EXAMINATION OF THE TEXTS INCLUDED IN THE COURSEBOOK ‘I’M LEARNING TO READ AND WRITE’ IN TERMS OF COHESION AND COHERENCE

Öz

Children who derive pleasure from reading are better at language skills, have higher school success levels and also continue their education longer than their peers. In this respect, texts to present children in early years of school have a very important function: This function is to create a desire to read. And this is possible only through appropriate text samples. Since the 2005-2006 educational year, the sound-based sentence method has been used in the initial literacy education in our country. This method is composed of stages ranging from preparation to read-write to becoming a functional literate. One of these stages is building texts out of sentences. This study aimed to examine the text samples included in the coursebook 'I'm Learning to Read and Write' used in the first grades in the 2013-2014 educational year in terms of content integrity / cohesion. For this reason, the text samples included in the coursebook were examined in terms of cohesion and coherence. As a result of this evaluation, it was determined that an important number of texts did not have content integrity. It is considered that this will make it difficult for children to read and understand the texts included in the Turkish coursebooks which they will face especially soon after the end of the initial reading-writing process. For this reason, text samples where number of words and sentences increase gradually and cohesion/content integrity is reflected should be chosen in the learning-to-read-write process in a way to prepare children for the texts in the Turkish coursebooks.

Anahtar Kelimeler

• Literacy, text, content integrity, cohesion, coherence.

OKUMA-YAZMA ÖĞRENİYORUM DERS KİTABINDA YER ALAN METİNLERİN BAĞLAŞIKLIK VE BAĞDAŞIKLIK YÖNÜNDEN İNCELENMESİ

Öz

Okumaktan zevk alan çocukların başta dil becerileri olmak üzere okul başarısı ve öğrenimlerine devam etme süresi akranlarından daha ileri düzeydedir. Bu yönüyle okula başlangıçta çocuklara sunulacak metinler okuma isteği uyandırarak çok önemli bir işlevi yerine getirmektedir. Bu da ancak uygun metin örnekleriyle mümkündür. 2005-2006 eğitim öğretim yılından bu yana ülkemizde ilkokuma-yazma Ses Temelli Cümle Yöntemiyle öğretilmektedir. Bu yöntem okuma-yazmaya hazırlıktan işlevsel okur-yazar olmaya kadar uzanan aşamalardan oluşmaktadır. Bu aşamalardan biri de cümlelerden metin oluşturmaktır. Bu çalışmada 2013-2014 eğitim-öğretim yılında 1.sınıflarda okutulan Okuma Yazma Öğreniyorum ders kitabında yer alan metin örneklerinin anlam bütünlüğü yönünden incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla ders kitabındaki metin örnekleri bağlaşıklık ve bağdaşıklık yönünden incelenmiştir. Bu değerlendirme sonucunda metinlerin önemli bir bölümünün anlam bütünlüğünü taşıyan metinler olmadığı belirlenmiştir. Bu durumun özellikle de okuma-yazma öğrenme sürecinin hemen sonrasında çocukların karşı karşıya kalacakları Türkçe kitaplarında yer alan metinleri okuma ve anlayabilmeleri açısından zorluklara yol açacağı düşünülmektedir. Bu nedenle okuma-yazma öğrenme sürecindeki metin örneklerinin Türkçe ders kitaplarındaki metinlere öğrencileri hazırlayacak şekilde aşamalı olarak sözcük ve cümle sayılarının arttığı ve anlam bütünlüğünün yansıtıldığı metin örneklerine gereksinim duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Okuma-yazma, metin, anlam bütünlüğü, bağlaşıklık, bağdaşıklık.

Kaynakça

1. Akyol, H. (2010). Türkçe ilkokuma yazma öğreniyorum. Ankara: PegemA Yayıncılık.
2. Alpan Bangir, G. (2008). “Ders Kitaplarındaki Metin Tasarımı”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(1): 107-134.
3. Applegate, A.,J., & Applegate, M.D. (2004). “The Peter Effect: Reading Habits and Attitudes of Preservice Teacher”. The Reading Teacher, Vol.57, No:6, pp. 554-563.
4. Ayaz, E. S. (2012). “Aytül Akal’ın Dilek Ağacı Masalı Üzerine Metindilbilimsel Bir Çözümleme”, V. Ulusal Çocuk Ve Gençlik Edebiyatı Yaşayan Yazarlar Sempozyum Dizisi Çocuk ve Gençlik Edebiyatında Aytül Akal Sempozyumu 9-11 Mayıs 2012, Eskişehir.Http://Abs.Kafkas.Edu.Tr/Upload/479/Aytül Akal’ın Dilek Ağacı Masalı Üzerine Metindilbilimsel Bir Çözümleme.Pdf.
5. Aydın, İ. (2012). “İlköğretim 8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı’nın ‘Duygular’ Temasında Yer Alan Okuma Metinlerine Metindilbilimsel Bir Yaklaşım”. Turkish Studies, (7/3): 381-407.
6. Aytaş, G. (2001). “Türkçe Ders Kitaplarının Yazımında Metin Seçimi ve Metin Altı Sorularının Hazırlanmasında Dikkat Edilmesi Gereken Bazı Hususlar”, Türk Yurdu (21):162-163, (Türkçe 'ye Saygı Özel Sayısı). www.gazi.edu.tr/~giyaytas/turkcekitaplar.htm (Erişim Tarihi: 02014)
7. Coşkun, E. (2009). Türkçe öğretiminde metin bilgisi, İlköğretimde Türkçe Öğretimi (231-283). Ankara: PegemA Yayıncılık.
8. Çakır, P. (2013). “Türkçe Ders Kitaplarındaki Öykülerin Çocuğa Görelik İlkesi Açısından İncelenmesi”, Turkish Studies, (8): 1171-1180.

9. Delice, A., Aydın, E. ve Kardeş, D. (2009). “Öğretmen Adayı Gözüyle Matematik Ders Kitaplarında Görsel Ögelerin Kullanımı.” İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, (16): 75-92.
10. Duman, A. (2003). “Türk Soylulara Türkiye Türkçesi Öğretinde Metin Seçimi”, Türklük Bilimi Araştırmaları, (13): 151-154.
11. Güneş, F. (2007). Ses temelli cümle yöntemi ve zihinsel yapılandırma. Ankara: Nobel Yayıncılık.
12. Güneş, F. (2013). Türkçe öğretimi yaklaşım ve modeller. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
13. Güneş, F. (2013). “Türkçe Öğretiminde Metin Seçimi”. Ana Dili Eğitimi Dergisi, (1), 1-12.
14. Güneş, F. (2013). “Türkçede Metin Öğretimi Yerine Metinle Öğrenme”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Türkçenin Eğitimi Öğretimi Özel Sayısı, (6): 11.
15. Karatay, H. Okur, S. (2012). “Öğretmen Adaylarının Öyküleyici ve Bilgilendirici Metinleri Özetleme Becerileri”. The Journal of Academic Social Science Studies, (5): 399-420.
16. Karatay, H., ve Pektaş, S. (2012). “Türkçe Ders Kitaplarının İncelenmesine Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışması”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (5): 10.
17. Karasar, N. (2000). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayıncılık. Manguel, A. (2004). Okumanın tarihi. Çev.,Füsun Elioğlu, İstanbul: YKY.
18. MEB (2006). İlköğretim Türkçe dersi öğretim programı ve kılavuzu. Ankara: Devlet Kitapları Müdürlüğü Basım Evi.
19. MEB (2008). “İlköğretim Okullarında Okutulan Ders Kitaplarının Değerlendirilmesi”. Ankara: EARGED, 461-463.
20. MEB (2009). İlköğretim Türkçe dersi öğretim programı ve kılavuzu. Ankara: Devlet Kitapları Müdürlüğü Basım Evi.
21. Sert, G., Kurtoğlu, M., Akıncı, A., & Seferoğlu, S.S. (2012). “Öğretmenlerin teknoloji kullanma durumlarını inceleyen araştırmalara bir bakış: Bir içerik analizi çalışması”. Akademik Bilişim, s.1-8,Uşak Üniversitesi. http://yunus.hacettepe.edu.tr/~sadi/yayin/AB12_Sert-Kurtoglu-Akinci Seferoglu_IcerikAnalizi.pdf.
22. Türk Dil Kurumu. http://www.tdk.gov.tr/. Erişim Tarihi: 25.04.2014.
23. Uğurlu, R. ve Küçükşengün, H. (2013). Okuma ve yazma öğreniyorum ders kitabı İstanbul: Zambak Yayınları.
24. Yılmaz, E., Topal, Z. (2010). “Türkçe Öğretiminde Metindilbilimsel Çözümleme Yönteminin Uygulanması”. TÜBAR-XXVII-Bahar,775-788.