Yabancıların Konut Talebinin Türkiye’deki Bölgesel Konut Talebi Üzerine Etkisi: Mekânsal Ekonometrik Analiz

Öz

Çalışmanın amacı Türkiye’de konut satışlarında mekân etkisinin varlığını bölgesel düzeyde 2015 yılı için incelemektir. Çalışmada bölgesel konut talebi üzerinde belirleyici olabilecek ve literatürde sıklıkla kullanılan değişkenler bölgesel düzeydeki nüfus artış hızı, gelir dağılımı, konut fiyat endeksi ve Türkiye’de ikamet izni olan yabancı sayısıdır. Türkiye’deki bölgesel konut talebiyle ilgili olan diğer çalışmalardan farklı olarak, bu çalışmada ikamet izni olan yabancı sayısı, yabancıların konut talebinin bölgesel konut satışlarına olan etkisini incelemek amacıyla modele dâhil edilmiştir. Buna göre, Türkiye’de ikamet izni olan yabancı sayısı, konut fiyatları, nüfus artış hızı ve gelir dağılımının konut satışlarına olan etkisi Düzey 2 bölgeler bazında mekânsal ekonometrik modeller ile analiz edilmiştir. Mekânsal ekonometrik modellerden elde edilen tahmin sonuçları tüm değişkenlerin istatistiksel olarak anlamlı olduğunu göstermiştir. Ayrıca, analizde uygulanan mekânsal testler sonucunda incelenen yıl için Türkiye’de bölgesel konut satışlarında mekân etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Analiz sonucunda bölgesel konut talebi ve belirleyicileri arasındaki ilişkiyi açıklayan en iyi modelin ise, Mekânsal Durbin Modeli olduğuna karar verilmiştir. Mekânsal Durbin Modeli’nin tahmin sonuçlarına göre, nüfus artış hızı, gelir dağılımındaki adaletsizlik ve ikamet izni olan yabancı sayısındaki artış konut satışlarını arttırırken, konut fiyat endeksindeki yükseliş konut talebini düşürmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Bölgesel Konut Talebi,Yabancı Konut Talebi,Mekânsal Bağımlılık

The Effect Of Foreigners’ Housing Demand On The Regional Housing Demand In Turkey: Spatial Econometrics Analysis

Öz

The aim of the study is to examine the existence of the spatial effect on housing sales in Turkey at the regional level for 2015. The variables that can be determinant on regional housing demand in the study and which are frequently used in the literature are the population growth rate, income distribution, the house price index and the number of foreigners who are allowed to reside in Turkey. Unlike other studies related to the regional housing demand in Turkey, the number of foreigners allowed to reside was included into the model to examine the effect of foreigners’ housing demand on regional housing sales. According to this, the effect of number of foreign residents, housing price index, population growth rate and income distribution on housing sales in Turkey on the level of NUTS-2 is analyzed by spatial econometric models. The estimation results of the spatial econometric models show that all variables were statistically significant. In addition, the results of the spatial dependence tests show that the existence of spatial effect on regional housing sales in Turkey for the year examined. As a result of the analysis, it is decided that the best model explaining the relationship between regional housing demand and determinants was Spatial Durbin Model. The estimation results of this model indicate that an increase in population growth rate, income distribution inequality and the number of foreigners who are allowed to reside in Turkey increases housing sales, while the rise in the housing price index decreases housing sales.

Anahtar Kelimeler

• Regional Housing Demand,Foreigners’ Housing Demand,Spatial Dependency

Kaynakça

1. AKSEKİ, U., & TÜRKCAN, B. (2016). "Türkiye’de Bölgesel Göç, Konut ve İşgücü Piyasaları Üzerine Panel Nedensellik Analizler". International Congress of Management Economy and Policy (Proceedings Book). ICOMEP 2016.
2. ANBARCI, M., GIRAN, Ö., TÜRKAN, Y. S., & MANİSALI, E. (2012). "Ürün Olarak Konut Kavramı ve Türkiye’deki Konut Satışlarının Ürün Hayat Eğrisi Yaklaşımıyla Değerlendirilmesi". e-Journal of New World Sciences Academy, 178-188.
3. ANSELIN, L. (1988). "Spatial Econometrics: Methods and Models", Kluwer Academic Publishers: Dordrecht/Boston/London.
4. ARSLAN, Y., CERITOGLU, E., & KANIK, B. (2013). "The Effects of Demographic Changes on the Long Term Housing Demand in Turkey". Munich Personal RePEc Archive.
5. AUNG, T. K. (2015). "The Effects of Immigration on Housing Market in The United States". Undergraduate Thesis Paper (Unpublished Master Thesis).
6. DEGEN, K., & FISCHER, A. M. (2010). "Immigration and Swiss House Prices". Swiss National Bank Working Papers.
7. ELDER, H. W., & ZUMPANO, L. V. (1991). "Tenure Choice, Housing Demand and Residential". The Journal Of Real Estate Research.
8. GOETZMANN, W., & VALAITIS, E. (2006). "Simulating Real Estate in the Investment Portfolio: Model Uncertainty and Inflation Hedging". Social Science, Yale ICF Working Paper.

9. GONZALEZ, L., & ORTEGA, F. (2013). "Immigration and Housing Booms: Evidence From Spain". Journal Of Regional Science, 37-59.
10. HALICIOGLU, F. (2005). "The Demand For New Housing in Turkey: An Application of ARDL Model". 2005 Business and Economics Society International Conference. Arizona.
11. HATİPOĞLU, Ü., & TANRIVERMIŞ, H. (2017). "Türkiye’de Arz ve Talep Açısından Konut Yatırım Tercihlerini Etkileyen Faktörlerin Değerlendirilmesi". Bankacılar Dergisi, 49-75.
12. KASHNITSKY, I., & GUNKO, M. (2016). "Spatial Variation of in-Migration to Moscow: Testing The Effect of Housing Market". Cities, 30-39.
13. LEBE, F., & AKBAŞ, Y. E. (2014). "Türkiye’nin Konut Talebinin Analizi: 1970-2011". Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 57-83.
14. MUSSA, A., NWAOGU, U. G., & POZO, S. (2017). "Immigration and Housing: A Spatial Econometric Analysis". Journal of Housing Economics, 13-25.
15. ÖZTÜRK, N., & FİTÖZ, E. (2009). "Türkiye’de Konut Piyasasının Belirleyicileri: Ampirik Bir Uygulama". ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 21-46.
16. RIVERO, S. S. (2008). "Immigration and House Prices in Spain" . Regional Economy, Working Paper.
17. SAIZ, A. (2007). "Immigration and Housing Rents in American Cities". Journal of Urban Economics, 345-371.
18. URL1. T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI GÖÇ DAİRESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Ağustos 12, 2017 tarihinde http://www.goc.gov.tr/icerik6/ikamet-izinleri_363_378_4709_icerik adresinden alındı
19. URL2. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. Ağustos 14, 2017 tarihinde http://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/26e3c246-8d58-4b75-a5cf-09ae6fa18543/KFEYontem.pdf?MOD=AJPERES adresinden alındı
20. URL3. Türkiye İstatistik Kurumu(TUİK). Ağustos 23, 2017 tarihinde https://biruni.tuik.gov.tr/bolgeselistatistik/# adresinden alındı