KARA FİLM TÜRÜNÜN DÖNÜŞÜMÜ BAĞLAMINDA SUÇLULAR ARAMIZDA VE ABLUKA FİLMLERİNİN TÜRSEL İNCELEMESİ

Öz

Sinemada türler, endüstrinin ortaya çıkışının daha ilk yıllarında şekillenmeye başlamış ve bazı süreçlerden geçerek günümüzde bilinen kategoriler altında düzenlenmiştir. II. Dünya Savaşı’nı takip eden birkaç yıl içerisinde yükselişe geçen bir film türü olarak kara film (film-noir), hem izleyicilerin hem de araştırmacıların dikkatini çekmektedir. II. Dünya Savaşı öncesinde yaşanan toplumsal sorunlar ve idealizm düşüncesinin, yerini korku, belirsizlik, iletişimsizlik ve toplumsal travmalara bırakmasıyla birlikte, yönetmenler ilgili temalar üzerinde daha fazla durmaya başlamışlardır ve kara film meşru bir film türü olarak kabul görmeye başlamıştır. 1960’lı yıllarda ise, modernleşme sürecinin belirsiz bir hal almasıyla birlikte postmodern düşünce içerisinde şiddet, korku, öfke, endişe, güvensizlik gibi duyguların yükselmesi, kara film türünün yeniden bir dönüşüm süreci içine girmesine sebep olmuştur. ‘Neo-noir’ olarak adlandırılan bu yeni tür, kara film türü içinde yeni bir kırılmayı ifade etmektedir. Bu çalışmada, toplumsal ve düşünsel dönüşüm süreçleri dikkate alınarak kara film türünde meydana gelen değişimin Türk Sineması özelinde incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Suçlular Aramızda (1965) ve Abluka (2015) filmleri, türün anlatısal ve görsel uylaşımları bağlamında çözümlenmiştir. “Tür Eleştirisi” yönteminden yararlanılarak yapılan analizden elde edilen sonuca göre, Türk Sineması’nın kara film türünün dönüşümünü takip ettiği ve incelenen iki filmin türün iki dönemine uygun estetik ve anlatısal özellikler taşıdığı gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kara Film
• Postmodern Anlatı
• Suçlular Aramızda
• Abluka
• Dönüşüm

A GENRE ANALYSIS OF THE GUILTY ARE AMONG US AND BLOCKADE IN THE CONTEXT OF THE TRANSFORMATION OF FILM NOIR GENRE

Öz

Since the emergence of the film industry, film genres have evolved into recognizable narratives through specific processes. The film-noir genre, which gained prominence in the years following World War II, highlighted certain themes in conjunction with the transformation of the social dynamics and thought systems of that era, ultimately gaining recognition as a legitimate film genre. In the 1960s, as the process of modernization took an uncertain turn and postmodern thinking led to the rise of emotions like violence, fear, anger, anxiety, and insecurity, the film noir genre underwent another transformation, known as 'neo-noir.' This new subgenre represented a new rupture within film noir. In this study, considering social and intellectual transformation processes, the changes in the film noir genre are examined specifically in the context of Turkish cinema. To achieve this goal, the films The Guilty Are Among Us (1965) and Blockade (2015) are analyzed in terms of their narrative and visual aspects. Using the method of "Genre Critique", the analysis suggests that Turkish cinema follows the transformation of the film noir genre and that the two examined films exhibit aesthetic and narrative characteristics corresponding to the two periods of the genre.

Anahtar Kelimeler

• Film Noir
• Postmodern Narrative
• The Guilty Are Among Us
• Blockade
• Transformation.

Kaynakça

1. Abisel, N. (1995). Popüler Sinema ve Türler (1. Baskı), İstanbul: Alan Yayıncılık.
2. Avcı, İ. B. (2022). Sinemanın Tehlikeli Bir Sokağı Olarak Neo-Noir: Blood Simple ve Fargo. İnif E-Dergi, 7: 242-259.
3. Bilkan, A. E. (2022). Yeni Kara Film Olarak Tayfun Pirselimoğlu Sineması: Filmlerin Sinematografi ve Anlatı Analizleri. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
4. Biryıldız, E. (2012). Western'ler, Gangster Filmleri ve Kara Filmlerde Erkeğin Sunumu Üzerine Bir Deneme. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 117-130.
5. Bondebjerg, I. (2015). Film: Genres and Genre Theory. Wright, J. D. İçinde, International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences (2. Baskı). Oxford: Elsevier. Borde, R., Chaumeton , E. (1947). A Panorama Of American Film Noir 1941-1953 (1. Baskı), San Francisco: City Lights Books.
6. Buscombe, E. (2003). The Idea of Genre in the American Cinema. Grant, B. K. İçinde, Film Genre Reader III. Austin: University of Texas Press. Büyüköztürk, Ş. Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., Demirel, F. (2018). Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri (34. Baskı) Ankara: Pegem Akademi.
7. Conard, M. T. (1965). The Philosophy Of Film Noir (1. Baskı), American University Presses.
8. Çetin, D. (2022). A Generic Evaluation Of Movie Cape Fear (1962). Erciyes İletişim Dergisi, 3: 41-55.

9. Elmacı, T. (2017). Kara Film Anlatısı Olarak Bir Zamanlar Anadolu’da Otopsisi. International Periodical For The Languages, 21: 265-286.
10. Erol, E. (2018). Amerikan Sinemasında Neo-Noir Türünün Göstergebilimsel Açıdan İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
11. Fay, J., Nieland, J. (2010). Film Noir Hard-boiled Modernity and the Cultures of Globalization (1. Baskı), Londra: Routledge.
12. Grant, B. K. (2007). Film Genre: From Iconography to Ideology. Londra: Wallflower.
13. Grant, B. K. (2012). Introduction. B. K. Grant İçinde, Film Genre Reader IV (4. Baskı), Austin: University Of Texas Press.
14. Gürbüz, S., & Şahin , F. (2017). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri Felsefe - Yöntem – Analiz. (4. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
15. Karataş, Z. (2015). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Manevi Temelli Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1: 62-80.
16. Kocatürk, A., H. (2008). The Narrative and Formal Elements of Film Noir in Turkish Cinema in the Filmmakers Period (1952-1962). Yayımlanmamış Doktora Tezi. İstanbul: Bahçeşehir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
17. Landau, D. (201). Film Noir Production (1. Baskı), New York: Routledge.
18. Mayer, G., Mcdonnell, B. (2007). Encyclopedia Of Film Noir (1. Baskı), London: Greenwood Press.
19. Mutluer, O. (2008). Yeni Yönelimler Çerçevesinde "Kara Filmler". Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 1-105. Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
20. Naremore, J. (2008). More Than Night, Film Noir In Its Context (1. Baskı), University Of California Press. .
21. Özkantar, M. Ö. (2022). Eril Bakışın Gölgesinde David Lynch Sineması ve Kadın: Göstergebilimsel ve Psikanalitik Bir Yaklaşım (1. Baskı), İstanbul: Efe Akademi.
22. Öztürk, A. (2019). Sinemada Klasik Kara Filmden (Film Noir) Yeni Kara Filme (Neo Noir) Geçiş: Dönüşü Olmayan Yol (Point Blank). Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 94: 215-231.
23. Schrader, P. (1972). Notes On Film Noir (1.Baskı), Film Comment, 8-13.
24. Spicer, A. (2002). Film Noir (1. Baskı), London: Routledge.
25. Tanrıdağlı, D. (2017). Kara Film - Film Noir. Mysnippets, 1-27.
26. Tuğan, N. H. (2017). Tür Sinemasının Evrimi: Kovboylar ve Uzaylılar (2011) Filminin Türsel Yapısı. ASEAD, 4(12): 699-710.
27. Ulağlı, S. Emek, F., Yücel, L. (2007). Post-Modern Söylemde Dünya Düzeninin/Düzensizliğinin Anlatısı: Kara Film. Dilbilim, 17: 39-47.
28. Varmazi, E., Erensoy, Ş. (2017). Chiaroscuro Alleys, Psychological No-Way-Outs And Urban Space İn Classic Film Noir. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 27: 181-195.
29. Yücel, Y. T. (2019). Türk Sinemasında Kara Film ve Film Öykülerine Etkisi. Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi, 8: 45-62.