ve hukuken otopsi mi organ nakli mi önceliklidir? .Dokuz Eylül üniversitesi Hukuk Fakültesi IV. Uluslararası Tıp hukuku Kongresi. 8-10 Ocak 2021,İzmir.
34. Beyaztaş FY, İlhan R, Yaman S, Bütün C, Özen B, Yıldız ÖK. Adli olgularda organ nakli sürecinde adli tıbbın rolü. Adli Tıp Bülteni. 2014;19(1):57-62.
35. Özdemir Ö. Kornea transplantasyonu. Medikal Network Oftalmoloji Dergisi 1995; 2(1): 6-9.