Tanzi ve Patinkin Etkilerinin Türkiye’de Geçerliliğinin İncelenmesi

Öz

Tanzi etkisi; enflasyonun vergi gelirlerini düşürmesiyle birlikte bütçe açığını arttırmasıyla ortaya çıkarken, Patinkin etkisi ise enflasyonun kamu harcamalarını düşürerek bütçe açığını etkilediğini ileri sürer. Bu çalışmada, enflasyon ve bütçe açıkları arasındaki ilişki, Türkiye ekonomisi için Tanzi ve Patinkin etkilerinin geçerliliği ile analiz edilmiştir. 2006:Q1 -2019:Q4 dönemi çeyreklik verilerinin kullanıldığı ekonometrik modelde SVAR analizi yardımıyla test edilmiştir. Çalışma sonucunda, ele alınan dönemler için Türkiye ekonomisinde Patinkin etkisinin geçerli olduğu görülürken, Tanzi etkisinin geçerli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• tanzi etkisi
• patinkin etkisi
• bütçe açıkları
• SVAR

Öz

Tanzi effect; It occurs when inflation decreases tax revenues and increases budget deficit. The Patinkin effect suggests that inflation affects the budget deficit by reducing public spending.In this study, the relationship between inflation and budget deficits, Tanzi for Turkey's economy and analyzed the validity of Patinkin effect. 2006: Q1 -2019: Q4 period is tested with the help of SVAR analysis in econometric model using quarterly data. In conclusion, the effect Patinkin for the periods discussed in Turkey's economy is seen to be valid, it has been concluded that the effect does not valid Tanzi.

Anahtar Kelimeler

• Tanzi Effect
• Patinkin Effect, Budget deficits, SVAR model

Kaynakça

1. Abdioğlu, Z., Terzi, H. (2009), Enflasyon Ve Bütçe Açıkları İlişkisi: Tanzi Ve Patinkin Etkisi, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 23, 2, 195-211.
2. Akçay, C., Alper, E. ve Özmucur, S. (1996),Budget Deficit, Money Supply and Inflation: Evidence from Low and High Frequency Data for Turkey, Bogaziçi University Institute of Social Sciences, Working Paper, 96, 120.
3. Akçoraoğlu, A., Yurdakul, F.(2004),Siyasal Ekonomi Açısından Büyüme, Enflasyon ve Bütçe Açıkları: Türkiye Üzerine Bir Uygulama, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 59(1), 1–25.
4. Alavirad, A. (2003), The Effect of Inflation on Government Revenue and Expenditure: The Case of the Islamic Republic of Iran, OPEC Review, 27(4), 331-341.
5. Altıntaş, H., Çetintaş, H., Taban, S. (2008), Türkiye’de Bütçe Açığı, Parasal Büyüme ve Enflasyon Arasındaki İlişkinin Ekonometrik Analizi: 1992–2006, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 185–208.
6. Altunöz, U. (2018), Enflasyon Ve Bütçe Açıkları Arasındaki İlişki Bağlamında Olivera Tanzi Ve Patinkin Etkisinin Türkiye’de Geçerliliği, Vergi Dünyası Dergisi, 438, 21- 33.
7. Arora, H., Dua, P. (1993), Budget Deficits, Domestic Investment and Trade Deficits, Contemporary Policy 24: 29-44.
8. Aysu, A., Bakırtaş, D. (2018), Kamu Harcamaları ve Vergi Gelirleri Arasındaki Asimetrik Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 51, Ocak-Haziran,1-19.

9. Barro, R. (1991), Economic Growth in ACross Section of Countries, Quarterly Journal of Economics, 106, 407-444.
10. Barışık, S., Kesikoğlu, F. (2006), Türkiye'de Bütçe Açıklarının Temel Makroekonomik Değişkenler Üzerine Etkisi (1981-2003 Var, Etki-Tepki Analizi, Varyans Ayrıştırması), Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 60-82.
11. Başol, K., Başol, G. (1992), Bütçe Uygulamalarında Yapılan Değişiklikler ve Bütçe Politikalarına Etkileri, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 3, 57-81.
12. Biçen, Ö., Görüş, M., Türköz, K.(2015), Olivera-Tanzi ve Patinkin Etkilerinin Türkiye’de Geçerliliğinin İncelenmesi, Maliye Dergisi , 168, 170-185.
13. Cardoso, E. (1998), Virtual Deficits and the Patinkin Effect, IMF Staff Papers, 45(4), 619-646.
14. Choudhary, M. A. S., Parai, A . K. (1991), Budget Deficit and Inflation: The Peruvian Experience, Applied Economics, 23, 1117-1121.
15. Chaudhary, M., Ahmad, N.(1995), Money Supply, Deficit, and Inflation in Pakistan, The Pakistan Development Review 34 : 4 Part III, 945-956.
16. Çavuşoğlu,A.T. (2005), Vergi Gelirleri ve Kamu Harcamaları Açısından Enflasyon:Tanzi ve Ters Tanzi Etkileri, Gazi Üniversitesi İİBF Dergisi,:7, 3, 35-52.
17. Darrat, F. (1984), Inflation and Federal Budget Deficits: Some Empirical Results, Public Finance Review 3(2) ,206-215.
18. Dwyer G., (1982),Inflation and Government Deficits, Economic Inquiry, 20, July.
19. Erdoğan, S. ve Erdoğan, A. (2018), Türkiye’de Tanzi ve Patinkin etkilerinin VAR yöntemiyle analizi (2006 – 2017), Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(1), 1-10.
20. Favero, C. A., Spinelli, F. (1999), Deficits, Money Growth and Inflation in Italy: 1875-1994. Economic Notes, 28(1), 43–71.
21. Ghali, K.H. (1998), Public Investment and Private Capital Formation in a Vector Error-Correction Model of Growth, Applied Eeonomies, 30,.6, 837-844.
22. Günaydın, İ. (2001), Türkiye''de Kamu Kesimi Açıkları ve Enflasyon, İktisat İşletme ve Finans, 181, 62-77.
23. Günaydın, İ. (2004), Bütçe Açıkları Enflasyonist midir? Türkiye Üzerine Bir inceleme, Dokuz Eylül Üniversitesi SBE Dergisi, 6(1), 158-182.
24. Hazine ve Maliye Bakanlığı, URL: https://www.hmb.gov.tr/ son erişim: 16.03.2020.
25. Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2018 Yılı Bütçe Gerçekleşmeleri ve Beklentiler Raporu (2018),1-75.
26. İpek, E.,Akar, S. (2016), Bütçe Açığı ve Enflasyon Arasındaki İlişki: Türkiye için Ampirik Bir Analiz, Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 38(2), 167-189.
27. Karaçor, Z., Alptekin,V. (2006), 1980 Sonrası İstikrar Politikaları Işığında Türkiye Ekonomisinin Trend Analizi Yardımıyla Değerlendirilmesi, Selçuk Üniversitesi İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 11, 306-342.
28. Kearney, C., Monadjemi, S. (1990), Fiscal Policyand Current Account Performance: International Evidence on The Twin Deficits,Journal of Macroeconomies, 12: 197-220.
29. Kesbiç, Y., Baldemir, E. ve Bakımlı, E. (2005), Bütçe Açıkları ile Parasal Büyüme ve Enflasyon Arasındaki İlişki: Türkiye için bir Model Denemesi, Celal Bayar Üniversitesi İİBF Dergisi, 11(2), 27-40.
30. Kliem, M., Alexander K., Samad S.(2015), On The Low‐Frequency Relatıonshıp Between Publıc Defıcıts And Inflatıon, Journal of Applied Econometrics 77-82.
31. Koru Tekin, A., Özmen, E.(2003), Budget deficits, money growth and inflation: the Turkish evidence, Applied Economics, 35(5): 591-596.
32. Kutlar, A., Şimşek, M. (2001), Türkiye'de Bütçe Açıklarının Dış Ticaret Açıklarına Etkileri, Ekonometrik Bir Yaklaşım: 1984:4-2002:2, Dokuz Eylül Üniversitesi Iktisadi ve Idari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16, 1-13.
33. Leeper, Eric M., (1991), Equilibria Under ‘Active’ and ‘Passive’ Monetary and Fiscal Policies, Journal of Monetary Economics, 27, 129-147.
34. Metin, K. (1995), An Integrated Analysis of Turkish Inflation, Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 57, 513-533.
35. Metin, K. (1998) The Relationship between Inflation and the Budget Deficit in Turkey, Journal of Business and Economic Statistics, 16(4),.412- 422.
36. Mehdi, S., Reza, M. (2011), A Study Examining the Effect of Export Growth in Iran, International Business and Management , 3(1), 92-98.
37. Mukhtar, T. ve Zakaria, M. (2010), Budget Deficit, Money Supply and Inflation: The Case of Pakistan, Privredna Kretanja I Ekonomska Politika, 20(122), 53-67.
38. Patinkin, D. (1993), Israel’s Stabilization Program of 1985, or Some Simple Truths of Monetary Theory, Journal of Economic Perspectives, 7(2), 103-128.
39. Piersanti, G. (2000), Current Account Dynamics and Expected Future Budget Deficits: Same International Evidenee, Journalaf International Money and Finance, 19 (2), 255-271.
40. Rosa, A. S. (2011), Inflation and Budget Deficit: What is the Relationship in Portugal?”,Revista Economia. 12 (2) ,215-237.
41. Sargent, T.J. ve Wallace, N. (1981), Some Unpleasant Monetarist Arithmetic, Federal Reserve Bank of Minneapolis Quarterly Review, 5 (3), 1–17.
42. Solomon, M. ve Wet, A. (2004), The Effect of a Budget Deficit on Inflation: The Case of Tanzania, South African Journal of Economic and Management Sciences, 7(1), 100-116.
43. Şahinoğlu, T., Özden, K., Başar, S., Aksu, H.(2010) “Türkiye’de Enflasyon Oluşumu: ARDL Yaklaşımı”, Sosyoekonomi, Ocak-Haziran, 27–46.
44. Şen, H. (2003), Olivera-Tanzi Etkisi: Türkiye Üzerine Ampirik bir Çalışma, Maliye Dergisi, 143, 30-57.
45. Tanzi, V. (1978), Inflation, Real Tax Revenue, and the Case for Inflationary Finance: Theory with an Application to Argentina , IMF Staff Papers, 25, 417-451.
46. TCMB, Elektronik Veri Dağıtım Sistemi, URL: www.tcmb.gov.tr Son erişim: 10.03.2020.
47. TÜSİAD (2017), 2017 Yılına Girerken Türkiye ve Dünya Ekonomisi, Ekonomik Araştırmalar Bölümü, Yayın No: T/2016-12/584.
48. TÜSİAD (2016), 2016 Yılına Girerken Türkiye ve Dünya Ekonomisi, Ekonomik Araştırmalar Bölümü, Yayın No: T/2016-02/574.
49. TÜSİAD (2008), 2009 Yılına Girerken Türkiye Ekonomisi, İstanbul: TÜSİAD Yayın No: T/2008-12/479.
50. Oktayer, A. (2010), Türkiye’de Bütçe Açığı, Para Arzı ve Enflasyon İlişkisi, Maliye Dergisi 158, 431-447.
51. Okpanachi, U. M. (2004), Goverment Deficit and the Inflationary Process in Nigeria: 1986-1998. A Thesis in the Depatment of Economics, Faculty of Social Sciences, University of Jos.
52. Oladipo, O., Akinbobola, T.(2011), Budget Deficit and Inflation in Nigeria: A Causal Relationship, Journal of Emerging Trends in Economics and Management Sciences, 2(1),.1-8.
53. Öruç, E. (2016), Bütçe Açıkları Enflasyonist Etkiye Sahip midir? Türkiye Üzerine Uzun Dönemli Analiz, AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16, 16, 1, 1-21.
54. Özaktaş,F. (2007), Sürekli Bütçe Açıklarından Enflasyona: Türkiye Üzerine Uygulamalı Bir Çalışma, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı, Doktora Tezi.
55. Özgün, D. B. (2000), An Emprical Approach to Fiscal Deficits and Inflation: Evidence From Turkey, The Republic of Turkey Prime Ministry The Undersecretarist of Treasury General Directorate of Economic Research.