Lise Son Sınıf Öğrencilerinin Sınav Kaygılarının İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, lise son sınıf öğrencilerinin sınav kaygılarını çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Mersin ilindeki liselerde öğrenim gören 169’u kız (%46.2) ve 197’si erkek (%53.8) olmak üzere toplam 366 lise son sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan öğrenciler 16-21 yaşları arasındadır ve yaş ortalamaları 17.28, Ss= .49’dur. Araştırmanın verileri, Çocuk ve Ergenler için Sınav Kaygısı Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu ile toplanmıştır. Araştırmanın verilerinin analizinde betimsel istatistikler, Pearson Korelasyon Analizi, Bağımsız Gruplar için T-testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre lise son sınıf öğrencilerinin cinsiyet, kendine ait odalarının olması, günlük işlere vakit ayırma durumları, beslenme düzenleri, psikolojik danışmandan yardım alma durumları, düzenli çalışma programı uygulamaları, uyku durumları ve kendi başarılarını algılama durumlarına göre gruplar arasında sınav kaygısı düzeylerinin farklılaştığı sonucuna ulaşılırken özel ders almaya göre gruplar arasında sınav kaygısı düzeylerinin farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sınav kaygısı
• Ergenler
• Lise Öğrencileri

Investigation of Examination Anxiety of Senior High School Students

Öz

The main purpose of this study is to investigate the test anxiety status of high school seniors in terms of different variables. The sample group of this research is a total of 366 high school students, 169 females (46.2%) and 197 (53.8%) male students, who studied in high schools in Mersin province in the 2021-2022 academic year. The mean age of all participants in the research is 17.28, their age range is 16-21, and the standard deviation (SD) of the group is .49. Data for the study was collected using the Test Anxiety Inventory for Children and Adolescents and the Personal Information Form. Descriptive statistics, Pearson correlation analysis, t-test for independent groups and one-way analysis of variance (ANOVA) were also used in the data analysis of the results. According to the obtained results of the research, it was concluded that the test anxiety levels of high school seniors differed depending on these variables, such as gender, having their own rooms, making time for daily work, eating habits, receiving help from a psychological counsellor, following a regular study schedule, sleeping patterns and their own perception of success. On the other hand, taking private lessons was found to have no significant effect on test anxiety among group participants.

Anahtar Kelimeler

• Text anxiety
• Adolescents
• High School Students

Kaynakça

1. Acar, S. (2018). Sınav kaygısının yordanmasının psikolojik dayanıklılık ve karar verme becerileri açısından incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi] İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.
2. Adana, F., & Kaya, N. (2005). Lise öğrencilerinin sınav kaygısı düzeyi üzerine sınav kaygısı ile başa çıkma eğitiminin etkisi. Kriz Dergisi, 13(2), 35-42.
3. Akkaya, M., & Demirtaş Zorbaz, S. (2023). Sınav kaygısına sahip bir ergenle çalışma: kısa süreli bilişsel davranışçı müdahale. Humanistic Perspective, 5(3), 1148-1165. https://doi.org/10.47793/hp.1291925
4. Albano, A. M., Chorpita, B. F., & Barlow, D. H. (2003). Childhood anxiety disorders. E. J. Mash ve R. A. Barkley (Eds.), Child psychopathology (s. 279-329). Guilford Press.
5. Arslan, Ü., & Aksekioğlu, B. (2017). Lise öğrencilerinin sınav kaygı düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Journal of Human Sciences, 14(4), 4884-4897. http://dx.doi.org/10.14687/jhs.v14i4.5006
6. Aslan, S. (2005). Ergenlerde anne-baba tutumu, sınav kaygısı, ders çalışma becerilerinin lise giriş sınavını yordama düzeyleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Mersin Üniversitesi.
7. Aydın, A., & Keskin, İ. (2017). 8. Sınıf öğrencilerinin matematik kaygı düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 25(5), 1801-1818.
8. Aziz, A. (2014). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri ve teknikleri. Nobel Yayınları.

9. Bagana, E., Raciu, A., & Lupu, L. (2011). Self-esteem, optimism and exams’ anxiety among high schoolstudents. Procedia-Social and BehavioralSciences, (30), 1331-1338. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2011.10.258
10. Baltaş, A. (1995). Stres altında ezilmeden öğrenmede ve sınavlarda üstün başarı. Remzi Kitabevi.
11. Barlow, D. H. (2002). Anxiety and its disorders: The nature and treatment of anxiety and panic. Guilford Press.
12. Başarır, D. (1990). Ortaokul son sınıf öğrencilerinde sınav kaygısı, durumluk kaygı, akademik başarı ve sınav başarısı arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
13. Başpınar Erten, S. (2020). Lise son sınıf öğrencilerinin sınav kaygısı ile algılanan stres düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. İnönü Üniversitesi.
14. Baştürk, R. (2007). Kamu personeli seçme sınavına hazırlanan öğretmen adaylarının sınav kaygı düzeylerinin incelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2), 163-176.
15. Bayındır Gümüş, A., Yardımcı, H., & Keser, A. (2018). Sınava hazırlanan öğrencilerin beslenme durumlarının kaygı puanlarına göre değerlendirilmesi. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(1), 22-28.
16. Beidel, D. C., & Turner, S. M., (1988). Comorbidity of test anxiety and other anxiety disorders in children. Journal of Abnormal Child Psychology, 16(3), 275-287. https://doi.org/10.1007/BF00913800
17. Besharat, M. A. (2003). Parental perfectionism and children’s test anxiety. Psychological Reports, 93(3), 1049–1055. doi:10.2466/pr0.2003.93.3f.1049
18. Bozkurt, S. (2012). İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinde sınav kaygısı, matematik kaygısı, genel başarı ve matematik başarısı arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Üniversitesi.
19. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
20. Canan, T. (2020). Çocuk ve ergenler için sınav kaygısı ölçeği’nin biyopsikososyal modelle geliştirilmesi ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Fatih Sultan Mehmet Üniversitesi.
21. Cassady, J. C., & Johnson, R. E. (2002). Cognitive test Anxiety and academic performance. Contemporary Educational Psychology, 27(2), 270–295. doi:10.1006/ceps.2001.1094.
22. Clark, D. A., & Beck, A. T. (2010). Cognitive therapy of anxiety disorders: Science and practice. Guilford Press.
23. Cloninger, R. C. (1988). Anxiety and theories of emotions. R. Noyes Jr., M. Roth, G.D. Burrows (Eds.), Handbook of anxiety, Vol 2: Classification, etiological factors and associated disturbances (s. 1-21). Elsevier Science Publishers.
24. Cüceloğlu, D. (2006). İnsan ve davranışı: Psikolojinin temel kavramları. Remzi Kitabevi.
25. Culler, R. E., & Holahan, C. J. (1980). Test anxiety and academic performance: The effects of study-related behaviors. Journal of Educational Psychology, 72(1), 16–20. doi.org/10.1037/0022-0663.72.1.16
26. Çakıcı, A. (2021). Sekizinci sınıf öğrencilerinin akademik ertelemeleri ile sınav kaygısı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(46), 855-875. https://doi.org/10.31795/baunsobed.855584
27. Çivitçi, A. (2006). Ergenlerde mantıkdışı inanç ve sürekli kaygı ilişkisi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(12), 27-39.Demirci, D., & Bütün Ayhan, A. (2016). Üniversite sınavına hazırlanan ergenlerde sınav kaygısının incelenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 3(44), 431-441.
28. Dinçel, E. (2006). Ergenlik dönemi gelişimsel ödevler ve psikolojik problemler [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
29. Dursun, M. (2022). Lise son sınıf öğrencilerinde sınav kaygısı ve ilişki faktörlerin incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Çağ Üniversitesi.
30. Dweck, C. S. (1975). The role of expectations and attributions in the alleviation of learned helplessness. Journal of Personality and Social Psychology, 31(4), 674–685. https://doi.org/10.1037/h0077149
31. Ekici, G. (2005). Lise öğrencilerinin öğrenci seçme sınavına (öss) yönelik tutumlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 82-90.
32. Ekşi, P.(1998). Sınav kaygısının üniversite adayı ergenlerde incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
33. Erözkan, A. (2004). Üniversite öğrencilerinin sınav kaygısı ve başa çıkma davranışları. Muğla Üniversitesi SBE Dergisi Bahar, 12, 13-38.
34. Erzen, E. (2013). Üniversite sınavlarına hazırlanan ergenlerin bağlanma stilleri ve öz yeterlikleri ile sınav kaygıları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Karadeniz Teknik Üniversitesi.
35. Erzen, E., & Odacı, H. (2014). Kimler daha fazla sınav kaygısı yaşıyor? Kişisel, akademik, aileye dayalı bazı değişkenlere göre bir araştırma. International Journal of Human Sciences, 2(11), 401-419. doi: 10.14687/ijhs.v11i2.2849
36. Fraenkel, J. R., & Wallen, N. E. (2003). How to design and evaluate research in education. McGraw- Hill Higher Education.
37. Freud, S. (1936). Inhibitions, symptoms and anxiety. The Psychoanalytic Quarterly 5(1), 1-28. https://doi.org/10.1080/21674086.1936.11925270
38. Ganz, B. C., & Ganz, M. N. (1988). Overcoming the Problem of Learned Helplessness. College Teaching, 36(2), 82–84. doi:10.1080/87567555.1988.10532408
39. Güler, D., & Çakır, G. (2013). Lise son sınıf öğrencilerinin sınav kaygısını yordayan değişkenlerin incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(39), 82-94.
40. Gokcen, M., & Seylam Kusumler, A. (2021). Determining the relationship between test anxiety and nutrition in high school 3rd and 4th grade: A case of Anatolian high school. Türkiye Klinikleri Journal of Health Sciences,6(2), 205-216. doi: 10.5336/healthsci.2020-76026
41. Işıkay, M. S. (2019). Aile danışmanlığında bilişsel davranışçı psikoterapi uygulamalarının ergenlerin sınav kaygısı ve iyi oluş düzeylerine etkisine yönelik deneysel bir çalışma [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.
42. İşgör, İ. Y. (2016). Metacognitive skills, academic success and exam anxiety as the predictors of psychological well-being. Journal of Education and Training Studies, 4(9), 35-42.
43. Kaçan Softa, H., Ulaş Karaahmetoğlu, G., & Çabuk, F. (2015). Lise son sınıf öğrencilerinin sınav kaygısı ve etkileyen faktörlerin incelenmesi. K.Ü Kastamonu Eğitim Dergisi, 23(4), 1481-1494.
44. Kapıkıran, Ş. (2020). Ergenlerde ebeveyn akademik başarı baskısı ve desteği ile sınav kaygısı arasındaki ilişkide akademik dayanıklılığın aracı rolü. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (48), 409-130. doi: 10.9779/pauefd.521230
45. Karakoç, B. (2023). Lise son sınıf öğrencilerinde sınav kaygısı ile olumsuz değerlendirilme korkusu ve sosyal onay ihtiyacı arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Gelişim Üniversitesi.
46. Kaya, Z., & Bedir, G. (2019). Grupla psikolojik danışma programının 8. sınıf öğrencilerinin sınav kaygısına etkisinin incelenmesi [Bildiri sunumu]. 21. Uluslararası Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi, Antalya.
47. Kaya, Z., & Karaca, R. (2018). Ergenlerde atılganlık ve sürekli kaygı düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 1490-1516.
48. Kayapınar, E. (2006). Ortaöğretim kurumları öğrenci seçme ve yerleştirme sınavı (OKS)’na hazırlanan ilköğretim 8. sınıf öğrencilerinin kaygı düzeylerinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Afyon Kocatepe Üniversitesi.
49. Khalaila, R. (2015). The relationship between academic self-concept, intrinsic motivation, test anxiety, and academic achievement among nursing students: Mediating and moderating effects. Nurse Education Today, 35(3), 432–438. doi:10.1016/j.nedt.2014.11.001
50. Kısa, S. (1996). İzmir il merkezinde dershaneye devam eden lise son sınıf öğrencilerinin sınav kaygılarıyla ana-baba tutumları arasındaki ilişki [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
51. Korhan, M. M., Engin, E., & Güloğlu, B. (2021). Test anxiety of youth to take the university entrance exam throughout Covid-19 outbreak: Cognitive flexibility and self-regulation. E-International Journal of Educational Research, 12(5), 212-231. DOI: https://doi.org/10.19160/e-ijer.1009653
52. Köse, S., Kurucu Yılmaz, Ş., & Göktaş, S. (2008). Lise son sınıf öğrencilerinin sınav kaygı düzeyleri ile uyku kalitesi arasındaki ilişki. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 9(2), 105-111. doi: 10.14744/phd.2018.05025
53. Kavakcı, Ö., Güler, A. S., & Çetinkaya, S. (2011). Sınav kaygısı ve ilişkili psikiyatrik belirtiler. Klinik Psikiyatri, 14(1), 7-16.
54. Kutlu, Ö. (2001). Ergenlerin üniversite sınavına ilişkin kaygıları. Eğitim ve Bilim, 26(121), 12-23.
55. Lazaratou, H., Anagnostopoulos, D. C., Vlassopoulos, M., Charbilas, D., Rotsika, V., Tsakanikos, E., Tzavara, C., & Dikeos, D. (2013). Predictors and characteristics of anxiety among adolescent students: a Greek sample. Psychiatriki, 24(1), 27-36.
56. Liebert, R. M., & Morris W. L. (1967). Cognitive and emotional components of test anxiety: A distinction and some ınitial data. Psychological Reports, (20), 975-978.doi:10.2466/pr0.1967.20.3.975
57. Macht, M. (2008). How emotions affect eating: A five-way model. Appetite, 50(1), 1–11. doi:10.1016/j.appet.2007.07.002
58. Macht, M., Haupt, C., & Ellgring, H. (2005). The perceived function of eating is changed during examination stress: a field study. Eating Behaviors, 6(2), 109–112. doi:10.1016/j.eatbeh.2004.09.001
59. McDonald, A. S. (2001). The prevalence and effects of test anxiety in school children. Educational Psychology, (21), 89-101. doi: 10.1080/01443410020019867.
60. Moalla, M., Maalej, M., Nada, C., Sellami, R., Ben Thabet, J., Zouari, L., & Maalej, M. (2016). Sleep disorders, depression and anxiety among medicine university students in Sfax. European Psychiatry, (33), 268– 269. doi:10.1016/j.eurpsy.2016.01.704
61. Mulvenon S. W., Stegman C. E., & Ritter, G. (2005). Test anxiety: A multifaceted study on the perceptions of teachers, principals, counselors, students and parents. International Journal of Testing, (5), 37–61. doi:10.1207/s15327574ijt0501_4
62. Nalbantoğlu Yılmaz, F., & Çetin Gündüz, H. (2016). Lise öğrencilerinin kariyer kaygılarını belirlemeye yönelik ölçek geliştirme çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(3), 1008-1022. doi: 10.17860/mersinefd.282397
63. Nalbantoğlu Yılmaz, F., & Çetin Gündüz, H. (2018). Lise öğrencilerinin kariyer kaygılarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 1585-1602. doi: 10.17240/aibuefd.2018.18.39790-471164
64. Numan, A., & Hasan, S. S. (2017). Effect of study habits on test anxiety and academic achievement of undergraduate students. Journal of Research and Reflections in Education, 11(1), 1-14.
65. Núñez-Peña, M. I., Suárez-Pellicioni, M., & Bono, R. (2016). Gender differences in test anxiety and their ımpact on higher education students’ academic achievement. Procedia - Social and Behavioral Sciences,(228), 154–160. doi:10.1016/j.sbspro.2016.07.023
66. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (2022). 2022 YKS sayısal verileri. www.osym.gov.tr (09.10.2022)
67. Pagaria, N. (2020). Exam anxiety in college students. The International Journal of Indian Psychology, 8(3), 136-140. doi:10.25215/0803.018
68. Reardon, L. E., Leen-Feldner, E. W., & Hayward, C. (2009). A critical review of the empirical literature on the relation between anxiety and puberty. Clinical Psychology Review, 29(1), 1–23. doi:10.1016/j.cpr.2008.09.005
69. Salecl, R. (2004). On anxiety. Routledge.
70. Sarason, I. G. (1984). Stress, anxiety, and cognitive interference: Reactions to tests. Journal of Personality and Social Psychology, 46(4), 929–938. https://doi.org/10.1037/0022-3514.46.4.929
71. Sertelin Mercan, Ç., & Yavuzer, H. (2017). Bilişsel-davranışçı yaklaşımla bütünleştirilmiş sosyal beceri eğitiminin ergenlerin sosyal kaygı düzeyine etkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 16(63), 1187- 1202. doi: 10.17755/esosder.291364
72. Smith, C.A., & Lazarus, R.S. (1990). Emotion and adaption. L. A. Pervin, (Eds.), Handbook of personality: Theory and research (s. 609-637). Guilford Press.
73. Spielberger, C. D. (1972). Current trends in theory and research on anxiety. C. D. Spielberger (Eds.), Anxiety as an emotional state, (s. 28-49). Academic Press.
74. Spielberger, C. D. (1972). Current trends in theory and research on anxiety. C. D. Spielberger (Eds.), Current trends in theory ad research on anxiety, (s. 3-19). Academic Press.
75. Steinmayr, R., Crede, J., McElvany, N., & Wirthwein, L. (2016). Subjective well-being, test anxiety, academic achievement: Testing for reciprocal effects. Front. Psychol,6(1994), 1-13. doi:10.3389/fpsyg.2015.01994
76. Stoeber, J. (2004) Dimensions of test anxiety: Relations to ways of coping with pre-exam anxiety and uncertainty. Anxiety, Stress & Coping: An International Journal, 17(3), 213-226. https://doi.org/10.1080/10615800412331292615
77. Susman, E. J., & Rogol, A. (2004). Puberty and psychological development. In R. M. Lerner ve L. Steinberg (Eds.), Handbook of adolescent psychology (s. 15–44). John Wiley & Sons Inc.
78. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Boston, MA: Pearson.
79. Tagay, Ö., Önen, Ö., & Canpolat, İ. (2018). Ergenlerin sosyal kaygı düzeyleri ile güvengenlik ve öz saygıları arasındaki ilişki. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(2), 261-269. doi: 10.32709/akusosbil.398991
80. Tekbaş, S. (2009). Edirne merkez ilçe’de ilköğretim son sınıf öğrencilerinde ortaöğretim kurumları öğrenci seçme ve yerleştirme sınavı (OKS) ve lise son sınıf öğrencilerinde öğrenci seçme sınavı (ÖSS) sınav kaygısı ve etkileyen etmenler [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Trakya Üniversitesi.
81. Trifoni, A., & Shahini, M. (2011). How does exam anxiety affect the performance of university students. Mediterranean Journal of Social Sciences, 2(2), 93-100.
82. Tsegay, L., Shumet, S., Damene, W., Gebreegziabhier, G., & Ayano, G. (2019). Prevalence and determinants of test anxiety among medical students in Addis Ababa Ethiopia. BMC Mediacal Education, 19(423), 1- 10. https://doi.org/10.1186/s12909-019-1859-5
83. Turan Kurtaran, A., Ünsal, Ü., & Koca, A. (2021). Okul türü, akademik başarı ve sosyo demografık faktörlerin sınav kaygısı üzerindeki etkisinin incelenmesi. Uluslararası İktisadi Ve İdari İncelemeler Dergisi, (33), 213-230. https://doi.org/10.18092/ulikidince.989731
84. Yaman, N. (2020). Farklı lise türünde olan lise son sınıf öğrencilerinin sınav kaygılarının uyku kaliteleri ile ilişkisi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Biruni Üniversitesi.
85. Yıldırım, İ. (2000). Akademik başarını yordayıcısı olarak yalnızlık sınav kaygısı ve sosyal destek. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(18), 167-176.
86. Yıldırım, İ. (2004). Depresyonun yordayıcısı olarak sınav kaygısı, gündelik sıkıntılar ve sosyal destek. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(27), 241-250.
87. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
88. Yıldız, H.Y. (2007). Sınav kaygısı anne baba tutumları ve mükemmeliyetçilik arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
89. Yıldız, H. İ. (2019). Erken dönem uyumsuz şemaların sınav kaygısını yordayıcılığının incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Çağ Üniversitesi.
90. Webster’s New Pocket Dictionary. (2000). Wiley Publishing Inc.
91. Zeidner, M., & Safir, M. P. (1989). Sex, ethnic, and social differences in test anxiety among Israeli adolescents. The Journal of Genetic Psychology, 150(2), 175–185. doi:10.1080/00221325.1989.9914589
92. Zeidner, M. (1998). Test anxiety: The state of the art. Plenum Press.