TÜRKİYEDE GÖRME ENGELLİ ÖĞRENCİLERE MERKEZİ SINAVLARDA MATEMATİK ALANINDA YAPILAN UYGULAMALARIN İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışmada, ilgili araştırmalar çerçevesinde Türkiye’de görme engelli öğrencilere merkezi sınavlarda matematik alanında yapılan uygulamaların incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada ilk olarak görme engelli öğrencilerin özellikleri ve onlara verilen matematik öğretimine ilişkin kuramsal çerçeveye yer verilmiş; ikinci olarak, merkezi sınavlarda görme engelli öğrencilere yönelik matematik sorularında yapılan uyarlama ve uygulamalar tanıtılmıştır. Üçüncü olarak ise merkezi sınavlarda görme engelli öğrencilerin birtakım matematik sorularından muaf tutulmasındaki sorunlar irdelenmiş, incelenen araştırma bulguları sunulmuş ve bunlar ilgili literatür çerçevesinde tartışılmıştır. Son olarak, literatür doğrultusunda Türkiye’de görme engelli öğrencilerin matematik alanında merkezi sınavlarda muaf tutulma durumlarına ve yapılan uygulamalara yönelik araştırma ve uygulama önerilerinde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Görme engelli öğrenciler
• matematik eğitimi
• merkezi sınavlar.

INVESTIGATION OF THE APPLICATIONS IN THE FIELD OF MATHEMATICS DURING THE CENTRAL EXAMS FOR VISUALLY IMPAIRED STUDENTS IN TÜRKİYE

Öz

This study aims to examine the applications made to visually impaired students in central exams in the field of mathematics in Türkiye within the framework of relevant research. In this study, firstly, the characteristics of visually impaired students and the theoretical framework regarding the mathematics education given to them are given; secondly, the adaptations and applications made to the mathematics questions for visually impaired students in central exams are introduced. Thirdly, the problems in exempting visually impaired students from certain mathematics questions in central exams are examined, the examined research findings are presented and these are discussed within the framework of relevant literature. Finally, in line with the literature, research and application suggestions are made regarding the exemption status of visually impaired students in central exams in the field of mathematics in Türkiye and the applications made.

Anahtar Kelimeler

• Visually impaired students
• mathematics education
• central exams.

Kaynakça

1. Akkaya, R., & Durmuş, S. (2015). İlköğretim 6.sınıf öğrencilerinin cebir öğrenme alanındaki kavram yanılgılarının giderilmesinde çalışma yapraklarının etkililiği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (27). https://dergipark.org.tr/tr/pub/dpusbe/issue/4769/65594#article_cite
2. Amrein-Beardsley, A., & Barnett, J. H. (2012). Working with error and uncertainty to increase measurement validity. Educational Assessment, Evaluation and Accountability, 24(4), 369–379. https://doi.org/10.1007/s11092-012-9146-6.
3. Anthony, G., & Walshaw, M. (2009). Effective pedagogy in mathematics (Vol. 19). Geneva, Switzerland: International Bureau of Education.
4. Aslan, C. (2016). Görme engelliler için yardımcı teknolojiler. S. Çakmak (Ed.), Özel eğitimde yardımcı teknolojiler içinde (s. 56-92). Ankara.
5. Bolt, S. E., & Thurlow, M. L. (2004). Five of the most frequently allowed testing accommodations in state policy: Synthesis of research. Remedial and Special Education, 25(3), 141-152.
6. Bruce, S. M., Luckner, J. L., & Ferrell, K. A. (2018). Assessment of students with sensory disabilities: evidence-based practices. Assessment for Effective Intervention,43(2),79–89. https://doi.org/10.1177/1534508417708311.
7. Bülbül, M. Ş. (2013). Görme engelli öğrenciler ile grafik çalışırken nasıl bir materyal kullanılmalıdır? [What sort of materials should be used while studying graphs with visually impaired students?]. Fen Eğitimi ve Araştırmaları Derneği Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 1(1), 1-11.
8. Bülbül, M. Ş., Garip, B., Cansu, Ü., & Demirtaş, D. (2012). Mathematics instructional materials designed for visually impaired students: Needle page. Elementary Education Online, 11(4), 1-9.

9. Byrd, C. E., McNeil, N. M., Chesney, D. L., and Matthews, P. G. (2015). A specific misconception of the equal sign acts as a barrier to children's learning of early algebra. Learning and Individual Differences, 38, 61-67.
10. Cansu Kurt, Ü. (2015). Görme engelliler ve matematik eğitimi. Sürdürülebilir ve Engelsiz Bilim Eğitimi, 1(1), 21-28. Retrieved from http://fizikli.com/journal/3.pdf.
11. Cho, H. J., Lee, J., & Kingston, N. (2012). Examining the effectiveness of test accommodation using DIF and a mixture IRT model. Applied Measurement in Education, 25(4), 281–304. https://doi.org/10.1080/08957347.2012.714682.
12. Cox, P. R., & Dykes, M. K. (2001). Effective classroom adaptations for students with visual impairments. Teaching Exceptional Children, 33(6), 68-74.
13. Doğuş, M., Aslan, C., & Çakmak, S. (2020). Görme engelli bireylerin merkezi sınav düzenlemelerine ilişkin görüşleri. JRES, 7(1), 219-247.
14. Doğuş, M. (2022). Görme engelli bireylere yönelik web tabanlı sınav uygulamasının tasarımı, geliştirilmesi ve kullanılabilirliği (Doktora tezi, Gazi Üniversitesi). 737392. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
15. Douglas, G., McCall, S., Pavey, S., & Nisbet, P. (2009). Summary report on international systems of exam access for visually impaired pupils. https://www.rnib.org.uk/.../international_exams_survey.doc sayfasından erişilmiştir.
16. Enç, M. (2005). Görme özürlüler-gelişim, uyum ve eğitimleri (2. baskı). Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
17. Erin, J. N., Hong, S., Schoch, C., & Kuo, Y. (2006). Relationships among testing medium, test performance, and testing time of high school students who are visually ımpaired. Journal of Visual Impairment & Blindness, 100(9), 523-532.
18. Frostig, M. (1972). Visual perception, integrative functions and academic learning. Journal of Learning Disabilities, 5(1), 5-19.
19. Higgins, J., & Katz, M. (2013). A comparison of audio representations of mathematics content. Journal of Special Education Technology, 28(3), 59-66.
20. Horzum, T., & Bülbül, M. Ş. (2017). Görme engelliler için bir geometri öğretim materyali: Geometri kafesi [A geometry teaching material for visually impaired: Geometry cage]. Sürdürülebilir ve Engelsiz Bilim Eğitimi, 3(1), 1-15. https://doi.org/10.18197/fizikli.6
21. Karabay, E. (2016). Canlı okuyucu ve bilgisayar destekli okumanın görme engelli öğrencilerin test başarıları üzerindeki etkilerinin karşılaştırılması (Unpublished doctoral dissertation). Ankara University, Institute of Educational Sciences, Ankara.
22. Karshmer, A. I., Gupta, G., & Pontelli, E. (2007, July 7-9). Mathematics and accessibility: A survey. In Proc. 9th International Conference on Computers Helping People with Special Needs (Vol. 3118, pp. 664-669). https://www.utdallas.edu/%E2%88%BCgupta/mathaccsurvey.pdf
23. Kulp, M. T. (1999). Relationship between visual motor integration skill and academic performance in kindergarten through third grade. Optometry & Vision Science, 76(3), 159-163.
24. Kim, J. S. (2012). The effect of" read-aloud" as a test accommodation for students with visual impairments in South Korea. Journal of Visual Impairment & Blindness, 106(6), 356- 361.
25. Küçüközyiğit, M. S., & Özdemir, S. (2017). Görme yetersizliğinden etkilenmiş öğrencilerde matematikte çarpma işlem akıcılığını arttırmada kendini izleme tekniğinin etkililiği. Hacettepe Eğitim Dergisi, 32(3), 676-694.
26. LaBerge, D., & Samuels, S. J. (1974). Toward a theory of automatic information processing in reading. Cognitive Psychology,6(2), 293-323. doi: http://dx.doi.org/10.1016/00100285(74)90015-2.
27. Lazarus, S. S., Thurlow, M. L., Lail, K. E., & Christensen, L. (2009). A longitudinal analysis of state accommodations policies: Twelve years of change, 1993-2005. The Journal of Special Education, 43(2), 67-80.
28. Levin C A, Hollyfield R, 1993 "Properties of spatial representations: Data from sighted and blind subjects" Perception & Psychophysics 54 (1- 13).
29. Linn, R. L. (2006). Validity of inferences from test-based educational accountability systems. Journal of Personnel Evaluation in Education, 19(1–2), 5–15. https://doi.org/10.1007/s11092-007-9027-6. Mesleki Eğitim ve Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi [MEGEP]. (2008). Çocuk gelişimi ve eğitimi görme engelliler. Ankara.
30. Millar, S. (1985). Movement cues and body orientation in recall of locations by blind and sighted children. Quarterly Journal of Experimental Psychology Section A: Human Experimental Psychology, 37(2), 257–279.
31. Özyürek, M. (1998). Görme engelliler (Ünite 9). Eripek, S. (Ed.), Özel eğitim (Ünite 1-12, ss.128-152) içinde. T.C. Anadolu Üniversitesi Yayınları No: 1018, Açık öğretim Fakültesi Yayınları No: 561.
32. http://w2.anadolu.edu.tr/aos/kitap/IOLTP/1267/ unite09.pdf adresinden 15. 05. 2013 tarihinde indirilmiştir.
33. Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği [ÖEHY]. (2018). Özel eğitim hizmetleri yönetmeliği.http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/07/20180707-8.htm sayfasından erişilmiştir.
34. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi [ÖSYM]. (2018a). Kamu personel seçme sınavı kılavuzu. https://www.osym.gov.tr/TR,15003/2018-kpss-lisansoabtdhbt-kilavuz-vebasvuru-bilgileri.html sayfasından erişilmiştir.
35. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi [ÖSYM]. (2018b). Yükseköğretim kurumları sınavı kılavuzu. https://www.osym.gov.tr/TR,13683/2018-yuksekogretim-kurumlari-sinaviyks-kilavuzu.html sayfasından erişilmiştir.
36. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi [ÖSYM]. (2018c). Akademik personel ve lisansüstü eğitimi giriş sınavı: Sonbahar dönemi kılavuzu. https://www.osym.gov.tr/TR,15197/2018-ales-sonbahar-donemi-kilavuz-ve-basvurubilgileri.html sayfasından erişilmiştir.
37. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi [ÖSYM]. (2018d). Engelli kamu personeli seçme sınavı: Kura başvuru kılavuzu. https://www.osym.gov.tr/TR,14986/2018-ekpss-kurabasvuru-kilavuz-ve-basvuru-bilgileri.html sayfasından erişilmiştir.
38. Quek, F., & McNeill, D. (2006). Embodiment awareness, mathematics discourse, and the blind. Annuals of the New York Academy of Sciences, 1093(1), 266- 279.
39. Papadopoulos, KS and Goudiras, BD (2005). Visual accessibility aids for people with impaired vision in digital texts. British Journal of Visual Impairment, 23(2),75-83.
40. Sánchez, J., & Espinoza, M. (2012). Chilean higher education entrance examination for learners who are blind. In Sharkey, P., & Klinger, E. (Eds.), Proceedings of the 9th international conference on disability, virtual reality and associated technologies (pp. 409-418), Laval, France.
41. Şafak, P. (2007). Az gören öğrencilere eldeli toplama öğretiminde uyarlanmış basamaklı öğretim yönteminin etkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(1), 27-46.
42. Şafak, P. (2013). Ağır ve çoklu yetersizliği olan çocukların eğitimi. Ankara. Şenel, S. ve Kutlu, Ö. (2018). Görme engelli öğrenciler için bilgisayarlı uyarlanabilir test tasarımı. Eğitim ve Bilim, 43(194), 261–284. https://doi.org/10.15390/EB.2018.7515
43. Şenel, S. (2021). Assessingmeasurementinvariance of Turkish “Central Examination for Secondary Education Institutions” forvisually impaired students. EducAsseEvalAcc 33, 621–648. https://doi.org/10.1007/s11092-020-09345-5
44. Tchoshanov, M., Cruz, M. D., Huereca, K., Shakirova, K., Shakirova, L., and Ibragimova, E. N. (2017). Examination of lower secondary mathematics teachers’ content knowledge and its connection to students’ performance. International Journal of Science and Mathematics Education, 15(4), 683-702. https://doi.org/10.1007/s10763-015-9703-9.
45. Tuncer, A. T. (2009). Şemaya dayalı sözlü matematik problemi çözme stratejisinin görme yetersizliği olan öğrencilerin sözlü problem çözme performanslarına etkisi. Eğitim ve Bilim, 34(153).
46. Tuncer, T. (2013). Görme yetersizliği olan çocuklar. S. Vuran (Ed.), Özel eğitim içinde (s. 289-321). Ankara.
47. Tutak, T. ve Güder, Y. (2014). Matematiksel modellemenin tanımı, kapsamı ve önemi. Turkish Journal of Educational Studies, 1(1), 173-190.
48. Wetzel, R., & Knowlton, M. (2000). A comparison of print and braille reading rates on three reading tasks. Journal of Visual Impairment & Blindness, 94(3), 146-154.
49. Zebehazy, K. T., Hartmann, E., & Durando, J. (2006). High-stakes testing and implications for students with visual impairments and other disabilities. Journal of Visual Impairment & Blindness, 100(10), 598-601.
50. Zebehazy, K. T., Zigmond, N., & Zimmerman, G. J. (2012). Performance measurement and accommodation: Students with visual impairments on Pennsylvania's alternate assessment. Journal of Visual Impairment &Blindness,106(1),17-30. https://doi.org/10.1177/0145482X1210600103
51. Zorluoğlu, S., & Sözbilir, M. (2017). Görme yetersizliği olan öğrencilerin öğrenmelerini destekleyici ihtiyaçlar [Learning support needs of visually impaired students]. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 659-682. https://doi.org/10.24315/trkefd.279369