HAK TEMELLİ YAKLAŞIM ÇERÇEVESİNDE GÖÇMEN İŞGÜCÜNÜN ÇALIŞMA HAYATININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Uluslararası Göç Örgütünün Dünya Göç Raporu (2024 yılı) verilerine göre, dünya üzerinde bir ülkeden diğer ülkeye yasal yolları tercih ederek göç etmiş ve kayıtlara geçirilmiş 281 milyon insan bulunmaktadır. Uluslararası alandaki toplam göçmen sayısının dünya nüfusuna oranı 3,6 olarak tahmin edilmektedir. Uluslararası Çalışma Örgütünün son verilerine göre, küresel göçmen nüfusu içerisinde çalışma çağında olanlar 245 milyondur. Uluslararası Çalışma Örgütüne göre, uluslararası çapta göçmen işçiler de 164 milyon kişi ile küresel işgücünün 4,9’unu meydana getirmektedir. Ancak göçmen işgücünün istihdamını engelleyen ya da istihdam edilen göçmenlerin de çalışmasını zorlaştıran faktörler bulunmaktadır. Bu çalışmada göçmen işgücünün istihdama erişimindeki ve istihdama eriştikten sonraki sorunları derinlemesine analiz edilmektedir. Çalışmada göçmen işgücünün çalışma yaşamındaki sorunlarını daha görünür kılmak, konu ile ilişkili farkındalık arttırmak ve çözüme yönelik kapsamı herkes olan insan haklarının önemini vurgulamak amaçlanmaktadır. Göçmen işgücünün istihdamı ile ilişkili sorunların insan hakkını esas alan hak temelli bir yaklaşım çerçevesinde ortadan kaldırılabilmesi mümkündür. Bu açıdan çalışma yaşamında öncelikle göçmen işgücünün işin, işyerinin ve işletmenin niteliklerine uygunluğu, beceri düzeyi, yapabilirlikleri ve hakları değerlendirilmelidir. Bu çalışmanın hazırlanmasında nitel analiz metotlarından biri olarak doküman analizi ile veriler edinilmektedir. İlgili literatürden yararlanılarak edinilen kaynaklar içerik analizi metotu ile analiz edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Göçmen
• Göçmen işgücü
• Göçmen işgücünün sorunları
• Göçmen işgücünün hakları

EVALUATING THE WORKING LIFE OF MIGRANT LABOR WITHIN THE FRAMEWORK OF RIGHTS-BASED APPROACH

Öz

281 million people have registered immigrated lawfully worldwide, according to the International Organization for Migration's 2024 World Migration Report. It is predicted that migration is the world's population's 3.6. The International Labour Organization reports that there are 164 million workers and 245 million persons of working age in the world. 4.9% of workers worldwide are immigrants. Nonetheless, a number of elements make it difficult to employ migrant labour or provide difficulties for who is migrant workers. The challenges encountered by migrant workers before to and during, their employment are analysed in great detail in this study. The study aims to raise social awareness regarding the problems faced by immigrant labour in working life and emphasizes the importance of human rights, which include everyone. The data of the study was obtained by document analysis, one of the qualitative analysis methods, and the obtained data was evaluated by the content analysis method. Problems related to the employment of immigrant labour can be eliminated within the framework of a rights-based approach based on human rights. In working life, the suitability of the immigrant workforce with the qualifications of the job, workplace and enterprise, their skill level and rights should be taken into consideration.

Anahtar Kelimeler

• Migrant
• Migrant labour
• Problems of Migrant labour
• Rights of migrant labour

Kaynakça

1. Ager, A., Strang, A. (2008). Understanding Integration: A Conceptual Framework. Journal of Refugee Studies, 21(2), 166–191.
2. Anaç N., Arslan, V. (2024). Cinsiyet Eşitliği ve Kadın İstihdamı: Karikatürlerde Kadın Mühendisler, FeDergi16(1),176-214. https://doi.org/10.46655/federgi.1289065.
3. Arslan, N. (2023). Göçmen Kadınların Sağlık Sorunları Üzerine Genel Bir Değerlendirme. Biga İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(2), 104-114.
4. Aydın, E. (2021). The Memory of Women In The Dıaspora As Part of Labour Immıgratıon To Germany And The Project “Exıle Is A Hard Job” By Nıl Yalter, İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi 7 (2), 166-177.
5. Aykaç, M., Yertüm, U. (2016). Avrupa Birliği göç politikalarının gelişimi: Misafir işçi kabulünden sığınmacı akınına. In Journal of Social Policy Conferences (70), 1-29.
6. Aykut N., Kahraman Güloğlu F. (2023), “Göçmenlerin Sosyal Uyumlarının Ayrımcılığa Dönüşmesine Karşı Çokkültürcü Sosyal Hizmet”, Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 13, Sayı 2, 397-412.
7. Bayrakcı, O. (2023). Kayıt Dışı Çalışma ve Suriyeli Sığınmacı İşçiler, Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 2023, 16(44), 1792-1806. DOI Number: 10.12981/mahder.1317670.
8. Berry, J. (2001). A Psychology of Immigration. Journal of Social İssues, 57 (3), 615- 631.

9. BM (1990). Birleşmiş Millletler Tüm Göçmen İşçilerin ve Aile Fertlerinin Korunmasına Yönelik Uluslararası Sözleşme.
10. BM (2018). Göç Paktı https://refugeesmigrants.un.org/intergovernmental-conference-2018 Erişim tarihi:10.04.2024..
11. Carver, L., Doellgast, V. (2021). Conditions for union success in regulating precarious work, European Journal of Industrial Relations 27(4) 367 –385.
12. Castles, S., Korac, M., Vasta, E., Vertovec, S. (2002). Integration: Mapping the Field, Home Office Immigration Research and Statistics Servise.
13. Caxaj, C.S., Shkopi, E., Naranjo, C.T., Chew, A., Hao, Y. T. and Nguyen, M. (2023.) Health, social and legal supports for migrant agricultural workers in France, Italy, Spain, Germany, Canada, Australia and New Zealand: a scoping review. Front. Public Health 11:1182816. doi: 10.3389/fpubh.2023.1182816.
14. Caxaj, C. S., Weiler, A. M., Martyniuk, J. (2024). Housing Conditions and Health Implications for Migrant Agricultural Workers in Canada: A Scoping Review, Canadian Journal of Nursing Research, 56(1) 16–28. DOI: 10.1177/08445621231203086 .
15. Çetin M. B., Özdemir, Y., Yıldırım, M., Aytekin, M. A. (2024). Meslek Hastalıkları ve İş Kazaları ile İlgili İstatistiksel Çalışmalar: Literatür Taraması", Journal of Statistics and Applied Sciences,9, 106-123, doi:10.52693/jsas.1446610
16. Çetin, A. Ş., Durmaz, Ş. (2024). Afgan göçmen sorunları: Uşak örneği. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 63, 164-184.
17. Çevik C., Özkul, B. (2022). Çalışma Yaşamında Dezavantajlı Gruplar ve Eşitsizlikler, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 7(3): 611-618.
18. Çınar, S. (2018). İnşaat İşgücü Piyasasında Yeni Aktörler ve Yeni Çatışmalar: Türkiyeli İşçilerin Gözünden Suriyeli İnşaat İşçileri. Çalışma ve Toplum, 1(56), 121-138.
19. Dedeoğlu, S. (2011). Türkiye’de Göçmenlerin Sosyal Dışlanması: İstanbul Hazır-Giyim Sanayinde Çalışan Azerbaycanlı Göçmen Kadınlar Örneği. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 66(01), 27-48.
20. Dedeoğlu, S. (2018). Tarımsal Üretimde Göçmen İşçiler: Yoksulluk Nöbetinden Yoksulların Rekabetine, Çalışma ve Toplum, 1, 37-67.
21. Deming, D. J. (2022). Four Facts about Human Capital, The Journal of Economic Perspectives, 36 (3), 75-102.
22. Dereli, S. (2023). Göç yönetiminde kanıta dayalı politika yaklaşımı. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(4), 1333-1362.
23. Dubuisson, D., Campos- Medina, P., Gleeson, S., Griffıth, L. K. (2023). Centering Race in Studies of Low-Wage Immigrant Labor, Annual Review of Law and Social Science, 19:109–129. https://doi.org/10.1146/annurev-lawsocsci-111622-062400.
24. Gökmen, Ç. E. (2018). Turizm Sektöründe Göçmen Emeği: Nitelikli Emek mi? Ucuz Emek mi? Çalışma ve Toplum, 1(56), 139-166.
25. Görgün, M. (2017). Küreselleşme Sürecinde Göçmen İlişkileri Ağının Önemi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(Göç Özel Sayısı), 1317-1327
26. Güler, B., & Sarıipek, D. B. (2018). Göç ile Sendika Üyeliği Etkileşiminin Yaşam Memnuniyeti Üzerindeki Etkisi Kocaeli Örneği. Çalışma İlişkileri, 9(1), 1–23.
27. Gündoğmuş, B., Bayır, M. (2021). The effect of international migration on unemployment: an empirical analysis on the European countries. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(4), 2204-2217.
28. Gürlek, M. (2023). Migrant Worker Research in the Field of Hospitality and Tourism: State of the Art and Future Perspectives. Alanya Akademik Bakış, 7(3), 1401-1424.
29. Harding, L., Neamtu, M. (2018). ADynamic Model of Unemployment with Migration and Delayed Policy Intervention, Comput Econ (2018) 51:427–462 https://doi.org/10.1007/s10614-016-9610-3
30. Herold, R., Lieb, M., Borho, A., Voss, A., Unverzagt, S., Morawa, E., Rothermund, E., Erim, Y. (2024). Working conditions and mental health of migrants and refugees in Europe considering cultural origin– a systematic review. BMC Public Health 24, 662. https://doi.org/10.1186/s12889-024-18096-7
31. Hickey, M., Narendra, P., Rainwater, K. (2013). A Review of Internal and Regional Migration Policy in Southeast Asia, Asia Research Institute National University of Singapore, September, Working Paper 8.
32. Hyde, A., Wallace, M. (2020). Immigration and Labor Market Outcomes in U.S. Metropolitan Areas, Sociological Perspectives, 63(4),630-652
33. ILO (1975) Statistics on migrant workers - ILOSTAT Erişim tarihi:09.05.2024
34. ILO (2015). 118 No’lu Muamele Eşitliği (Sosyal Güvenlik) Sözleşmesi | International Labour Organization (ilo.org) Erişim Tarihi: 09.05.2024
35. ILO (2015). 102 No’lu Sosyal Güvenlik (Asgari Standartlar) Sözleşmesi | International Labour Organization (ilo.org) Erişim tarihi: 09.05.2024.
36. ILO (2019). ILO, İşgücü Göçü konusunda Küresel Medya Yarışması düzenliyor. https://www.ilo.org/tr/resource/news/ilo-isgucu-gocu-konusunda-kuresel-medya-yarismasi-duzenliyor Erişim tarihi: 20.03.2024
37. ILO (2019b). ILOSTAT Göçmenler işgücü piyasasında da başarılı mı? - Uluslararası İstatistik Kurumu (ILOSTAT) Erişim tarihi: 19.03.2024
38. ILO (2019c). Küreselleşmeye Yanıt: İnsana Yakışır İş Gündemi, https://www.ilo.org/tr/resource/news/kuresellesmeye-yanit-insana-yakisir-gundemi Erişim tarihi: 10.05.2024
39. ILO (2022a) Migration for Employment Convention (Revised), 1949, (No 97), https://www.ilo.org/dyn/normlex/en/f?p=NORMLEXPUB:12100:0::NO:: p12100_instrument_id:312242. (Erişim Tarihi: 23.04.2024
40. ILO (2022b) Migrant Workers (Supplementary provisions), 1975, (No.143), https://www.ilo.org/dyn/normlex/en/f?p=NORMLEXPUB:12100:0::NO:: P12100_INSTRUMENT_ID:312288. (Erişim tarihi 23-04 2024
41. İHEB (1948). İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi | Birleşmiş Milletler (un.org) Erişim tarihi:23.04.2024
42. Kalkan, M. Doğan, A. S. (2022). Foreigners in the labor market in Austria as a country of migration. İçtimaiyat Sosyal Bilimler Dergisi, Göç ve Mültecilik Özel Sayısı, ss. 431 447
43. Kaplan, F. N. (2017). Göç Kimlik Çok Kültürlülük-Türk Sinemasında Almanya'ya Göç. 1. Basım, İstanbul: Der Yayınevi
44. Karaaslan, İ., Şenkal, A. (2019). Labour Migration and International Labour Standards: An Assessment in Terms of Labour Market, İnsan&İnsan, 19, 45-62 DOI: https://doi.org/10.29224/insanveinsan.451924
45. Karabulut, N. G., Gezici, F. (2023). Suriyeli Göçmen Emeğinin İstihdama Dahil Olma Sürecinde Sermaye Türlerinin ve Sosyal Ağların Etkisi: İstanbul Örneği, Planlama, 33 (2), 354–371 | doi: 10.14744/planlama.2023.23600
46. Karatepe, S. G., Kısaçtutan, E. D. (2023). Fransa’da Yaşayan Göçmen Türk Kadın İşgücünün, İşgücü Piyasalarına Entegrasyon Süreci Üzerine Bir Araştırma. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(1), 79-96.
47. Kayahan Yüksel, D. ve Yüksel, A. (2022). Göç ve dil edinimi: Türkiye’de mevcut durum ve eğitim politikaları üzerine bir inceleme. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (30), 158 169. DOI: 10.29000/rumelide.1192514.
48. Kennedy, E. Y., Çelik, A., Kayagil, M. E. (2022). Uluslararası Standartlar Işığında Göçmen İşçilerin Sosyal Güvenlik Hakkı ve Sosyal Koruma Politikaları. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 21(4), 2426-2445.
49. Kesici, M. R. (2016). Londra’da Türkiyeli göçmenlerin emek piyasalarında ayrımcılık deneyim ve algıları. Göç Dergisi (GD), 3(2), 261-281.
50. Kharroubi, D. (2021). Global Workforce Diversity Management: Challenges across the World, SHS Web of Conferences 92 (02026), 1-10. https://doi.org/10.1051/shsconf/20219202026
51. Kim, Y. Y., Song, J. (2023). South Korea’s Policy for Low-skilled Migrant Workers: Tensions between Functional Imperatives of the State and eir Impact on Policy Coherence, Journal of International and Area Studies Vol. 30 No. 2 (2023): 93-120 doi: https://doi.org/10.23071/jias.2023.30.2.93
52. Küresel Sanayi İşçileri Sendikası (2021) Eylem Planı Raporu, 2021-2025, https://admin.industriall union.org/sites/default/files/uploads/documents/Action_Plan/2021 2025/FINAL/action_plan_2021-2025_english.pdf (Erişim Tarihi: 22.03.2024
53. Liu, Y. (2024). Immigrant-native gaps of unemployment and permanent employment in Japan. Economic Analysis and Policy 81,1443–1463
54. Miller, M. J. (2006). Opportunities and Challenges for Migrant and Migrant-Background Youth in Developed Countries, Report submitted to the United Nations Social and Economic Council, July 15, New York.
55. Moyo, D. (2013). IMF’nin Ölüm Yardımları, Bilim +Gönül Yayınlar, 1.baskı İstanbul.
56. Nurdoğan, A.K., Doğan, Z, (2019), Türkiye’ye Yönelen Uluslararası Göç Hareketliliği Bağlamında Çorum İl Görünümü, BEÜ AİD, 4(1), 125-143.
57. Nurdoğan, A. K., Şahin, M. (2019). Türkiye'ye Yönelen Uluslararası Göç İşsizliğin Bir Nedeni mi? OPUS International Journal of Society Researches, 11(18), 2201-2223
58. Örmeci Güney, G. ve Cengiz, S. (2023). Göç, göçmen politikaları ve Türkiye’de işgücü piyasalarında prekaryalaşma. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 8(20), 236-249. https://doi.org/10.25204/iktisad.1219544
59. Purkis, S., Güngör, F. (2015). İtalya, Milano'da Yaşayan Türkiyelilerin Göçmenlik Deneyimleri. Journal of Faculty of Political Science, (53).
60. Sen, A. (2000), Social Exclusion (Manila: Asian Development Bank)
61. Smith, R., Spaaij, R., McDonald, B. (2019). Migrant Integration and Cultural Capital in the Context of Sport and Physical Activity: a Systematic Review, Journal of International Migration and Integration 20:851–868, https://doi.org/10.1007/s12134-018-0634-5
62. Şahankaya Adar, A., Urhan Çelik, B. (2023). Türkiye’de Uluslararası Göç ve Refah İlişkisi: Kitlesel Göçler Üzerinden Bir Değerlendirme, Göç Dergisi 10 (1), 101 – 118 ISSN: 2054-7110 (Basılı) | ISSN 2054-7129 (Çevrimiçi) DOI: https://doi.org/10.33182/gd.v10i1.826
63. Tavukçu E, Şahin N. (2021). Türkiye’de Göçün Kadın Yaşamına Olan Etkilerinin Toplumsal Cinsiyet Bağlamında İncelenmesi. Atatürk Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi, 3(2):75-88.
64. TBMM (2022) Tüm Göçmen İşçiler ve Aile Fertlerinin Haklarının Korunmasına Dair Uluslararası Sözleşmesi, https://www5.tbmm.gov.tr/kanunlar/k4662.html Erişim tarihi: 12.04.2022).
65. Topak, E., Çamur, G. (2022). “Göçün Kadına Etkileri ve Sosyal Hizmet - Effects of Migration on Women and Social Work" Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi - Journal of Samsun Health Sciences 7(1), 75-88.
66. Türkoğlu, E., Elmastaş, N. (2024). Gaziantep’teki Suriyelilerin, Göç Öncesi ve Göç Sonrası Sosyoekonomik Durumlarının Karşılaştırılmalı Bir Analizi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 34,2, 437-450.
67. Uğur, S., Yanık, E. C. (2016). Ev Hizmetlerinde Göçmenlerin İstihdamına Yönelik Sorunlarının Değerlendirilmesi. Çalışma İlişkileri Dergisi, 7(2), 65-77.
68. ULUTAŞ, Ç. Ü. (2013). Almanya’yı Temizliyorum”: Almanya’da Göçmen, Kadın ve Temizlikçi Olmak. Çalışma ve Toplum, 2(37), 235-258.
69. UNDP (2005). “Programming for Justice: Access for All”, United Nations Development Programme. https://www.undp.org/asia-pacific/publications/programming-justice-access-all Erişim tarihi: 01.04.2024
70. UNHCR (1951). Mültecilerin Hukuki Durumuna İlişkin Sözleşme, The UN Refugee Agency, https://www.unhcr.org/media/convention-and-protocol-relating-status-refugees Erişim Tarihi 10.03.2024
71. Yıldırım, O., Altunoğlu, M. K., Yıldırım, S. G.(2023). Suriyeli Göçmen İşçilerin İş Sağlığı ve Güvenliğini Etkileyen Faktörler, Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Kafkas University Journal of the Institute of Social Sciences, 31, 267-287, DOI: 10.56597/kausbed.1245396
72. Yılmaz, B., Uludağ, Ç. (2020). Türkiye’deki Suriyeli göçmenlerin istihdamına Y ve Z kuşağının bakışı: Bir alan araştırması. Trakya Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi.