Trafik Kazasına Bağlı Ölümlerde Adli Otopsi Kararlarının Travma Skorlama Sistemleri İle Analizi

Öz

Amaç: Trafik kazaları, halk sağlığı açısından önemli bir sorun olmasının yanı sıra adli boyutları nedeniyle adli tıp hizmetleri için de büyük önem taşımaktadır. Trafik kazalarına bağlı ölüm vakalarında otopsi yapılması yönündeki genel hekim yaklaşımı, toplum üzerinde maddi ve manevi açıdan önemli yükler oluşturmaktadır. Bu çalışma, trafik kazası sonucu meydana gelen ölümlerde travma skorlarının kullanımının otopsi gerekliliğini azaltıp azaltmadığını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Bu çalışmada, 24 aylık bir dönemde otopsi uygulanan 972 trafik kazası ölüm vakasının verileri retrospektif olarak analiz edilmiştir. ISS ve NISS değerleri, otopsi öncesi ve sonrası veriler temel alınarak hesaplanmış ve karşılaştırılmıştır. Ayrıca yaş, cinsiyet ve kaza türü gibi sosyodemografik veriler incelenmiştir. Kaza türleri; araç dışı trafik kazaları, araç içi trafik kazaları, motosiklet kazaları ve bisiklet kazaları olarak kategorize edilmiştir. Ölüm nedenini belirlemede otopsinin katkısını değerlendirmek için ISS-NISS Friedman sınıflandırma sistemi kullanılmıştır. Bulgular: Vakaların ortalama yaşı 41.84 ± 20.55 yıl olup erkek/kadın oranı 4.2:1 olarak bulunmuştur. Vakaların %43’ü (n=418) araç dışı trafik kazalarından, %33.2’si (n=323) araç içi trafik kazalarından, %16.8’i (n=163) motosiklet kazalarından ve %1.1’i (n=11) bisiklet kazalarından kaynaklanmıştır. ISS-NISS Friedman sınıflandırmasına göre, otopsi öncesi değerlendirmelerde “büyük yaralanmalar” veya “yaşamla bağdaşmayan yaralanmalar” olarak sınıflandırılan vakalarda otopsinin ölüm nedeninin belirlenmesine ek bir katkı sağlamadığı gözlemlenmiştir. Sonuç: Bulgular, detaylı otopsi yapılmasının, olay yeri inceleme raporlarının dikkatlice incelenmesinin ve travma skorlaması sistemlerinin kullanılmasının belirli vakalarda otopsi gerekliliği olmadan ölüm nedeninin belirlenmesine yardımcı olabileceğini göstermektedir. Travma skorlaması sistemlerinin, maliyet etkin bir araç olarak adli süreçleri hızlandırabileceği ve gereksiz otopsilerle ilgili yükleri hafifletebileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Trafik kazası
• adli otopsi
• travma skorlaması sistemleri
• yaralanma şiddeti skoru (ISS)
• yeni yaralanma şiddeti skoru (NISS)

Evaluation of Forensic Autopsy Decisions in Traffic Accident-Related Fatalities Using Trauma Scoring Systems

Öz

Objective: Traffic accidents are a significant public health issue and hold substantial importance for forensic medicine services due to their legal and investigative dimensions. The general approach of physicians to perform autopsies in all traffic accident-related fatalities imposes considerable material and moral burdens on society. This study aims to evaluate whether the use of trauma scoring systems in traffic accident fatalities can reduce the necessity for autopsies. Methods: This study retrospectively analyzed data from 972 traffic accident fatalities autopsied over a 24-month period. ISS and NISS values were calculated based on pre- and post-autopsy data and compared. Sociodemographic data, including age, gender, and accident type, were also examined. Accident types were categorized into non-vehicle traffic accidents, vehicle traffic accidents, motorcycle accidents, and bicycle accidents. The ISS-NISS Friedman classification system was used to assess the contribution of autopsy to determining the cause of death. Results: The mean age of the cases was 41.84 ± 20.55 years, with a male-to-female ratio of 4.2:1. Among the cases, 418 (43%) were non-vehicle traffic accidents, 323 (33.2%) were vehicle traffic accidents, 163 (16.8%) were motorcycle accidents, and 11 (1.1%) were bicycle accidents. According to the ISS-NISS Friedman classification, autopsy did not provide additional insights into the cause of death in cases categorized as “major injuries” or “injuries incompatible with life” based on pre-autopsy evaluations. Conclusion: The findings indicate that performing detailed autopsies, thoroughly reviewing crime scene investigation reports, and utilizing trauma scoring systems can assist physicians in determining the cause of death without necessitating autopsy in certain cases. The use of trauma scoring systems is a cost-effective tool that can streamline forensic processes and alleviate the burdens associated with unnecessary autopsies.

Anahtar Kelimeler

• Traffic accident
• forensic autopsy
• trauma scoring systems
• injury severity score (ISS)
• new injury severity score (NISS)

Kaynakça

1. World Health Organization, News, Road Traffic İnjurries. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/road-traffic-injuries. Erişim tarihi: 19/12/2022.
2. Türkiye İstatistik Kurumu Karayolu Trafik Kaza İstatistikleri-2022. https://https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Karayolu-Trafik-Kaza-Istatistikleri-2022-49513. Erişim Tarihi: 20/06/2023.
3. Egemen K, Candan G. Acil Serviste Değerlendirilen Adli Olguların Demografik Özellikleri. Sakarya Tıp Dergisi. 2016;6(2):0.
4. Arslan MN. Adli Otopsi El Kitabı Temel Yaklaşım Algoritmaları ve Otopsi Tekniği. 1.Baskı: 02.08.2021. İstanbul. Google e-book.
5. Demirel B, Akar T, Özdemir Ç, Cantürk N, Erdönmez F, Trafik Kazası Sonucu Ölümlerde Otopsi Kararını Etkileyen Nedenler. Bull Leg Med. 2005 Dec 1;10:77(3):83.
6. Greenspan L, McLellan BA, Greig H. Abbreviated İnjury Scale And İnjury Severity Score: A Scoring Chart. The Journal of Trauma. 1985;25(1):60–4.
7. Friedman Z, Kugel C, Hiss J, Marganit B, Stein M, Shapira SC. The Abbreviated Injury Scale: A Valuable Tool for Forensic Documentation of Trauma. Am J Forensic Med Pathol [Internet]. 1996;17(3). Available from: https://journals.lww.com/amjforensicmedicine/Fulltext/1996/09000/The_Abbreviated_Injury_Scale__A_Valuable_Tool_for.11.aspx
8. Dilim H. Trafik Kazasına Bağlı Ölüm Olgularında Ölüm Sebebi Tespitinde Otopsinin Katkısının Değerlendirilmesi. Uzmanlık Tezi, İstanbul Adli Tıp Kurumu; İstanbul: 2017.

9. Boström L, Wladis A, Nilsson B. A Review Of Serious İnjuries And Deaths Among Car Occupants After Motor Vehicle Crashes İn Sweden From 1987 to 1994. Archives Of Orthopaedic And Trauma Surgery. 2001;121:1–6.
10. Tavris DR, Kuhn EM, Layde PM. Age And Gender Patterns İn Motor Vehicle Crash İnjuries: İmportance Of Type Of Crash And Occupant Role. Accident Analysis & Prevention. 2001;33(2):167–72.
11. Dağ MT, Arslan MN, Dağ MA, Makca C. Ulaşım yaralanmaları sonrası meydana gelen ölümlerde travma bulgularının de-ğerlendirilmesi. Adli Tıp Dergisi. 2021;35(3):138–61.
12. Özdemir S, Akoğlu EÜ, Baykal T. Trafik Kazası İle Acil Servise Başvuran Hastaların Demografik Ve Klinik Özelliklerinin De-ğerlendirilmesi. Boğaziçi Tıp Dergisi. 2016;3(3):85–9.
13. Varol O, Eren ŞH, Oğuztürk H, Korkmaz İ, Beydilli İ. Acil Servise Trafik Kazası Sonucu Başvuran Hastaların İncelenmesi. Cerrahpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2006;28(2):55–60.
14. Du Plessis M, Hlaise KK, Blumenthal R. Ethanol-Related Death in Ga-Rankuwa Road-Users, South Africa: A Five-Year Analysis. Journal Of Forensic And Legal Medicine. 2016;44:5–9.
15. Gobyshanger T, Bales AM, Hardman C, McCarthy M. Establishment Of A Road Traffic Trauma Registry For Northern Sri Lanka. BMJ Global Health. 2020;5(1):e001818.
16. Birvar C. Türkiye’de 2020 Öncesi Trafik Kazalarının Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Hitit Üniversitesi; Çorum: 2022.
17. Rowe R, Roman GD, McKenna FP, Barker E, Poulter D. Measuring Errors And Violations On The Road: A Bifactor Mode-ling Approach To The Driver Behavior Questionnaire. Accident Analysis & Prevention. 2015;74:118–25.
18. Sarman A, Sarman E. Aggressive Behaviors Of Vehicle Drivers. Hastane Öncesi Dergisi. 2020;5(2):119–27.
19. Küçüker H, Aksu A. 1991-2001 Yıllarında Fırat Üniversitesi Hastanesi Acil Servise Başvuran Trafik Kazası Olgularının De-ğerlendirilmesi. Türkiye Acil Tıp Dergisi. 2003;3(2):11–5.
20. Jha R, Pathak P, Koirala P, Maharjan B, Panthi S. Road Traffic Accidents Presenting to the Emergency Department Of A Tertiary Care Center: A Descriptive Cross-sectional Study. JNMA J Nepal Med Assoc. 2021 Nov 15;59(243):1081-1085. doi: 10.31729/jnma.6660.
21. Öztürk İ, Özkan T. Genç Sürücülerde Sürücü Becerileri Ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişki. Trafik ve Ulaşım Araştır-maları Dergisi. 2018;1(2):1–15.
22. Njå O, Nesvåg SM. Traffic Behaviour Among Adolescents Using Mopeds And Light Motorcycles. Journal Of Safety Rese-arch. 2007;38(4):481–92.
23. Beşkoç C, Aşçıoğlu F. Alveolar Alkol Seviyeleri ile Kan Alkol Seviyelerinin Klinik Muayene Bulguları ile Birlikte Değerlendi-rilmesi ve Standart Alkol Muayene Formunun Oluşturulması. Adli Tıp Dergisi. 2022;36(3):127–38.
24. Elçi Ç. Antemortem ve Postmortem Travma Skorlarının Karşılaştırılması. Uzmanlık Tezi, İstanbul Adli Tıp Kurumu; İstan-bul: 2013.