Yıl 2019, Cilt 16 , Sayı 1, Sayfalar 85 - 89 2019-06-30

Taze ve Sulandırılmamış Sperma ile Yapay Tohumlanan Yerli Koyunların Döl Verim Özellikleri
Fertility Characteristics of Domestic Sheep Artificial Inseminated with Fresh and Undiluted Semen

Kadir KIRK [1]


Bu araştırmada, 102 baş Norduz ve 587 baş İvesi kullanılarak, taze ve sulandırılmamış sperma ile yapay tohumlama döl verim parametreleri belirlenmiştir. Sabah, akşam ve toplam kızgınlık tespitleri sırası ile; Norduz’larda 47 ± 0.23 baş (% 47.96) - 34 ± 0.16 baş (% 34.69) ve 81 ± 0.20 baş (% 82.65), İvesi’lerde 359 ± 0.97 baş (% 61.58) - 197 ± 0.63 baş (% 33.79) ve 556 ± 0.8 baş (% 95.37) belirlenmiştir. Hiç kızgınlık göstermeyen, Norduz ve İvesi’ler sırası ile; 17 ± 0.18 baş (% 17.35) ve 27 ± 0.21 baş (% 4.63) belirlenmiştir. Kızgınlık tespitinden, 11.0 saat sonra, serviks ağzına (os cervical) 0.3 ml/baş doz taze ve sulandırılmamış sperma ile yapay tohumlama yapılmıştır. Döl verim parametreleri ortalamaları, Norduz ve İvesilerde sırası ile; gebelik süresi 157.6±3.38 - 153.1±1.81 gün, tek doğum 51±1.17 baş (% 62.97) - 387±1.13 baş (% 69.60), ikiz doğum 12±1.06 baş (% 14.82) - 103±1.22 baş (% 18.53) ve genel kuzulama oranı 63±1.12 baş (% 77.79) - 490±1.18 baş (% 88.13) olarak belirlenmiştir. Taze ve sulandırılmamış sperma ile yapay tohumlama döl verim parametreleri bakımından, İvesi toklular, Norduz koyunlarından, istatistiki olarak önemli düzeyde yüksek bulunmuştur (P≤0.01). Buna göre, İvesi’lerin yüksek adaptasyon, süt ve döl verim özellikleri ile, yerli koyun ırklarının ıslahında, etkin damızlık materyali olarak kullanılabilecekleri söylenebilir.

In this study, fertilization parameters of 102 head Norduz and 583 head Awassi with fresh and undiluted semen by artificial insemination were determined. Morning, evening and total estrus detection were respectively; In the Norduz, 47 ± 0.23 head (47.96 %) - 34 ± 0.16 head (34.69 %) and 81 ± 0.20 head (82.65 %), In the Awassi, 359 ± 0.97 head (61.58  %) - 197 ± 0.63 head (33.79 %) and 556 ± 0.8 head (95.37 %). Those who show no estrus in Norduz and Awassi were respectively; 17 ± 0.18 head and (17.35 %) - 27 ± 0.21 head (4.63 %). After 11.0 hours of estrus detection artificial insemination with fresh and undiluted semen of 0.3 ml / head dose into the cervical mouth (os cervical) were performed. Mean yield parameters, Norduz and Awassi in respectively; ate on lambing rate the length of pregnancy 157.6±3.38 - 153.1±1.81day, the single lambing 51±1.17 head (62.97 %) - 387±1.13 head (69.60 %), the twins lambing 12±1.06 head (14.82 %) - 103±1.22 head (18.53 %), and the total lambing head and rate on 63±1.12 head (77.79 %) - 490±1.18 head (88.13 %) rate were determined. In terms of fertilization parameters of artificial insemination with fresh and undiluted semen, Awassi yearling were significantly higher than Norduz ewe (P≤0.01). According to this, it can be said that Awassi yearlings can be used as effective breeding material in the breeding of domestic sheep breeds with their high adaptability, milk and progeny yield characteristics.

  • Anela L, Kaabia M, Abrouga B, Alvareza M, Anela E, Boixoa JC, de la Fuenteb LF, Pazc P (2005) Factors influencing the success of vaginal and laparoscopic artificial insemination in churra ewes: a field assay. Theriogenology 63: 1235–1247.
  • Beilby KH, Grupen CG, Thomson PC, Maxwell WMC, Evans G, (2009) The effect of insemination time and sperm dose on pregnancy rate using sex-sorted ram sperm. Theriogenology 71: 829–835.
  • Berkyürek T, İzgür İH (1992) Koyunlarda Kuzulamanın Kontrolü, Doğa, Tr.J. of Veterinary and Animal Sciences, 16:353-361.
  • Cappelletti CA, Rozen FMB, De La Fuente Crespo LF, San Primitivo F (2006) Extension factors for part-lactation in Churra sheep breed. Small Ruminant Research, 63(3):282-287.
  • Donovan A, Hanrahan JP, Kummen E, Duffy P, Boland MP (2004) Fertility in the ewe following cervical insemination with fresh or frozen–thawed semen at a natural or synchronised oestrus. Animal Reproduction Science 84, 359-368.
  • Fisher MW (2004) A review of the welfare implications of out-of-season extensive lamb production systems in New Zealand. Livestock Production Science, 85 (2-3): 165-172.
  • Gürsoy O, Kırk K, Pollott GE (1998) Progeny testing for milk yield in Turkish Awassi sheep. 6th World Congress on Genetics Applied to Livestock Production, 12-16 Jan 1998. Armidale- Australia 24: 137-140.
  • Gürsoy O, Kırk K, Pollott GE (2001) İvesilerin Seleksiyonla Süt Verimlerinin Islahı. Proje No: VHAG-1294 Kesin Sonuç Raporu TÜBİTAK, Mayıs 2001. Ankara- Türkiye.
  • Halbert GW, Dobson H, Walton JS, Sharpe P, Buckrell BC (1990) Field evaluation of a technique for transcervical intrauterine insemination of ewes. Theriogenology. 33(6): 1231 – 1243.
  • Kaymakçı M, Sönmez R (1989) Türkiye’de Koyunlarda Verimliliği Arttırmanın Başlıca Yolları, Hayvansal Üretim Dergisi. 32: 1-13.
  • Kırk K (1994) Ceylanpınar Tarım İşletmesi İvesi Populasyonunda Bazı Dölerme Özellikleri, Yapay Tohumlama Uygulamaları ve Farklı Sperma Dozlarının Etkileri. Ç.Ü. Fen Bil. Enst., Yüsek Lisans Tezi, Kod No: 871. 1994. Adana- Türkiye.
  • Kırk K, Gürsoy O (1995). Reproductive Performance of Awassi Ewes With Artificial Insemination Using Fresh Semen. Regional Symposium on:Integrated Crop Livestock System in The Dry Areas of West Asia and North Africa. 292-299. Improvement of Crop-Livestock Integration Systems in West Asia and North Africa ed.N.Haddad, R.Tutwiler and E.Thomson. 6-8 November 1995. Amman- Jordan.
  • Kırk K, Gürsoy O (1998) İvesilerin Yapay Tohumlamaya Yönelik Dölerme Özellikleri. V.Ulusal Nükleer Tarım ve Hayvancılık Kongresi, 440-444. 20-22 Ekim 1998. Konya- Türkiye.
  • Kırk K (2018) Breeding local dairy sheep production on Van province. Zootekni Federasyonu, 10th International Animal Science Conference Book. p. 159. 25-27 October, Antalya/Turkey.
  • Kingwell RS, Abadi Ghadim AK, Robinson SD, Young JM (1995) Introducing Awassi Sheep to Australia: an Application of Farming System Models. Agricultural Systems 47 (45): 1471.
  • Milán MJ, Caja G, González-González R, Fernández-Pérez A M, Such X (2011) Structure and performance of Awassi and Assaf dairy sheep farms in northwestern Spain. J. Dairy Sci. 94:771–784.
  • Paulenza H, Soderquistb L, Tormod DT, Ove Harald Fossend OH, Berge KA, (2003) Effect of milk- and TRIS-based extenders on the fertility of sheep inseminated vaginally once or twice with liquid semen. Theriogenology 60: 759–766.
  • Paulenza H, Soderquist L, Adnøy T, Soltund K, Sæthere PA, Fjellsøye KR, Andersen Bergb K (2005) Effect of cervical and vaginal insemination with liquid semen stored at room temperature on fertility of goats. Animal Reproduction Science 86: 109–117.
  • Pollott GE, Gürsoy O, Kırk K (1998) Genetics of milk and meat production in Turkish Awassi sheep. 6th World Congress on Genetics Applied to Livestock Production, 12-16 Jan 1998. Armidale- Australia. 24: 177-180.
  • Santolariaa P, Vicente-Fiel S, Palacína I, Fantova E, Blasco ME, Silvestrec MA, Yániz JL (2015) Predictive capacity of sperm quality parameters and sperm subpopulations on field fertility after artificial insemination in sheep. Animal Reproduction Science 163: 82–88.
  • SAS (2014) Statistical Analysis System. SAS Institute Inc., Cary, N.C.USA.
  • Wulster-Radcliffe MC, Wang S, Lewis GS (2004) Transcervical artificial insemination in sheep: effects of a new transcervical artificial insemination instrument and traversing the cervix on pregnancy and lambing rates. Theriogenology, 2004 Sep 15;62(6):990-1002.
Birincil Dil tr
Konular Mühendislik, Ziraat
Bölüm Araştırma
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-9638-6312
Yazar: Kadir KIRK (Sorumlu Yazar)
Kurum: YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Haziran 2019

Bibtex @araştırma makalesi { aduziraat530490, journal = {Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi}, issn = {1304-7787}, address = {Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Güney Kampüs, Çakmar AYDIN, 09100}, publisher = {Adnan Menderes Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {16}, pages = {85 - 89}, doi = {10.25308/aduziraat.530490}, title = {Taze ve Sulandırılmamış Sperma ile Yapay Tohumlanan Yerli Koyunların Döl Verim Özellikleri}, key = {cite}, author = {KIRK, Kadir} }
APA KIRK, K . (2019). Taze ve Sulandırılmamış Sperma ile Yapay Tohumlanan Yerli Koyunların Döl Verim Özellikleri. Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi , 16 (1) , 85-89 . DOI: 10.25308/aduziraat.530490
MLA KIRK, K . "Taze ve Sulandırılmamış Sperma ile Yapay Tohumlanan Yerli Koyunların Döl Verim Özellikleri". Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 16 (2019 ): 85-89 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/aduziraat/issue/46053/530490>
Chicago KIRK, K . "Taze ve Sulandırılmamış Sperma ile Yapay Tohumlanan Yerli Koyunların Döl Verim Özellikleri". Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 16 (2019 ): 85-89
RIS TY - JOUR T1 - Taze ve Sulandırılmamış Sperma ile Yapay Tohumlanan Yerli Koyunların Döl Verim Özellikleri AU - Kadir KIRK Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.25308/aduziraat.530490 DO - 10.25308/aduziraat.530490 T2 - Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 85 EP - 89 VL - 16 IS - 1 SN - 1304-7787- M3 - doi: 10.25308/aduziraat.530490 UR - https://doi.org/10.25308/aduziraat.530490 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi Taze ve Sulandırılmamış Sperma ile Yapay Tohumlanan Yerli Koyunların Döl Verim Özellikleri %A Kadir KIRK %T Taze ve Sulandırılmamış Sperma ile Yapay Tohumlanan Yerli Koyunların Döl Verim Özellikleri %D 2019 %J Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi %P 1304-7787- %V 16 %N 1 %R doi: 10.25308/aduziraat.530490 %U 10.25308/aduziraat.530490
ISNAD KIRK, Kadir . "Taze ve Sulandırılmamış Sperma ile Yapay Tohumlanan Yerli Koyunların Döl Verim Özellikleri". Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 16 / 1 (Haziran 2019): 85-89 . https://doi.org/10.25308/aduziraat.530490
AMA KIRK K . Taze ve Sulandırılmamış Sperma ile Yapay Tohumlanan Yerli Koyunların Döl Verim Özellikleri. Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 2019; 16(1): 85-89.
Vancouver KIRK K . Taze ve Sulandırılmamış Sperma ile Yapay Tohumlanan Yerli Koyunların Döl Verim Özellikleri. Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 2019; 16(1): 89-85.