COVID 19 PANDEMİ SÜRECİNDE ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN DİJİTAL OKURYAZARLIK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Dijital teknoloji herkes tarafından erişilebilir konumdadır ve günümüzde dijital medya çocuk, genç, yetişkin ya da yaşlı çoğu insan için önemli bir araç haline gelmiştir. Çocukların en yaygın kullandıkları medya araçları dijital medya araçlarıdır. Bu nedenle yapılan araştırmada 12-15 yaş arasında bulunan çocukların dijital medya okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi ve çeşitli değişkenlere göre incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden betimsel araştırma modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklem grubunda 237 çocuk bulunmaktadır. Araştırmanın temel veri toplama araçları Dijital Okuryazarlık Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formudur. Araştırma verilerinin analizinde bağımsız gruplarda t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Tukey Post Hoc testleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda çocukların dijital okuryazarlıklarının orta düzeyde olduğu, kızların daha yüksek dijital okuryazarlık düzeyine sahip olduğu, çocukların dijital okuryazarlık düzeylerinin yaşa ve sınıf düzeyine göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• dijital medya
• dijital medya okuryazarlığı
• çocuk

EXAMINING SECONDARY SCHOOL STUDENTS DIGITAL LITERACY LEVELS DURING THE COVID 19 PANDEMIC PROCESS

Öz

Digital technology is accessible to everyone, and today digital media has become an essential tool for most people, whether children, teenagers, adults or the elderly. The most common media tools used by children are digital media tools. For this reason, in this study, it was aimed to determine the digital media literacy levels of children between the ages of 12-15 and to examine them according to age, gender and class level variables during the COVID-19 pandemic process. The research was carried out using the descriptive research model, one of the quantitative research methods. There are 237 children in the sample group of the study. The main data collection tools of the research are the Digital Literacy Scale and the Personal Information Form. In the analysis of the research data, t-test, one-way analysis of variance (ANOVA) and Tukey Post Hoc tests were performed in independent groups. As a result of the research, it was determined that the digital literacy of children is at a medium level, that the girls have a higher level of digital literacy, and that the digital literacy levels of children differ according to age and class level.

Anahtar Kelimeler

• COVID 19
• digital media
• digital media literacy
• child

Kaynakça

1. Aktı, S. (2011). İlköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin medya okuryazarlığı ile sosyal beceri düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi (Yüksek Lisans Tezi), Elazığ: Fırat Üniversitesi.
2. Alberta. (2012). Digital citizenship policy development guide. Edmonton, Canada: Alberta Education School Technology Branch.
3. American Academy of Pediatrics. (2016). Beyond screen time: a parent’s guide to media use. https://lakeviewpediatrics.net/The-Media-and-Your-Family-Television-and-Other-Scr
4. American Academy of Pediatrics (2013). Policy statement. children, adolescents, and media. American Academy of Pediatrics, 132(5), 958-961
5. Anderson, D. R. & Pempek, T. A. (2005). Television and Very Young Children. The American Behavioral Scientist, 48(5), 505-522.
6. Arık, K. (2018). Lise öğrencilerinin sayısal okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi: Hendek örneği. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Sakarya: Sakarya Üniversitesi
7. Aslan, A., Turgut, Y. E., Göksu, İ., & AKTI ASLAN, S. (2019). Çocukların medya okuryazarlık düzeylerinin ve kullanım alışkanlıklarının demografik değişkenler açısından incelenmesi. Gazi University Journal of Gazi Educational Faculty (GUJGEF), 39(2).
8. Canadian Paediatric Society (2019). Digital media: Promoting healthy screen use in school-aged children and adolescents. Paediatrics & Child Health, 402–408.

9. Cangin, S. Ş. (2014). İlköğretim öğrencilerinin medya okuryazarlığı dersine bakış açıları (Ankara-Keçiören örneği). (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
10. Child Trends DataBank. (2015). Home computer access and internet use: indicators of child and youth well-being. CTDB https:// www.childtrends.org/wpcontent/uploads/2015/12/69_Computer _Use.pdf.
11. Dennison, B. A., Erb, T. A., & Jenkins, P. L. (2002). Television viewing and television in bedroom associated with overweight risk among low-income preschool children. Pediatrics, 109(6), 1028-35.
12. Duch H., Fisher, E. M., Ensari, I., & Harrington, A. (2013). Screen time use in children under 3 years old: a systematic review of correlates. Int J Behav Nutr Phys Act, 10(1), 102.
13. Eroğlu, A. (2020). Ortaokul 7. sınıf Türkçe dersinde dijital hikâye anlatımının kullanılması. Yayımlanmamış doktora tezi. Sakarya: Sakarya Üniversitesi
14. Goldschmidt, K. (2020). The COVID-19 pandemic: Technology use to support the wellbeing of children. Journal of Pediatric Nursing.
15. Griffiths, M. & Machin, D. (2003). Television and playfround games as part of children’s symbolic culture. Social Semantics, 13(2), 147-160.
16. Hague C. & Payton S. (2010), Digital literacy across the curriculum, Futurelab. Retrieved from: http://www.nfer.ac.uk/publications/FUTL06/FUTL06.pdf
17. Hamutoğlu, N. B., Güngören, Ö. C., Uyanık, G. K., & Erdoğan, D. G. (2017). Dijital okuryazarlık ölçeği: Türkçe’ye uyarlama çalışması. Ege Eğitim Dergisi, 18(1), 408-429.
18. Kabali, H. K., Irigoyen, M. M., Nunez-Davis, R., Budacki, J. G., Mohanty, S. H., Leister, K. P. (2015). Exposure and use of mobile media devices by young children. Pediatrics, 136(6), 1044–1050.
19. Maden, S., Maden, A., & Banaz, E. (2018). Ortaokul 5. Sınıf Türkçe Ders Kitaplarının Dijital Okuryazarlık Bağlamında Değerlendirilmesi. Journal of International Social Research, 11(55), 685-698.
20. Martínez-Bravo, M.-C., Sádaba, C., & Serrano-Puche, J. (2020). Fifty years of digital literacy studies: A meta-research for interdisciplinary and conceptual convergence. El Prof. de la Inf. 29, 4–290428
21. Metin, M. (2014). Kuramdan uygulamaya eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Pérez-Escoda, A., García-Ruiz, R., & Aguaded, I. (2019). Dimensions of digital literacy based on five models of development / Dimensiones de la alfabetización digital a partir de cinco modelos de desarrollo. Cultura y Educación, 31, 232–266
22. Radesky, J. S., Peacock-Chambers, E., Zuckerman, B., & Silverstein, M. (2016). Use of mobile technology to calm upset children: associations with socialemotional development. JAMA Pediatr. 170(4), 397–399
23. Semiz, L. (2013). Ortaokul öğrencı̇lerı̇nı̇n medya okuryazarlığı yeterlikleri ve medya okuryazarlığı dersı̇nı̇ yürüten öğretmenleri̇n karşılaştıkları sorunlar. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Rize
24. Sparks, J. R., Katz, I. R., Beile, P. M. (2016). Assessing digital ınformation literacy in higher education: A review of existing frameworks and assessments with recommendations for next-generation assessment. ETS Res. Rep. Ser., 1–33
25. Sugawara, M., Matsumoto, S., Murohashi, H., Sakai, A., & Isshiki, N. (2015). Trajectories of early television contact in Japan: Relationship with preschoolers’ externalizing problems. J Child Media. (4), 453–471
26. Tabachnick, B. G., Fidell, L. S., & Ullman, J. B. (2007). Using multivariate statistics. Boston, MA: Pearson.
27. Türkiye İnternet ve Sosyal Medya Kullanım İstatistikleri Raporu (2020). Türkiye İnternet ve Sosyal Medya Kullanım İstatistikleri Raporu, 2020. https://dijilopedi.com/2020-turkiye-internet-kullanimi-ve-sosyal-medya-istatistikleri/
28. UNESCO (2020). Media and information literacy. Retrieved from http://www.unesco.org/new/en/communication-and-information/media-development/media-literacy/online-mil-and-intercultural-dialogue-courses/
29. Üstündağ, A. (2020). Çocuk ve ekran. Dijital medya ve çocuk gelişimi. Ankara: eğiten kitap
30. We Are Social ve Hootsuite. (2020). Digital 2020 in Turkey. Retrieved from https://gs.statcounter.com/social-media-stats/all/turkey