ENTREPRENEURIAL LEADERSHIP: CONCEPT, RELATIONSHIP AND APPROACHES

Öz

The history of leadership is as old as the history of humanity, but different types of the leadership concept are emerging to meet demands arising with ever-evolving and changing needs. The concept of entrepreneurial leadership, consisting of the combination of entrepreneurship and leadership, has become one of the leading leadership types recently. Whereas entrepreneurial leadership is not common in local literature, it has become a very popular, intriguing, and researched concept in the international literature. Despite this, there are some research gaps such as models, relationships and approaches. The fact that entrepreneurial leadership has found a limited field of study in terms of these dynamics, is the starting point of this study. Therefore, the aim of this study is; in addition to providing a comprehensive analysis of the conceptual, theoretical and structural basis of entrepreneurial leadership; the explanation of entrepreneurial leadership in terms of characteristics, models and its relationship with other leadership types. In this study, which is especially important in filling the gap in the national literature, one of the qualitative research techniques, the conceptual analysis technique was used. At the end of the study, evaluations were made within the framework of the importance of entrepreneurial leadership models and approaches for both theoretical researchers and managers and employees in organizational life.

Anahtar Kelimeler

• Entrepreneurship
• leadership
• entrepreneurial leadership

GİRİŞİMCİ LİDERLİK: KAVRAM, İLİŞKİ VE YAKLAŞIMLAR

Öz

Liderlik kavramının tarihi insanlık tarihi kadar geçmişe dayanmaktadır ancak her geçen gün gelişen ve değişen ihtiyaçlarla birlikte ortaya çıkan talepleri karşılayacak farklı liderlik türleri de ortaya çıkmaktadır. 21.yüzyılın itici gücü haline gelen girişimciliğin liderlikle birleşiminden oluşan girişimci liderlik kavramı da son zamanlarda öne çıkan liderlik türlerindendir. Girişimci liderlik, ulusal yazında sık rastlanmasa da uluslararası yazında oldukça popüler ve merak uyandıran, araştırılan bir kavram haline gelmiştir. Ona rağmen alanda model, ilişki ve yaklaşımlar gibi konularda birtakım araştırma boşlukları bulunmaktadır. Literatürde girişimci liderliğin bu dinamikler açısından sınırlı bir inceleme alanı bulmuş olması bu çalışmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmanın amacı; girişimci liderliğin oluşumunun kavramsal, teorik ve yapısal açıdan kapsamlı bir şekilde analiz edilip, anlaşılmasının sağlanmasının dışında; girişimci liderliğin özellik, model ve diğer liderlik türleri ile ilişkisi bakımından açıklanmasıdır. Özellikle yerli yazındaki boşluğun doldurulması hususunda önem arz eden çalışmada, nitel araştırma tekniklerinden olan kavramsal inceleme tekniği kullanılmıştır. Çalışmanın sonunda, girişimci liderlik model ve yaklaşımlarının gerek kuramsal araştırmacılar gerekse örgütsel yaşamda yer alan yöneticiler ve iş görenler açısından önemi çerçevesinde değerlendirmeler yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Girişimcilik
• liderlik
• girişimci liderlik

Kaynakça

1. Adair, J. (2008). Patronlar Değil Liderler -Başarıya Götürecek Liderlik Nasıl Olmalıdır? 1. Baskı, Çev., G. Doğancalı. Babıali Kültür Yayıncılığı.
2. Akca, M. (2020). “Girişimcilikten Girişimci Liderliğe.” International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal, 6 (2): 80-89.
3. Altıntaş, N. (2007). Stratejik Liderlik ve Yetenek Yönetimi. NTV, http://www.ntvmsnbc.com/news/249410.asp.
4. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S. ve Yıldırım, E. (2010). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri: SPSS Uygulamalı. Sakarya Yayıncılık.
5. Antonakis, J. ve Autio, E. (2006). Entrepreneurship and Leadership (Ed. J. R. Baum, M. Frese & R. Baron). The Psychology of Entrepreneurship, London: Routledge, 189–208.
6. Arıkan, S. (2002). Girişimcilik: Temel Kavramlar ve Bazı Güncel Konular. Ankara: Siyasal Kitabevi.
7. Ay, Ü. ve Koca, A.İ. (2013). “Farklı Boyutlarıyla Kadın Girişimcilik.” (Ed., E. Kaygın, B. Güven), Kadın Girişimci Tipleri ve Bunların Gösterdiği Özellikler. İstanbul: Veritasakademi.
8. Aziz, S.A.A. ve Abiddin, N.Z. (2022). “Leadership Style and Entrepreneurial Leadership Among University Students: A Literature Review.” International Journal of Learning and Development, 12(3): 1522-1522.

9. Bagheri, A., Newman, A., ve Eva, N. (2022). “Entrepreneurial Leadership of Ceos and Employees’ Innovative Behavior in High-Technology New Ventures.” Journal of Small Business Management, 60(4): 805-827.
10. Bay, M. ve Akpınar, S. (2017). “Liderlik Tarzları ve Girişimcilik Özellikleri Üzerine Bir Uygulama”. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(52): 964-973.
11. Bekmezci, M., Saygın, M. ve Orçanlı, K. (2021). “Girişimci Liderlik Ölçeği’nin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması ve Girişimci Liderliğin Bireysel Performansa Etkisi.” Savunma Bilimleri Dergisi, (39): 249-274.
12. Bernardin, J.H. ve Russel, J. E. A. (2007). Human Resource Management: An Experiential Approach (4th ed.). Irwin: McGraw-Hill.
13. Brockhaus, R.H. (1982). The Psychology of the Entrepreneur. Encyclopedia of Entrepreneurship, (1)39-57.
14. Cogliser, C.C. ve Brigham, K.H. (2004). “The Intersection of Leadership and Entrepreneurship: Mutual Lessons to be Learned”. The Leadership Quarterly, 15(6): 771- 799.
15. Covin, J.G. ve Slevin, D.P. (2002). The Entrepreneurial Imperatives of Strategic Leadership, Strategic Entrepreneurship: Creating a New Mindset (1st ed.). Oxford: Blackwell.
16. Demir, F. (2018). “Çağdaş Liderlik Yaklaşımları ve Selçuk Ecza A. Ş. Lideri Ahmet Keleşoğlu Örneği”. (Ed. H. Muşmal, E. Yüksel, M.A. Kapar ve Ö. Çeçen). Ermenek Araştırmaları-2, 407-422.
17. DuBrin, A. ve Dalglish, C. (2003). Leadership: An Australian Focus, Milton QLD Australia: John Wiley and Sons.
18. Erçetin, Ş. (2000). Lider Sarmalında Vizyon (2.Baskı). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
19. Erdem, O. (2016). Girişimci Liderlik. http://m.manisainternethaber.com/yazi/309/girisimci_liderlik_.html.
20. Ersarı, G. ve Naktiyok, A. (2020). “Yöneticilerin Girişimci Liderlik Davranışlarının İşletme Performansına Etkisinde Farklılaştırma Stratejisinin Aracı Rolü.” Erciyes Üniversitesi İİBF Dergisi, (1): 221-236.
21. Esmer, Y., ve Dayı, F. (2019). “Girişimci Liderlik: Teorik bir Çerçeve.” Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İİBF Dergisi, 4(2).
22. Faridian, P. H. (2022). Leading Open Innovation: The Role of Strategic Entrepreneurial Leadership in Orchestration of Value Creation and Capture in Github Open Source Communities. Technovation, 102546.
23. Fernald, L.W., Solomon, G. T. ve Tarabishy, A. (2005). “A New Paradigm: Entrepreneurial Leadership.” Southern Business Review; 30(2): 1-10.
24. Gerber, M. E. (2003). Girişimcilik Tutkusu: Küçük İşletmeler Niçin Batar Nasıl Büyür? İstanbul: Sistem Yayıncılık.
25. Goleman, D., Boyatsiz, R. ve McKee, A. (2002). Yeni Liderler (çev. F. Nayır, O. Deniztekin). İstanbul: Varlık Yayınları.
26. Gökçe, H. (2011). Etkin Liderlik ve Takım Çalışması. Tezsiz Yüksek Lisans Bitirme Projesi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta.
27. Greenberg, D, McKone-Sweet, K. ve Wilson, H. J. (2011a). The New Entrepreneurial Leader: Developing Leaders Who Shape Social and Economic Opportunity (1st Ed.). San Francisco: Berrett-Koehler Publishers.
28. Greenberg, D, McKone-Sweet, K. ve Wilson, H. J. (2011b). “Entrepreneurial Thought and Action: A Methodology for Developing Entrepreneurial Leaders.” Babson College Articles.
29. Gupta, V., MacMillan, I.C. ve Surie, G. (2004). “Entrepreneurial Leadership: Developing and Measuring a Cross-Cultural Construct.” Journal of Business Venturing, (19): 241-260.
30. Gündüz, Ş. (2010). “Kontrol Liderin Elinde Mi? Girişimcilik Okulundan Cevap.” Doğuş Üniversitesi Dergisi, 11(2): 212-222.
31. Haftacı, V. (2015). Kobiler ve Girişimcilik (1. Baskı). Kocaeli: Umuttepe Yayınları.
32. Hjorth, D. (2015). “Entrepreneurial Leadership.” Entrepreneurship Research and Education Magazine, Copenhagen Business School.
33. Hoang, G., Luu, T. T., Nguyen, T. T., Du, T., ve Le, L. P. (2022). “Examining the Effect of Entrepreneurial Leadership on Employees’ Innovative Behavior in SME Hotels: A Mediated Moderation Model.” International Journal of Hospitality Management, 102: 103-142.
34. Hollander, E.P. (1978). Leadership Dynamics: A Practical Guide to Effective Relationships. New York: Free Press.
35. http://m.manisainternethaber.com/yazi/309/girisimci_liderlik_.html. Erişim Tarihi: 02.12.2021.
36. http://stratejikgirisimcilik.org/?p=55. Erişim Tarihi: 04.11.2021.
37. https://www.forbes.com/sites/tendayiviki/2017/10/08/the-five-traits-of-entrepreneurial-leadership/#6e9bcba23513. Erişim Tarihi: 26.10.2021.
38. Huang, S., Ding, D. ve Chen, Z. (2014). “Entrepreneurial Leadership and Performance in Chinese New Ventures: A Moderated Mediation Model of Exploratory Innovation, Exploitative Innovation and Environmental Dynamism.” Creativity and Innovation Management Review, 23(4).
39. Ireland, R. D., Hitt, M. A. ve Sirmon, D. G. (2003). “A Model of Strategic Entrepreneurship: The Construct and its Dimensions.” Journal of Management, 29(6): 963-989.
40. Islam, T., Zahra, I., Rehman, S. U. ve Jamil, S. (2022). How Knowledge Sharing Encourages Innovative Work Behavior Through Occupational Self-Efficacy? The Moderating Role of Entrepreneurial Leadership. Global Knowledge, Memory and Communication.
41. Jackson, S.E. ve Dutton, J.E. (1988). “Discerning Threats and Opportunities.” Administrative Science Quarterly 33(3): 370-387.
42. Jensen, S.M. ve Luthans, F. (2006). “Entrepreneurs as Authentic Leaders: Impact on Employees’ Attitudes.” Leadership & Organization Development Journal, 27(8): 646-666.
43. Kansikas, J., Laakkonen, A., Sarpo, V. ve Kontinen, T. (2012). “Entrepreneurial Leadership and Familiness as Resources for Strategic Entrepreneurship.” International Journal of Entrepreneurial Behaviour and Research, 18(2): 141-158.
44. Kapur, R. (2018). Ethical Leadership (1st Ed.). Delhi: University of Delhi.
45. Karadal, H. (2016). “Girişimcilik Bilgisi.” Girişimcilik içinde (1-37) (ed. H. Karadal). İstanbul: Beta Yayıncılık.
46. Karmarkar, Y., Chabra, M. ve Deshpande, A. (2014). “Entrepreneurial Leadership Style(s): A Taxonomic Review.” Pune Annual Research Journal of Symbiosis Centre for Management Studies, 2(1): 156–189.
47. Kempster, S. ve Cope, J. (2010). “Learning to Lead in the Entrepreneurial Context.” International Journal of Entrepreneurial Behaviour and Research, 16(1): 5-34.
48. Kirby, D. A., El-Kaffass, I., ve Healey-Benson, F. (2022). A New Harmonised Approach to Sustainability: Implications for Entrepreneurial Leadership in the Middle East and Globally.” Management & Sustainability: An Arab Review.
49. Kotter, J.S. (2001). “What Leaders Really do?” Harvard Business Review, 79(11).
50. Kumkale, İ. (2015). “Stratejik Girişimcilik ve Girişimcilikte Yeni Yönetim Yaklaşımları” Girişimcilik: Temel Kavramlar, Girişimcilik Türleri, Girişimcilikte Güncel Konular içinde (ed., E. Kaygın, B. Güven), İstanbul: Siyah İnci Akademi.
51. Kuratko, D.F. (2007). “Entrepreneurial Leadership in the 21st Century, Guest Editor’s Perspective.” Journal of Leadership & Organizational Studies, 13(4): 1-11.
52. Larson, C. E. ve LaFasto, F. M. J. (1989). Teamwork: What Must Go Right / What Can Go Wrong. Newbury Park: Sage Publications.
53. Leitch, C. M. ve Volery, T. (2017). “Entrepreneurial Leadership: Insights and Directions.” International Small Business Journal, 35(2): 147-156.
54. Liu, J., Zhou, X. ve Wang, Q. (2022). The İnfluence of Entrepreneurial Leadership on Employee İmprovisation in New Ventures: Based on Cognitive-Affective Processing System Framework. Kybernetes.
55. Lunenburg, F. C. ve Ornstein A. C. (2013). Eğitim Yönetimi (çev. G. Arastaman). Ankara: Nobel Yayınları.
56. Nicholson, N. (1998). “Personality and Entrepreneurial Leadership: A Study of the Heads of the UK’s Most Successful İndependent Companies.” European Management Journal, 16(5): 529-539.
57. Northouse, P.G. (2016). Leadership: Theory and Practise (7th Ed.). Michigan: Western Michigan University.
58. Nwoye, M. I. (2011). “Perspectives on Entrepreneurial Leadership: Obstacles Delimiting Women.” Pakistan Journal of Women’s Studies, 18(2): 65.
59. Okudan, G.E. ve Rzasa, S.E. (2006). “A Project-Based Approach to Entrepreneurial Leadership Education.” Technovation, 26(2): 195-210.
60. Prabhu, G.N. (1999). Social Entrepreneurial Leadership. Career Development International.
61. Renko, M. (2017). “Entrepreneurial Leadership.” in Nature of Leadership, 3rd Ed., (Ed. D.V. Day and J. Antonakis). SAGE Publications.
62. Renko, M., El Tarabishy, A., Carsrud, A.L. ve Brännback, M. (2015). “Understanding and Measuring Entrepreneurial Leadership Style.” Journal of Small Business Management, 53(1): 54-74.
63. Rodgers, B. L. ve Knafl, K. A. (2000). Concept Development in Nursing (2nd Ed.). Philadelphia: Saunders.
64. Roomi, M.A. ve Harrison, P. (2011). “Entrepreneurial Leadership: What is it and How Should it be Taught?” International Review of Entrepreneurship, 19(9): 1-48.
65. Schjoedt, L. ve Valencia, V.S. (2018). “Entrepreneurial Leaders And Entrepreneurial Managers: Differences and Similarities in Their Learning Approach.” Research Handbook on Entrepreneurship and Leadership içinde (ed. R.T. Harrison, C.M. Leitch), USA: Elgar Publishing.
66. Solmaztürk, A. B. (2019). “Girişimci Liderlik.” 21. Yüzyılda Liderlik Yaklaşımları içinde (ed. A. Gürer), ss.187-204.
67. Sözbilir, M. (2012). Araştırma Yaklaşım-Desen ve Yöntemleri. https://msbay.files.wordpress.com/2009/10/6-hafta-arac59ftc4b1rma-yaklac59fc4b1mdesen-ve-yc3b6ntemleri.pdf. Erişim Tarihi: 03.08.2021.
68. Strobl, A., Kallmuenzer, A., ve Peters, M. (2022). Entrepreneurial Leadership in Austrian Family SMEs: A Configurational Approach. International Small Business Journal, 0(0): 1-29.
69. Surie, G. ve Ashley, A. (2008). “Integrating Pragmatism and Ethics in Entrepreneurial Leadership for Sustainable Value Creation.” Journal of Business Ethics, 81(1): 235-246.
70. Şimşek, M. Ş., Çelik, A. ve Akgemci, T. (2016). Davranış Bilimlerine Giriş ve Örgütlerde Davranış (9. Baskı), Konya: Eğitim Kitabevi.
71. Tekin, Y. ve Ehtiyar, R. (2011). “Başarının Temel Aktörleri: Vizyoner Liderler.” Journal of Yasar University, 24(6): 4007-4023.
72. Tripathi, M.A., Tripathi, R., Sharma, N., Singhal, S., Jindal, M., ve Aarif, M. (2022). A Brief Study on Entrepreneurship and its Classification. International Journal of Health Sciences, 6(2).
73. Uncuoğlu Yolcu, İ. (2017). “Girişimcilik ve Liderliğe Farklı Bir Bakış: Girişimci liderlik.” Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (60): 182-195.
74. Ural, A. ve Kılıç, İ. (2006). Bilimsel Araştırma Süreci ve SPSS ile Veri Analizi. Ankara: Detay Yayıncılık.
75. Vecchio, R.P. (2003). “Entrepreneurship and Leadership: Common Trends and Common Threads.” Human Resource Management Review, 13(2): 303-327.
76. Vesper, K.H. (1980). New Venture Strategies. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
77. Zorlu, K. ve Tetik, F. (2018). “Girişimci Liderlik Davranışının Çalışan Yaratıcılığına Etkisi.” Selçuk Üniversitesi SBE Dergisi, (39): 297-307.