Ulusal Edebiyata Katkısı Bağlamında Karşılaştırmalı Edebiyat’ın İşlevselliği Üzerine

Öz

Karşılaştırmalı Edebiyat, hem farklı ulusların hem de toplumların birbirlerini her türlü kültürel unsurlarıyla tanımalarına aracılık etmektedir. Farklı toplumların edebiyat ürünlerinin içeriklerinin ortaya konması ve edebiyat ürünlerinin birbirleriyle karşılaştırılmaları suretiyle yeniden konumlandırılmalarına yardımcı olan edebiyatın bir alt disiplini olarak tanımlanmaktadır. Karşılaştırmalı Edebiyat, edebiyat ürünlerinin, diğer ulus edebiyatlarıyla olan ilişkisi, ilgisi ve konumunun belirlenmesi bakımından önem arz etmektedir. Bu bağlamda Karşılaştırmalı Edebiyat, etkileşimle ortaya çıkmakta ve Karşılaştırmalı Edebiyat Bilimi Yöntemleriyle benzerlik ve farklılıkları ortaya koymak amacıyla yapılan çalışmaları kapsamaktadır. Karşılaştırmalı Edebiyatın, bir ulusa ait edebiyatı, diğer uluslarca da tanınır kılması bakımından önemli bir işlev üstlendiği görülmektedir. Ulusların kendi coğrafyaları içerisinde var olan her türlü kültürel unsuru ortaya çıkarması ve yerel edebiyatın başka ulus ya da milletler tarafından tanınır hale gelmesini sağlama potansiyeline sahip olmasının yanında ulusun kendi edebiyat ürünlerine de ayna tutarak ulus edebiyatına da yön tayin etmektedir. Bu çalışmamızda karşılaştırmalı edebiyatın bağlı olduğu üst disiplin olan Edebiyat ve Edebiyat Bilimleri kavramlarının tanımları yapıldıktan sonra Karşılaştırmalı Edebiyatın, Ulus Edebiyatına işlevselliği bağlamında katkısının ortaya konması amaçlanmıştır. Edinilen bulgularda Karşılaştırmalı Edebiyatın, Ulus Edebiyatını, yerel sınırların ötesine taşımasına aracılık etmesi bakımından önemli bir işlevi olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Karşılaştırmalı Edebiyat
• Ulus Edebiyatı
• Edebiyat Bilim

Kaynakça

1. AYTAÇ, G. (2009). Karşılaştırmalı Edebiyat Bilimi. İstanbul. Say Yayınları.
2. AYTAÇ, G. (2016). Genel Edebiyat Bilimi Ankara: Doğu Batı yayınları.
3. AYDIN, K. (2008). Karşılaştırmalı Edebiyat Günümüz Postmodern Bağlamında Algılanışı: İstanbul: Birey yayıncılık.
4. BAYTEKİN, B. (2006). Kuramsal ve Uygulamalı Karşılaştırmalı Edebiyat Bilim. Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
5. BIRUS, H. (1995). “Goethes Idee der Weltliteratur. Eine historische Vergegenwaertigung”, içinde: http://www.goethezeitportal.de/db/wiss/goethe/birus_weltliteratur.pdf, Erişim Tarihi: 22.11.2022.
6. CUMA, A. (2018) Genel ve Karşılaştırmalı Edebiyat Bilimi’nin (Komparatistik) Ulusal ve Dünya Edebiyatları Ekseninde Kuramsal Açılımı, SEFAD Sayı 39, 1-26.
7. DYSERNICK, H. (1991). Komparatistik-Eine Einführung. Bonn: Bouvier Ver.
8. KEFELİ, E. (2000). Karşılaştırmalı Edebiyat İncelemeleri. İstanbul: Kitabevi.

9. KIZILER EMER, F. (2012). “Dıe Imagologıe Als Arbeıtsbereıch Der Komparatıstık”, Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt:3, Sayı:8 ss: (1-17)
10. MOLACI, M. (2016) Aristoteles’in Etik Görüşü, Medeniyet ve Toplum, Bahar, Cilt 2 Sayı 1, s.37-58
11. ÖZDEMİR, E. (1980). Türk ve Dünya Edebiyatı. Ankara: Ankara Üniversitesi S.B.F. Yayınları
12. ROUSSEAU, A. M. – PICHIOS, Cl. (1994). Karşılaştırmalı Edebiyat, (çev. Mehmet Yazgan), İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
13. SCHULZ, H.J. – RhHEIN, P. H.(1973).Comparative Literature: The Early Years. University of North Carolina.
14. STANZEL, F. K. (1974). “Der literarische Aspekt unserer Vorstellungen vom Charakter fremder Völker, in Anzeiger der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Philosophisch-Historische Klasse 111”, H. 4, S. 63-82, içinde: Irmgard Honef Becker (Yay.Haz.) (2007). Dialoge zwischen den Kulturen, Interkulturelle Literatur und ihre Didaktik, Diskussionsforum Deutsch,
15. TURAN, İ. (2017). Edebiyatın Menşei, Karşılaştırmalı (Mukayeseli/ Komparatistik) Edebiyatın Dünya Ve Türk Edebiyatındaki Yeri. Türk Dili Dergisi 68, Sayı 791,92-95.