SOSYAL MEDYA KULLANIMININ BİREYLERİN HEDONİK TÜKETİM ALIŞKANLIKLARINA ETKİSİ

Öz

Teknolojinin ilerlemesiyle birlikte iletişim teknolojilerinde yaşanan evrimler ve dijital çağın sağladığı olanaklar, bireylerin pasif mesaj alıcılarından ziyade, içerik üreten, paylaşan ve görüş bildiren aktif katılımcılara dönüşmelerine olanak tanımıştır. Bu gelişmeler, iletişimin çift yönlü bir karakter kazanmasına ve yeni medya akımının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Böylece, bireyler dijital çağın avantajlarından faydalanarak etkileşimli bir iletişim ortamında aktif rol oynamaktadır. Sosyal medya platformları, günümüzde hayatımızda önemli bir yer edinmiştir. İletişim teknolojilerindeki değişimle birlikte pazarlama stratejileri de dijitalleşmiş, şirketler hedef kitlelerine daha ekonomik ve hızlı bir şekilde sosyal medya aracılığıyla ulaşma imkânına sahip olmuştur. Dijital pazarlama, reklam ve tanıtım faaliyetlerini geleneksel medyaya göre daha etkili bir şekilde gerçekleştirme olanağı sunmaktadır. Ayrıca, kurumsal iletişim fonksiyonları da dijital ortamda daha etkin bir biçimde icra edilmektedir. Sosyal medya, özellikle reklamlar aracılığıyla düşük bilinç düzeyine sahip bireyleri etkileyerek hedonik tüketim alışkanlıklarının oluşmasına katkı sağlamaktadır. Reklamların yanı sıra, sosyal medya platformları üzerinden sağlanan tek tıklamayla alışveriş, hızlı erişim, kalite ve fiyat karşılaştırma gibi olanaklar da bireyleri sosyal medya ortamında alışveriş yapmaya teşvik etmektedir. Bu durum, sosyal medya kullanımının ve sosyal medya reklamlarının hedonik tüketim alışkanlıklarını olumsuz yönde etkilediğini göstermektedir. Bu araştırmada, bireylerin tüketim alışkanlıkları ve sosyal medyanın bu alışkanlıklar üzerinde etkisi incelenirken, hedonik tüketim alışkanlıklarında sosyal medyanın izi sürülecektir.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal Medya
• Sosyal Ağ
• Sosyal Medya Reklamları
• Hedonik Tüketim
• Tüketici Davranışı

THE IMPACT OF SOCIAL MEDIA USAGE ON INDIVIDUALS' HEDONIC CONSUMPTION HABITS

Öz

With the advancement of technology, evolutions in communication and the opportunities provided by the digital age have enabled individuals to transform from passive message receivers into active participants who produce content, share it and express their opinions. Thus, social media has managed to penetrate every aspect of our lives. With the change in communication technologies, marketing strategies have also become digital, and companies have had the opportunity to reach their target audiences more economically and quickly through social media. Digitalization also offers the opportunity to use corporate communication functions more effectively. Social media contributes to the formation of hedonic consumption habits by influencing individuals with low levels of awareness, especially through advertisements. Opportunities such as one-click shopping, quick access, quality and price comparison provided through social media platforms also encourage individuals to shop in the social media environment. This shows that social media use and social media advertisements negatively affect hedonic consumption habits. In this research, individuals' consumption habits and the impact of social media on these habits will be examined, while social media will be traced in hedonic consumption habits.

Kaynakça

1. Akar, E. (2018). Sosyal medyanın gelişimi. (F. Z. Özata, Ed.)Anadolu Üniversitesi. Eskişehir.
2. Akkaya, D. T. (2013). Sosyal medya reklamlarında tüketici algilarının tutum, davranış ve satın alma niyeti üzerine etkisi. Trakya Üniversitesi.
3. Babin, B. ve Zikmund, W. (2007). Exploring Marketing Research (9. bs.). USA: Thomson South-Western.
4. Bektaş, M. (2020). Tüketicilerin Sosyal Medya Reklam Algılarının Satın Alma Ni̇yetleri̇ Üzeri̇n Etki̇si̇: Ankara İli̇nde Bi̇r Uygulama. Ufuk Üniversitesi.
5. Çakmak, A. Ç. ve Çakır, M. (2012). 12-18 yaş arası gençlerin hedonik tüketim davranışlarının incelenmesi Kocaeli şehir merkezinde bir araştırma. Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 1(4), 171–189. doi:10.7596/taksad.v1i4
6. Güven, E. Ö. (2009). Hedonik tüketim: kavramsal bir inceleme. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, 13, 65–72. https://dergipark.org.tr/en/pub/abmyoder/issue/46435/583392 adresinden erişildi. Hirschman, E. C. ve Holbrook, M. B. (1982). Hedonic consumption: emerging concepts, methods and propositions. Journal of Marketing, 46(3), 92. doi:10.2307/1251707
7. https://sozluk.gov.tr/. (2022). Türk Dil Kurumu Sözlükleri. Türk Dil Kurumu. https://sozluk.gov.tr/ adresinden erişildi.
8. İslamoğlu, A. (2003). Tüketici davranışları. Beta Yayınları. İstanbul.

9. Koç, E. (2011). Tüketici davranışı ve pazarlama stratejileri global ve yerel yaklaşım. Seçkin Yayıncılık. Ankara.
10. Mayfield, A. (2008). What is the social media. icrossing (C. 8). http://www.icrossing.com/ebooks adresinden erişildi.
11. Odabaşı, Y. (2006). Tüketim kültürü. İstanbul Sistem Yayıncılık. İstanbul.
12. Odabaşı, Y. ve Barış, G. (2002). Tüketici davranışı. Media Cat Kitapları (2. bs.). İstanbul.
13. Şahin, A. (2018). Bireylerin hedonik tüketim davranışlarına sosyal medyanın etkisi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi.
14. Sayımer, İ. (2014). Yeni medya ortamlarında ağlar oluşturan toplumsal hareket deneyimleri. Elektronik Mesleki Gelişim Ve Araştırmalar Dergisi, 2, 97–112. http://dergipark.ulakbim.gov.tr/ejoir/article/view/5000134215 adresinden erişildi.
15. Solomon, M. R. (2003). Tüketici krallığının fethi. ((Çev) Selin Çetinkaya, Ed.)Kapital Medya Hizmetleri. İstanbul.
16. Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Ma: Pearson (6. bs.). Boston.
17. Terkan, R. (2014). Sosyal medya ve pazarlama tüketi̇ci̇de kali̇te yansıması. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 6(1), 57–71.
18. Tuncer, A. S. (2018). Sosyal medyanın gelişimi. Fatma Zetnep Özata (Ed.), Sosyal Medya içinde (Anadolu Ün., C. 1, ss. 2–25). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
19. Ünal, A. T. ve Deniz, L. (2019). Sosyal medya çağında kuşakların sosyal medya kullanımı ve değerlerine yönelik bir dizi ölçek geliştirme çalışması. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 11(18). doi:10.26466/opus.557240
20. Wearesocial.com ve Hootsuite.com. (2022). Digital 2022 global overview report. https://datareportal.com. 5 Nisan 2022 tarihinde https://wearesocial.com adresinden erişildi.
21. Williams, R. (1993). Kültür,. (Çev. Aydın, Suavi), Ankara: İmge Kitabevi.
22. Yanıklar, C. (2006). Tüketim sosylojisi. Birey Yayınları.
23. Zengin, H. (2019). Tüketi̇ci̇ davranışları. F. B. Çam (Ed.), Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını içinde (Atatürk Ün.). Erzurum: Atatürk Üniversitesi.