Sideritis L. cinsi, geleneksel halk tıbbında uzun yıllardır kullanılan ve fitokimyasal açıdan zengin bir bitki grubudur. Flavonoidler, fenolik bileşikler, diterpenoidler ve uçucu yağlar gibi çok sayıda biyoaktif bileşen içermesi nedeniyle son yıllarda farmakolojik açıdan dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, Sideritis türlerinin fitokimyasal bileşimi, antioksidan, antimikrobiyal, antiinflamatuvar ve nöroprotektif gibi biyolojik aktiviteleri ile potansiyel terapötik kullanımları kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır. Ayrıca 1983–2025 yılları arasında bu alanda yapılmış bilimsel yayınlar bibliyometrik yöntemlerle incelenmiş, yayın sayıları, en aktif ülkeler, yazarlar ve iş birliği ağları analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, Sideritis türlerinin farmakolojik araştırmalarda ön plana çıktığını, özellikle Avrupa ülkelerinde yoğun olarak çalışıldığını ve son on yılda bu alanda belirgin bir artış olduğunu göstermektedir. Bu çalışma, Sideritis cinsi üzerine yapılacak yeni araştırmalara ışık tutmayı ve bilimsel literatürdeki boşlukları belirlemeyi amaçlamaktadır.
Sideritis L Fitokimyasal; Farmakolojik Aktivite Biyolojik Aktivite Bibliyometrik
The genus Sideritis L. is a phytochemically rich group of plants that have been used in traditional folk medicine for many years. It has attracted pharmacological attention in recent years because it contains a large number of bioactive components such as flavonoids, phenolic compounds, diterpenoids and essential oils. In this study, the phytochemical composition, biological activities such as antioxidant, antimicrobial, anti-inflammatory and neuroprotective activities and potential therapeutic uses of Sideritis species were comprehensively reviewed. In addition, scientific publications in this field between 1983 and 2025 were examined by bibliometric methods, and the number of publications, most active countries, authors and collaboration networks were analyzed. The findings show that Sideritis species have come to the forefront in pharmacological research, especially in European countries, and that there has been a significant increase in this field in the last decade. This study aims to shed light on new research on the genus Sideritis and identify gaps in the scientific literature.
Sideritis L.; Phytochemical; Pharmacological Activity Biological Activity Bibliometrics
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Doğal Ürünler ve Biyoaktif Bileşikler, Organik Kimya (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 13 Mayıs 2025 |
| Kabul Tarihi | 1 Eylül 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 2 |