TR
EN
Şizofrenide Suça Karışmanın Kendini Damgalama ve Psikolojik İyi Oluşla İlişkisi
Öz
Amaç: Bu çalışmanın amacı, suça karışma öyküsü bulunan (A) ve bulunmayan (B) şizofreni tanılı hastaların psikolojik yardım aramada kendini damgalama ve psikolojik iyi oluşla ilişkili faktörlerinin karşılaştırılmasıdır.
Yöntem: Bu kesitsel çalışma, çalışmaya katılmayı kabul eden şizofreni tanılı hastalarla Elazığ Fethi Sekin Şehir Hastanesi’nde yürütülmüştür. Sosyodemografik ve klinik verilerle birlikte Psikolojik Yardım Aramada Kendini Damgalama Ölçeği (PYAKDÖ), Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (PİOÖ) ve Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS) tüm hastalara uygulanmıştır.
Bulgular: A (n=41 erkek) ve B (n=42 erkek) çeşitli sosyodemografik değişkenler (örneğin, yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, çalışma durumu) açısından benzerdi (p>0,05). A ve B arasında PYAKDÖ (p=0,007) ve PİOÖ (p=0,006) skorları açısından anlamlı farklılık saptandı. A’da 41 hastaya ait 58 suç kaydı bulunuyordu. Bu suçların (n=58) 25 (%43,10)’i yaralama, 10 (%17,24)’u hakaret ve 6 (%10,34)’sı tehditti. A’da, cezaevi öyküsü bulunan ve bulunmayan hastalar karşılaştırıldı ve madde kullanım bozukluğu öyküsü bulunan dört hastanın tamamının cezaevi öyküsü olduğu saptandı (p=0,008). A’da, yineleyen suç öyküsü bulunanlarda bulunmayanlara göre toplam psikiyatrik yatış sayısı (p=0,001), PANSS genel psikopatoloji (GPANSS) (p=0,010) ve PANSS toplam (TPANSSS) (p=0,032) skoru anlamlı olarak daha yüksekti. Toplamda (n=83), yaşın ve eğitim düzeyinin etkisi kontrol edilerek gerçekleştirilen korelasyon analizinde, toplam psikiyatrik yatış sayısı ile PYAKDÖ (p=0,004) ve PİOÖ (p<0,001) skorları arasında anlamlı ilişki saptandı. Toplamda (n=83), PYAKDÖ ile PANSS negatif belirti (NPANSS) (p=0,005), GPANSS (p=0,011), TPANSS (p=0,001) arasında anlamlı ilişkiler saptandı. Toplamda (n=83), PİOÖ ile NPANSS (p=0,019) ve TPANSS (p=0,014) arasında anlamlı ilişkiler saptandı. PYAKDÖ ve PİOÖ arasında toplamda (n=83) (p<0,001), A’da (n=41) (p<0,001), B’de (n=42) (p<0,001) anlamlı ilişki saptandı.
Sonuç: Bu çalışma, suça karışma öyküsünün şizofrenide artmış psikolojik yardım aramada kendini damgalama ve azalmış psikolojik iyi oluşla ilişkili olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Munkner R, Haastrup S, Joergensen T, Kramp P. The temporal relationship between schizophrenia and crime. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol. 2003;38(7):347–53. https://doi.org/10.1007/ s00127-003-0650-3.
- 2. Brennan PA, Mednick SA, Hodgins S. Major mental disorders and criminal violence in a Danish birth cohort. Arch Gen Psychiatry. 2000;57(5):494–500. https://doi.org/10.1001/ archpsyc.57.5.494.
- 3. Taylor PJ. When symptoms of psychosis drive serious violence. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol. 1998;33(1):47–54. https:// doi.org/10.1007/s001270050209.
- 4. Maghsoodloo S, Ghodousi A, Karimzadeh T. The relationship of antisocial personality disorder and history of conduct disorder with crime incidence in schizophrenia. J Res Med Sci. 2012;17(6):566–71.
- 5. Fazel S, Långström N, Hjern A, Grann M, Lichtenstein P. Schizophrenia, substance abuse, and violent crime. JAMA. 2009;301(19):2016–23. https://doi.org/10.1001/jama.2009.675.
- 6. Felthous AR. Schizophrenia and impulsive aggression: a heuristic inquiry with forensic and clinical implications. Behav Sci Law. 2008;26(6):735–58. https://doi.org/10.1002/bsl.846.
- 7. Cechnicki A, Angermeyer MC, Bielańska A. Anticipated and experienced stigma among people with schizophrenia: its nature and correlates. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol. 2011;46(7):643–50. https://doi.org/10.1007/s00127-010-0230-2.
- 8. Sheehan L, Nieweglowski K, Corrigan P. The stigma of personality disorders. Curr Psychiatry Rep. 2016;18(1):11. https://doi.org/10.1007/s11920-015-0654-1.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Adli Psikoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
25 Ağustos 2025
Gönderilme Tarihi
30 Aralık 2024
Kabul Tarihi
18 Ağustos 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 39 Sayı: 2
APA
Örüm, D., & Yıldız, S. (2025). Şizofrenide Suça Karışmanın Kendini Damgalama ve Psikolojik İyi Oluşla İlişkisi. Adli Tıp Dergisi, 39(2), 191-201. https://doi.org/10.61970/adlitip.1610323
AMA
1.Örüm D, Yıldız S. Şizofrenide Suça Karışmanın Kendini Damgalama ve Psikolojik İyi Oluşla İlişkisi. ATD. 2025;39(2):191-201. doi:10.61970/adlitip.1610323
Chicago
Örüm, Dilek, ve Sevler Yıldız. 2025. “Şizofrenide Suça Karışmanın Kendini Damgalama ve Psikolojik İyi Oluşla İlişkisi”. Adli Tıp Dergisi 39 (2): 191-201. https://doi.org/10.61970/adlitip.1610323.
EndNote
Örüm D, Yıldız S (01 Ağustos 2025) Şizofrenide Suça Karışmanın Kendini Damgalama ve Psikolojik İyi Oluşla İlişkisi. Adli Tıp Dergisi 39 2 191–201.
IEEE
[1]D. Örüm ve S. Yıldız, “Şizofrenide Suça Karışmanın Kendini Damgalama ve Psikolojik İyi Oluşla İlişkisi”, ATD, c. 39, sy 2, ss. 191–201, Ağu. 2025, doi: 10.61970/adlitip.1610323.
ISNAD
Örüm, Dilek - Yıldız, Sevler. “Şizofrenide Suça Karışmanın Kendini Damgalama ve Psikolojik İyi Oluşla İlişkisi”. Adli Tıp Dergisi 39/2 (01 Ağustos 2025): 191-201. https://doi.org/10.61970/adlitip.1610323.
JAMA
1.Örüm D, Yıldız S. Şizofrenide Suça Karışmanın Kendini Damgalama ve Psikolojik İyi Oluşla İlişkisi. ATD. 2025;39:191–201.
MLA
Örüm, Dilek, ve Sevler Yıldız. “Şizofrenide Suça Karışmanın Kendini Damgalama ve Psikolojik İyi Oluşla İlişkisi”. Adli Tıp Dergisi, c. 39, sy 2, Ağustos 2025, ss. 191-0, doi:10.61970/adlitip.1610323.
Vancouver
1.Dilek Örüm, Sevler Yıldız. Şizofrenide Suça Karışmanın Kendini Damgalama ve Psikolojik İyi Oluşla İlişkisi. ATD. 01 Ağustos 2025;39(2):191-20. doi:10.61970/adlitip.1610323
