BİR HALK SAĞLIĞI SORUNU OLAN KUŞ GRİBİNDE (H5N1 AVIAN INFLUENZA) OTOPSİ BULGULARI VE ÖNEMİ

Öz

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre Ocak 2007 itibariyle Türkiye’den dört kişi olmak üzere çoğunluğu Güney Doğu Asya ülkelerinden toplam 166 kişi kuş gribi nedeniyle hayatını kaybetmiştir. Kuş gribinin daha fazla kişiyi etkilemesinin beklenmesi nedeniyle dünya için önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmektedir. İnsanlar arası bulaşma ihtimalinin düşük olduğu belirtilse de 30 yılda bir yaşanan büyük grip salgınlarından birinin yaşanabileceği söylenmektedir. Bu durum hastalığın görüldüğü kişilerin tedavisinde görev alan sağlık personeli ve ölümden sonra hastalığın patolojik bulgularını araştıran otopsi personeli için risk oluşturmaktadır. Kuş gribi (H5N1 Avian influenza), influenza A virüsünün neden olduğu bulaşıcı bir hayvan hastalığıdır. Kuş gribi virüsü genellikle insanlara bulaşmaz. Bununla beraber, kümes hayvanlarını etkileyen bir salgın esnasında; hasta hayvanların dışkılarıyla veya bu dışkılarla kirlenmiş yüzeylere temas edilmesi halinde virüsün insanlara bulaşması mümkün olabilmektedir. Kuş gribine yakalanmış bir kişide basit grip belirtileri olabileceği gibi şiddetli solunum hastalıkları ve diğer hayatı tehdit eden komplikasyonlar da ortaya çıkabilir. Derleme niteliğindeki bu çalışmada; konu ile ilgili literatür taranarak kuş gribinin halk sağlığı açısından önemi, ölen kişilere yapılan az sayıdaki otopsi bulgularının gözden geçirilmesi, şüpheli olgularda yapılacak adli otopsilerde doğru tanı koymak ve kontaminasyondan korunma yolları vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Avian influenza
• Otopsi
• Biyogüvenlik
• Halk sağlığı

Kaynakça

1. Acar A, Beşirbellioğlu B. Kuş Gribi (Avian İnfluenza). TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni 2005; 4(6): 345-53.
2. Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Bulaşıcı ve Salgın Hastalıklar Kontrolü Daire Başkanlığı, Zoonotik ve Paraziter Hastalıklar Şube Müdürlüğü, http://www.saglik.gov.tr/temel_saglik_hizmetleri_genel_mudurlugu, (09.03.2006).
3. Apisarnthanarak A, Kithphati R, Thongphubeth K et al. Atypical avian influenza (H5N1). Emerg Infect Dis, 2004; 10(7): 1321-4.
4. Subbarao K, Klimov A, Katz J et al. Characterization of an avian influenza A (H5N1) virus isolated from a child with a fatal respiratory illness. Science, 1998; 279: 393-6.
5. Fouchier RAM, Schneeberger PM, Rozendal FW et al. Avian influenza A virus (H7N7) associated with human conjunctivitis and a fatal case of a acute respiratory distress syndrome. PNAS 2004; 101(5): 1356-61.
6. WHO. Avian influenza frequently asked questions, http://www.who.int./csr/disease/avian_influenza/avian_faqs/en/, (21.04.2006).
7. Schultsz C, Dong VC, Chau NVV et al. Avian influenza H5N1 and health care workers. Emerg Infect Dis, 2005; 11(7): 1158-9.
8. Bridges CB, Katz JM, Seto WH et al. Risk of influenza A (H5N1) infection among health care workers exposed to patients with influenza A (H5N1), Hong Kong. The Journal of Infectious Disease, 2000; 181: 344-8.

9. Ungchusak K, Aurwarakul P, Dowell SF et al. Probable person to person transmission of avian influenza A (H5N1). N Engl J Med, 2005; 352(4): 333-41.
10. German V. Avian influenza virus infection of children in Vietnam and Thailand. Pediatr Infect Dis J, 2004; 23(8):793-4.
11. To KF, Chan PKS, Chan KF et al. Pathology of fatal human infection associated with avian influenza A H5N1 virus. J Virol, 2001; 63: 242-6.
12. Chokephaibulkit K, Uiprasertkul M, Puthavathana P et al. A child with avian influenza A (H5N1) infection. Pediatr Infect Dis J, 2005; 24(2): 162-6.
13. Jong MD, Cam BV, Qui PT et al. Fatal avian influenza A (H5N1) in a child presenting with diarrhea followed by coma. N Engl J Med, 2005; 352(7): 686-94.
14. Peiris JSM, Yu CW, Leung CW et al. Re-emergence of fatal human influenza A subtype H5N1 disease. Lancet, 2004; 363: 617-9.
15. Hien TT, Liem NT, Dung NT et all. Avian influenza A (H5N1) in 10 patients in Vietnam. N Engl J Med, 2004; 350(12): 1179-89.
16. http://www.kkgm.gov.tr/Basın/kuş_gribi/avian_bilgi/avian.htm.klinikbelirtiler, (10.03.2006).
17. Fethiye Çöven, Avian Influenza, http://www.bornova.vet.gov.tr/avianfethiye.htm, (10.03.2006).
18. The Writing Committee of the WHO Consultation on Human Influenza on Human A/H5. Avian Influenza A (H5N1) infection in humans. N Engl J Med, 2005; 353(13): 1374-85.
19. Chan PKS. Outbreak of avian influenza A (H5N1) virus infection in Hong Kong in 1977. CID 2002; 34(Suppl 2): 58-64.
20. Chotpitayasunondh T, Ungchusak K, Hanshaowaorakul W. Human disease from influenza A (H5N1), Thailand, 2004. Emerg Infect Dis, 2005; 11(2): 201-9.
21. Nolte KB, Taylor DG, Richmond JY. Biosafety considerations for autopsy. Am J Forensic Med Pathol, 2002; 23(2): 107-22.
22. Dalgıç M, Tuğcu H, Can İÖ, Özaslan A. Otopside biyogüvenlik. Adli Tıp Dergisi 2004; 18(2): 61-6.
23. Jeanne EB. Transmission of infection during forensic practise. Chapter 24. Mason JK, Purdue BN, editors. Pathology of Trauma-third edition. Oxford University Press 2000: 378-92.