OTOPSİDE BİYOGÜVENLİK

Öz

Otopsi işlemi hekimler için yasal bir yükümlülüktür. Otopsi işlemi uygun koşullarda yapılmadığı takdirde otopsi çalışanları ve çevre için önemli bir sağlık sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Enfeksiyon ajanlarının tür ve özelliklerindeki farklılıklar, otopsiyi yapan hekimin ve çevrenin korunmasında belirli standartlara uyulmasını zorunlu kılmaktadır. Otopsi uygulamalarında alınacak önlemlerin, otopsi salonunun planlanmasından, kişisel korunma önlemlerine, biyolojik atıkların yok edilmesinden, laboratuar incelemelerine kadar olan süreci kapsaması gerekmektedir. Bu çalışmada, otopsi sırasında oluşabilecek riskleri en aza indirmek için uyulması gereken kuralları gözden geçirmeyi amaçladık. Ayrıca, mikrobiyoloji ve biyomedikal laboratuarları için kullanılan biyogüvenlik düzeylerinin otopsi uygulamalarında da kullanılabilirliği ve özellikle bulaşıcı hastalık şüphesi bulunan olguların otopsisinde dikkat edilmesi gereken hususların önemi ortaya konuldu.

Anahtar Kelimeler

• otopsi
• enfeksiyon
• biyogüvenlik

Kaynakça

1. Sanaei-ZH, Taghaddosinejad F, Amoei M, Bayatmakou K, Fahim P. Autopsies on bodies without antemortem risk factors for HCV, HBV and HIV infections: Are they safe. Pathology, 2002; 34: 582-583.
2. Nolte KB, Yoon SS. Theoretical risk for occupational blood-borne infections in forensic pathologists. Infect Control Hosp Epidemiol, 2003; 10: 772-773.
3. Nolte KB,Taylor DG, Richmond JY. Biosafety considerations for autopsy. Am J Forensic Med Pathol, 2002; 2: 107-122.
4. Işık AF, Tekin İÖ, Demirel B, Işık M. Seroprevelance of HIV, HBV and HCV in Forensic Autopsies in Ankara. Current Topics in Forensic Science Proceedings of the 14th Meeting of the International Association of Forensic Sciences. Canada: Shunderson Communications, 1997: 272-275.
5. Büken E, İmre KY. 1998-2000 yıllarında Adli Tıp Kurumu Morg İhtisas Dairesi’nde otopsi yapılan olgularda Tüberküloz prevalansının değerlendirilmesi. Yıllık Adli Tıp Toplantıları, 2001, 32-36.
6. Bell J. Transmission of infection during forensic practice. Mason JK, Purdue BN. In: Pathology of Trauma. New York, Oxford University Press, 2000: 378-392.
7. Andrion A, Pira E. What's new in managing health hazards in pathology departments. Pathol Res Pract, 1994; 12: 1214-1223.
8. Haznedaroğlu T.: Sağlık Kuruluşlarında İnfeksiyon Kontrolü Pratik-Uygulama Eğitim Rehberi. Ankara, GATA Basımevi, 2002: 1-92.

9. Babb JR, Hall AJ, Marlin R, Ayliffe GA. Bacteriological sampling of postmortem rooms. J Clin Pathol. 1989; 7: 682-688.
10. http://www.cdc.gov, Biosafety in Microbiological and Biomedical Laboratories, Son erişim tarihi 27.10.2003.
11. Sewell DL. Laboratory-associated infections and biosafety.Clin Microbiol Rev., 1995; 3: 389-405.
12. Kernbach-Wighton G, Kuhlencord A, Rossbach K, Fischer G. Bone-dust in autopsies: reduction of spreading. Forensic Sci Int, 1996; 2: 95-103.
13. Batuk G, Kar H, Ulukan Ö, Batuk Hİ. Otopsi ve postmortem laboratuar uygulamalarında enfeksiyon ve korunma. Adli Bilimler Dergisi, 2003; 2: 19-24.
14. Hutchins GM. Autopsy Performance & Reporting. Illinois. College of American Pathologists, 1990: 51-74.
15. http://www.technologysource.com/popupwrapper.jsp?domain=mediawebserver.com
16. http://www.idledays.net/images/3mn95.jpg(Son erişim tarihi:08.06.2004)
17. http://www.wolfhazmat.de/bio/Biosafety19_01.jpg(Son erişim tarihi:08.06.2004)
18. Ortatatlı M.: Biyolojik savaş etkenlerinin kliniği, tedavi ve korunma yolları. Acil Tıp Dergisi, 2003; 3: 33-40.
19. İnal A.: Biyolojik savaşta immunizasyon. Acil Tıp Dergisi, 2003; 3: 55-60.
20. David L.: Sewell Laboratory Safety Practices Associated with Potential Agents of Biocrime or Bioterrorism. Journal of Clinical Microbiology, 2003; 7: 2801-2809.
21. Karayılanoğlu T.: Kimyasal ve Biyolojik Terörizm. Ankara: GATA Basımevi, 2002.
22. Coşar A. Nükleer, biyolojik ve kimyasal saldırılarda anesteziyoloğun rolü. Acil Tıp Dergisi, 2003; 3: 61-63.
23. Griffiths PA, Jones GP, Marshall C, Powley SK. Radiation protection consequences of the care of a terminally ill patient having received a thyroid ablation dose of sodium iodide. Br J Radiol, 2000 Nov; 73(875): 1209-12.
24. Tuğcu H, Dalgıç M, Öngürü Ö, Demirel B, Celasun B.: Kuduz hastalığına bağlı bir adli ölüm olgusu. 10. Adli Tıp Günleri. 8-12 Ekim.2003. Antalya.
25. http://yargitay.gov.tr/bilgi/kanun_liste/PC11593.HM3.frameset.html(Sonerişim tarihi:07.06.2004).