Bist 30 Endeksinde Entropi Ve Yüksek Momentlerle Topsıs Ve Promethee Tabanlı Çok Amaçlı Portföy Seçimi Modeli Önerisi

Osman Pala; Mehmet Aksaraylı

doi:10.30803/adusobed.356170

Bist 30 Endeksinde Entropi Ve Yüksek Momentlerle Topsıs Ve Promethee Tabanlı Çok Amaçlı Portföy Seçimi Modeli Önerisi

Öz

Modern dönemde portföy seçimi, finansal karar vericilerin ilgilendiği ve önceden tanımlı kısıtlamalar ile hedefler doğrultusunda optimum portföy seçimi olarak tanımlanabilecek, finansın önemli bir konusudur. Portföyler, getirileri politik kriz, finansal dalgalanmalar ve teknolojik gelişmeler gibi farklı olaylardan etkilenebilecek birden fazla sayıda hisse senedinden oluşmaktadır. Markowitz tarafından tanımlanan Modern Portföy Teorisi ve Ortalama Varyans modeli sayesinde portföy riskinin düşürülebilmesi ilk defa mantıklı bir yapıya oturmuştur. Teoriye göre karar verici, portföy riskini kendi aralarında pozitif korelasyona sahip olan hisse senetlerini birlikte portföye dahil etmeyerek düşürebilmektedir. Çalışmada, portföy seçim problemi için iki aşamalı çok amaçlı portföy seçim modeli önerilmiştir. İlk olarak, Ortalama Varyans modeli ile Pareto optimum portföyler elde edilmiştir. Sonrasında ise TOPSIS ve PROMETHEE yöntemleri kullanılarak yatırımcı tipine göre Pareto optimum portföyler sıralanmıştır. Entropi ve yüksek dereceden momentler, Pareto portföyleri sıralarken kriter olarak kullanılmıştır. Test periyodunda Pareto optimum portföylerin getiri performansları, portföy performans ölçütlerine göre değerlendirilmiş ve değerlendirme sonuçları TOPSIS ve PROMETHEE sıralama sonuçları ile kıyaslanmıştır. Uygulanan istatistik testleri sonucu, önerilen PROMETHEE modelinin daha etkin sonuçlar verdiği gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Portföy Optimizasyonu; Pareto Sıralama,PROMETHEE,TOPSIS

Kaynakça

AKSARAYLI, M. ve PALA, O., (2016). A Hybrid Multi-objective Optimization Approach Based on Promethee for Portfolio Selection 2016 Socio-Economic Strategies in Turkey. s:90-108.
ARACIOGLU, B., DEMIRCAN, F. ve SOYUER, H. (2011). Mean-Variance-Skewness-Kurtosis Approach to Portfolio Optimization: An Application in Istanbul Stock Exchange/Portföy Optimizasyonunda Ortalama-Varyans-Çarpiklik-BasiklikYaklasimi: IMKB Uygulamasi. Ege Akademik Bakis, 11, 9-17.
ARDITTI, F. D. (1971). Another Look At Mutual Fund Performance. Journal Of Financial And Quantitative Analysis, 6(03), 909-912.
ARDITTI, F. D., ve LEVY, H. (1975). Portfolio Efficiency Analysis In Three Moments: The Multiperiod Case. The Journal Of Finance, 30(3), 797-809.
BALLESTERO, E., GÜNTHER, M., PLA-SANTAMARIA, D., ve STUMMER, C. (2007). Portfolio Selection Under Strict Uncertainty: A Multi-Criteria Methodology And Its Application To The Frankfurt And Vienna Stock Exchanges. European Journal Of Operational Research, 181(3), 1476-1487.
BEHZADIAN, M., OTAGHSARA, S. K., YAZDANI, M., ve IGNATIUS, J. (2012). A state-of the-art survey of TOPSIS applications. Expert Systems with Applications, 39(17), 13051-13069.
BERA, A. K., ve PARK, S. Y. (2008). Optimal Portfolio Diversification Using The Maximum Entropy Principle. Econometric Reviews, 27(4-6), 484-512.
BIST web site. Available online:https://datastore.borsaistanbul.com/ (accessed on 17 September 2017).

BRANS, J. P. (1982). L’ingénieurie de la décision-Elaboration d’instruments d’aidea la décision. La méthode Prométhée–Dans Nadeau R. et Landry M. L'aide à la décision: nature, intruments et perspectives d'avenir-Québec, Canada, 182-213.
BRANS, J. P., ve VINCKE, P. (1985). Note—A Preference Ranking Organisation Method: (The PROMETHEE Method for Multiple Criteria Decision-Making). Management science, 31(6), 647-656.
BRANS, J. P., VINCKE, P., ve MARESCHAL, B. (1986). How to select and how to rank projects: The PROMETHEE method. European journal of operational research, 24(2), 228-238.
CAPORIN, M., JANNIN, G. M., LISI, F., ve MAILLET, B. B. (2014). A Survey On The Four Families Of Performance Measures. Journal Of Economic Surveys, 28(5), 917-942.
CHEN, W. P., CHUNG, H., HO, K. Y., ve HSU, T. L. (2010). Portfolio Optimization Models And Mean–Variance Spanning Tests. In Handbook Of Quantitative Finance And Risk Management (s: 165-184). Springer US.
CHUNHACHINDA, P., DANDAPANI, K., HAMID, S., ve PRAKASH, A. J. (1997). Portfolio Selection And Skewness: Evidence From International Stock Markets. Journal Of Banking & Finance, 21(2), 143-167.
DEMIRTAŞ, Ö. ve GÜNGÖR, Z. (2004). Portföy Yönetimi Ve Portföy Seçimine Yönelik Uygulama. Journal Of Aeronautics And Space Technologies, 1(4), 103-109.
EHRGOTT, M., WATERS, C., KASIMBEYLI, R., ve ÜSTÜN, O. (2009). Multiobjective Programming and Multiattribute Utility Functions in Portfolio Optimization. INFOR: Information Systems and Operational Research, 47(1), 31–42. https://doi.org/10.3138/infor.47.1.31
HARVEY, C. R., LIECHTY, J. C., LIECHTY, M. W., ve MÜLLER, P. (2010). Portfolio selection with higher moments. Quantitative Finance, 10(5), 469-485.
HUANG, X. (2012). An entropy method for diversified fuzzy portfolio selection. International Journal of Fuzzy Systems, 14(1), 160-165.
HÜBNER, G. (2005). The generalized Treynor ratio. Review of Finance, 9(3), 415-435.
HWANG, C. L., ve YOON, K. (1981). Multiple Attribute Decision Making, vol. 186 of. Lecture Notes in Economics and Mathematical Systems.
JANA, P., ROY, T. K., ve MAZUMDER, S. K. (2007). Multi-objective mean-variance-skewness model for portfolio optimization. Advanced Modeling and Optimization, 9(1), 181-193.
JOSHI, D., ve KUMAR, S. (2014). Intuitionistic Fuzzy Entropy And Distance Measure Based TOPSIS Method For Multi-Criteria Decision Making. Egyptian Informatics Journal, 15(2), 97-104.
JURCZENKO, E., MAILLET, B. B., ve MERLIN, P. (2005). Hedge funds portfolio selection with higher-order moments: a non-parametric mean-variance-skewness-kurtosis efficient frontier. Available at SSRN 676904.
KAPLAN, P. D., ve KNOWLES, J. A. (2004). Kappa: A Generalized Downside Risk-Adjusted Performance Measure. Journal Of Performance Measurement., 8, 42-54.
KEMALBAY, G., ÖZKUT, C. M., ve FRANKO, C. (2011). Portfolio Selection With Higher Moments: A Polynomial Goal Programming Approach To ISE-30 Index. Ekonometri Ve Istatistik Dergisi, (13), 41-61.
KONNO, H., SHIRAKAWA, H., ve YAMAZAKI, H. (1993). A Mean-Absolute Deviation-Skewness Portfolio Optimization Model. Annals Of Operations Research, 45(1), 205-220.
KONNO, H., ve SUZUKI, K. I. (1995). A mean-variance-skewness portfolio optimization model. Journal of the Operations Research Society of Japan, 38(2), 173-187.
LAI, K. K., YU, L., ve WANG, S. (2006, June). Mean-variance-skewness-kurtosis-based portfolio optimization. In Computer and Computational Sciences, 2006. IMSCCS'06. First International Multi-Symposiums on (Vol. 2, pp. 292-297). IEEE.
LEVY, H. (1974). The rationale of the mean-standard deviation analysis: Comment. The American Economic Review, 64(3), 434-441.
LIU, S. Y. W. S., WANG, S. Y., ve QIU, W. (2003). Mean-Variance-Skewness Model For Portfolio Selection With Transaction Costs. International Journal Of Systems Science, 34(4), 255-262.
MACHARIS, C., SPRINGAEL, J., DE BRUCKER, K., ve VERBEKE, A. (2004). PROMETHEE and AHP: The Design Of Operational Synergies In Multicriteria Analysis.: Strengthening PROMETHEE with ideas of AHP. European Journal of Operational Research, 153(2), 307-317.
MARINGER, D., ve PARPAS, P. (2009). Global Optimization Of Higher Order Moments In Portfolio Selection. Journal Of Global Optimization, 43(2-3), 219-230.
MARKOWITZ, H. (1952). Portfolio selection. The journal of finance, 7(1), 77-91.
MARKOWITZ, H. (1959). Portfolio Selection, Efficient Diversification of Investments. J. Wiley.
MARKOWITZ, H. M. (1991). Foundations Of Portfolio Theory. The Journal Of Finance, 46(2), 469-477.
MHIRI, M., ve PRIGENT, J. L. (2010). International portfolio optimization with higher moments. International Journal of Economics and Finance, 2(5), 157-169.
OPRICOVIC, S., ve TZENG, G. H. (2004). Compromise solution by MCDM methods: A comparative analysis of VIKOR and TOPSIS. European journal of operational research, 156(2), 445-455.
PALA, O., ve AKSARAYLI, M. (2016). Bulanik Hedef Programlama Tabanli Yüksek Dereceden Momentlerle Bist 30 Endeksinde Portföy Seçimi. Sosyal Bilimler Metinleri Dergisi. (ICOMEP16, Özel Sayı) 98-113.
PEZIER, J.,ve WHITE, A. (2006). The Relative Merits Of Investable Hedge Fund Indices And Of Funds Of Hedge Funds In Optimal Passive Portfolios (No. icma-dp2006-10). Henley Business School, Reading University. 1-32.
PRAKASH, A. J., CHANG, C. H., ve PACTWA, T. E. (2003). Selecting a portfolio with skewness: Recent evidence from US, European, and Latin American equity markets. Journal of Banking & Finance, 27(7), 1375-1390.
QIN, Z., LI, X., ve JI, X. (2009). Portfolio Selection Based On Fuzzy Cross-Entropy. Journal Of Computational And Applied Mathematics, 228(1), 139-149.
SAMUELSON, P. A. (1970). The Fundamental Approximation Theorem Of Portfolio Analysis In Terms Of Means, Variances And Higher Moments. The Review of Economic Studies, 37(4), 537-542.
SINGLETON, J. C., ve WINGENDER, J. (1986). Skewness Persistence In Common Stock Returns. Journal Of Financial And Quantitative Analysis, 21(03), 335-341.
STEINBACH, M. C. (2001). Markowitz Revisited: Mean-Variance Models In Financial Portfolio Analysis. SIAM Review, 43(1), 31-85.
USTA, I., ve KANTAR, Y. M. (2011). Mean-Variance-Skewness-Entropy Measures: A Multi-Objective Approach For Portfolio Selection. Entropy, 13(1), 117-133.
WANG, S., ve XIA, Y. (2002). Portfolio Selection And Asset Pricing (Vol. 514). Springer Science & Business Media.
XIDONAS, P., ASKOUNIS, D., ve PSARRAS, J. (2009). Common Stock Portfolio Selection: A Multiple Criteria Decision Making Methodology And An Application To The Athens Stock Exchange. Operational Research, 9(1), 55-79.
YARALIOĞLU, K. (2004). Uygulamada Karar Destek Sistemleri. İlkem Ofset, İzmir, ISBN, 975-270.
YUE, W., ve WANG, Y. (2017). A New Fuzzy Multi-Objective Higher Order Moment Portfolio Selection Model For Diversified Portfolios. Physica A: Statistical Mechanics and its Applications, 465, 124-140.
ZAKAMOULINE, V., ve KOEKEBAKKER, S. (2009). Portfolio Performance Evaluation With Generalized Sharpe Ratios: Beyond The Mean And Variance. Journal Of Banking & Finance, 33(7), 1242-1254.
ZHOU, R., CAI, R., ve TONG, G. (2013). Applications Of Entropy In Finance: A Review. Entropy, 15(11), 4909-4931.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Osman Pala
Türkiye

Mehmet Aksaraylı

Yayımlanma Tarihi

28 Aralık 2017

Gönderilme Tarihi

19 Kasım 2017

Kabul Tarihi

2 Aralık 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 4 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.30803/adusobed.356170

IZ

https://izlik.org/JA54BR57CB

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Pala, O., & Aksaraylı, M. (2017). Bist 30 Endeksinde Entropi Ve Yüksek Momentlerle Topsıs Ve Promethee Tabanlı Çok Amaçlı Portföy Seçimi Modeli Önerisi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(4), 171-188. https://doi.org/10.30803/adusobed.356170

AMA

1.Pala O, Aksaraylı M. Bist 30 Endeksinde Entropi Ve Yüksek Momentlerle Topsıs Ve Promethee Tabanlı Çok Amaçlı Portföy Seçimi Modeli Önerisi. ADUSOBIED. 2017;4(4):171-188. doi:10.30803/adusobed.356170

Chicago

Pala, Osman, ve Mehmet Aksaraylı. 2017. “Bist 30 Endeksinde Entropi Ve Yüksek Momentlerle Topsıs Ve Promethee Tabanlı Çok Amaçlı Portföy Seçimi Modeli Önerisi”. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4 (4): 171-88. https://doi.org/10.30803/adusobed.356170.

EndNote

Pala O, Aksaraylı M (01 Aralık 2017) Bist 30 Endeksinde Entropi Ve Yüksek Momentlerle Topsıs Ve Promethee Tabanlı Çok Amaçlı Portföy Seçimi Modeli Önerisi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4 4 171–188.

IEEE

[1]O. Pala ve M. Aksaraylı, “Bist 30 Endeksinde Entropi Ve Yüksek Momentlerle Topsıs Ve Promethee Tabanlı Çok Amaçlı Portföy Seçimi Modeli Önerisi”, ADUSOBIED, c. 4, sy 4, ss. 171–188, Ara. 2017, doi: 10.30803/adusobed.356170.

ISNAD

Pala, Osman - Aksaraylı, Mehmet. “Bist 30 Endeksinde Entropi Ve Yüksek Momentlerle Topsıs Ve Promethee Tabanlı Çok Amaçlı Portföy Seçimi Modeli Önerisi”. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4/4 (01 Aralık 2017): 171-188. https://doi.org/10.30803/adusobed.356170.

JAMA

1.Pala O, Aksaraylı M. Bist 30 Endeksinde Entropi Ve Yüksek Momentlerle Topsıs Ve Promethee Tabanlı Çok Amaçlı Portföy Seçimi Modeli Önerisi. ADUSOBIED. 2017;4:171–188.

MLA

Pala, Osman, ve Mehmet Aksaraylı. “Bist 30 Endeksinde Entropi Ve Yüksek Momentlerle Topsıs Ve Promethee Tabanlı Çok Amaçlı Portföy Seçimi Modeli Önerisi”. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 4, sy 4, Aralık 2017, ss. 171-88, doi:10.30803/adusobed.356170.

Vancouver

1.Osman Pala, Mehmet Aksaraylı. Bist 30 Endeksinde Entropi Ve Yüksek Momentlerle Topsıs Ve Promethee Tabanlı Çok Amaçlı Portföy Seçimi Modeli Önerisi. ADUSOBIED. 01 Aralık 2017;4(4):171-88. doi:10.30803/adusobed.356170

Cited By

Nicelik Kısıtı Altında Optimal Portföy Çeşitlendirme

Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.18026/cbayarsos.600258

Bütünleşik SD ve PROMETHEE ÇKKV Yöntemleri ile Portföy Optimizasyonu: BİST Gıda, İçecek ve Tütün Sektöründe Ampirik Bir Uygulama

Muhasebe ve Finansman Dergisi

https://doi.org/10.25095/mufad.935545

SD SPC ARTASI Entegre ÇKKV Modeli ile Optimal Portföy Seçimi: BIST Otomotiv Sektöründe Bir Uygulama

Uluslararası Finansal Ekonomi ve Bankacılık Uygulamaları Dergisi

https://doi.org/10.57085/ufebud.1680005