ORTAOKUL TÜRKÇE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI (2024): YENİLENMİŞ BLOOM TAKSONOMİSİ BAĞLAMINDA ALAN BECERİLERİNE ELEŞTİREL BAKIŞ

Yıl 2025, Sayı: 49, 1 - 28, 30.04.2025

Efecan Karagöl

https://doi.org/10.14520/adyusbd.1613117

Öz

Bu çalışma Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’nın (TYMM-2024) alan becerilerine ilişkin öğrenme çıktılarının Yenilenmiş Bloom Taksonomisi bağlamında incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırma nitel bir durum çalışması olarak tasarlanmış ve doküman analizi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. TYMM-2024’te yer alan dinleme/izleme, okuma, konuşma ve yazma becerilerine yönelik toplam 106 öğrenme çıktısı incelenmiştir. Analiz sonuçları programın özellikle “analiz etme” ve “değerlendirme” düzeylerinde yoğunlaştığını ve üst düzey bilişsel becerilerin geliştirilmesine öncelik verdiğini göstermiştir. TYMM-2024, öğrencilerin üst düzey bilişsel süreçleri etkin bir şekilde kullanabilmelerini sağlamak için eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerini desteklemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca araştırmada TYMM-2024, 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı ile karşılaştırılmıştır. Buna göre TYMM-2024’ün daha dengeli bir taksonomik dağılım sunduğunu ve üst düzey öğrenme becerilerine daha fazla vurgu yaptığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Yenilenmiş Bloom Taksonomisi , 2024 Türkçe Dersi Öğretim Programı , alan becerileri , öğrenme çıktısı

MIDDLE SCHOOL TURKISH CURRICULUM (2024): A CRITICAL LOOK AT DOMAIN SKILLS IN THE CONTEXT OF THE REVISED BLOOM TAXONOMY

Öz

This study aims to evaluate the learning outcomes related to the domain skills of the Turkish Language Teaching Program for the Turkish Century Education Model 2024 (TYMM-2024) within the framework of the Revised Bloom's Taxonomy. The research was designed as a qualitative case study and employed the document analysis method. A total of 106 learning outcomes related to listening/monitoring, reading, speaking, and writing skills in TYMM-2024 were analyzed. The results indicated that the curriculum particularly focuses on the "analyzing" and "evaluating" levels, prioritizing the development of higher-order cognitive skills. TYMM-2024 emphasizes critical and creative thinking skills to enable students to engage effectively in higher-order cognitive processes. Furthermore, TYMM-2024 was compared to the 2019 Turkish Curriculum in this study. It was found that TYMM-2024 offers a more balanced taxonomic distribution and places greater emphasis on higher-order learning skills.

Anahtar Kelimeler

Revised Bloom , 2024 Turkish Curriculum , language domain skills , learning outcomes

Kaynakça

• Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2010). Öğrenme öğretim ve değerlendirme ile ilgili bir sınıflama: Bloom’un eğitimin hedefleri ile ilgili sınıflamasının güncelleştirilmiş biçimi (D. A. Özçelik, Çev.). Ankara: Pegem Akademi.
• Büyükalan Filiz, S., & Yıldırım, N. (2019). Ortaokul Türkçe dersi öğretim programı kazanımlarının revize edilmiş Bloom taksonomisine göre analizi. İlköğretim Online, 18(4), 1550-1573. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2019.632521
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
• Can, F., & Kardaş, M. N. (2024). 2024 Türkçe dersi öğretim programlarının bilişsel ve üstbilişsel stratejiler açısından incelenmesi. İçtimaiyat, 8(Özel Sayı), 166-185. https://doi.org/10.33709/ictimaiyat.1533868
• Creswell, J. W. (2019). Nitel araştırmacılar için 30 temel beceri (H. Özcan, Çev.). Ankara: Anı Yayıncılık.
• Çerçi, A. (2018). 2018 Türkçe dersi öğretim programı kazanımlarının (5, 6, 7, 8. sınıf) yenilenen Bloom taksonomisine göre incelenmesi. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 6(2), 70-81.
• Erol, T., & Kavruk, H. (2021). Türkçe dersi öğretim programı kazanımlarının yenilenmiş Bloom taksonomisine göre sınıflandırılması. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 9(4), 1421-1442.
• Given, L. M. (2021). 100 soruda nitel araştırma (A. Bakla & İ. Çakır, Çev.). Ankara: Anı Yayıncılık.
• Karasar, N. (2008). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayıncılık.
• Kaya, M., & Aydın, E. (2024). 2019 Türkçe dersi öğretim programı ile 2024 Türkçe dersi öğretim programının karşılaştırılması. Harran Maarif Dergisi, 9(1), 108-146. https://doi.org/10.22596/hej.1482003
• Kızıltepe, Z. (2015). İçerik analizi nedir? Nasıl oluşmuştur? F. N. Seggie & Y. Bayyurt (Ed.), Nitel araştırma yöntem, teknik, analiz ve yaklaşımları (s. 253-266). Ankara: Anı Yayıncılık.
• Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaokul Türkçe dersi öğretim programı.
• Memiş, M., & Kalyoncu, M. R. (2024). 2024 Türkçe öğretim programı ile 2019 Türkçe öğretim programının karşılaştırmalı incelenmesi. International Journal of Language Academy, 12(2), 176-199. https://doi.org/10.29228/ijla.76352
• Miles, M. B., & Huberman, A. M. (2015). Nitel veri analizi (S. Akbaba Altun & A. Ersoy, Çev. Ed.). Ankara: Pegem Akademi.
• Paker, T. (2015). Durum çalışması. F. N. Seggie & Y. Bayyurt (Ed.), Nitel araştırma yöntem, teknik, analiz ve yaklaşımları (s. 124-139). Ankara: Anı Yayıncılık.
• Patton, Q. M. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (M. Bütün & S. B. Demir, Çev. Ed.). Ankara: Pegem Akademi.
• Seggie, N. F., & Bayyurt, Y. (2015). Nitel araştırma yöntemi. F. N. Seggie & Y. Bayyurt (Ed.), Nitel araştırma yöntem, teknik, analiz ve yaklaşımları (ss. 11-22). Ankara: Anı Yayıncılık.
• Tavşancıl, E., & Aslan, A. E. (2001). Sözel, yazılı ve diğer materyaller için içerik analizi ve uygulama örnekleri. İstanbul: Epsilon Yayınevi.
• Yeşilyurt, E. (2022). Eğitim taksonomisi: Temel kavramlar ve tarihsel süreç. E. Yeşilyurt (Ed.), Eğitim taksonomileri içinde (s. 1-31). Ankara: Vizetek Yayıncılık.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.