YABANCI BİR YÖNETMENİN TÜRK KURTULUŞ SAVAŞI FİLMİ: “YOU CAN’T WIN ‘EM ALL”

Öz

Türk Milleti’nin işgal edilen Anadolu topraklarını kurtarma adına verdiği Kurtuluş Savaşı, dünyada eşine kolay kolay rastlanmayan önemli bir mücadele örneğidir. Türk Milleti’nin bu destansı mücadelesi çok sayıda sinema filminin konusunu oluşturmuş, Milli Mücadele’nin çeşitli yönleriyle ele alındığı birçok film çekilmiştir. Türk Sineması’nda önemli tarihi konulardan biri olarak öne çıkan Kurtuluş Savaşı, bazı yabancı yönetmenlerin de ilgisini çekmiştir. Bu doğrultuda tanınmış İngiliz yönetmen Peter Collinson, 1970 yılında, Kurtuluş Savaşı’nı konu alan “You Can’t Win ‘Em All (Her Zaman Kazanamazsın/Paralı Askerler)” isimli bir film çekmiştir. Film, Hollywood yapımı olması ve Türk Kurtuluş Savaşı’nı yabancı bir yönetmenin bakış açısıyla yansıtması açısından oldukça önemlidir. Bu çalışma, You Can’t Win ‘Em All filminin Türk Kurtuluş Savaşı’nı nasıl ele aldığını incelemektedir. Nitel bir araştırma olan ve tarama modeli ile hazırlanan bu çalışmada, Peter Collinson’un “You Can’t Win ‘Em All” isimli filmine ait veriler, tarihsel film analizi modeliyle incelenmiştir. Çalışmada, filmin tarihsel gerçekliklere ne ölçüde sadık kaldığı, dönemin atmosferini nasıl yansıttığı ve Kurtuluş Savaşı’nı uluslararası izleyiciye nasıl aktardığı değerlendirilmeye çalışılmış, yabancıların sinema diliyle Milli Mücadele’ye bakış ve değerlendirme biçiminin ortaya koyulması amaçlanmıştır. Sonuçta, söz konusu filmin tarihsel bir belge niteliğinden çok, dönemin olaylarını macera türü unsurlarıyla şekillendiren kurgusal bir yapım olarak, yabancı bir yönetmenin perspektifinin, ulusal tarih anlatısından farklı bir bakış açısına sahip olduğu ortaya koyulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Türk Kurtuluş Savaşı
• You Can’t Win ‘Em All
• tarihsel film
• yabancı yönetmen
• savaş filmi

A FOREIGN DIRECTOR'S FILM ON THE TURKISH WAR OF INDEPENDENCE: “YOU CAN’T WIN ‘EM ALL”

Öz

The War of Independence, which the Turkish Nation fought to save the occupied Anatolian lands, is an important example of struggle that is rarely seen in the world. This epic struggle of the Turkish Nation has been the subject of many movies, and many movies have been shot that deal with various aspects of the War of Independence. The War of Independence, which stands out as one of the important historical subjects in Turkish Cinema, has also attracted the attention of some foreign directors. In this regard, the well-known British director Peter Collinson shot a film called "You Can't Win 'Em All" about the War of Independence in 1970. The film is very important because it is a Hollywood production and reflects the Turkish War of Independence from a foreign director's perspective. This study examines how the film You Can't Win 'Em All addresses the Turkish War of Independence. In this study, which is a qualitative research prepared with the scanning model, the data belonging to Peter Collinson's film "You Can't Win 'Em All" were examined with the historical film analysis model. The study attempts to evaluate the extent to which the film remains faithful to historical facts, how it reflects the atmosphere of the period, and how it conveys the War of Independence to international audiences. It is aimed to reveal the way foreigners view and evaluate the War of Independence through the language of cinema. As a result, it has been revealed that the perspective of a foreign director has a different perspective than the national historical narrative, as the film in question is a fictional production that shapes the events of the period with adventure genre elements rather than a historical document.

Anahtar Kelimeler

• Turkish War of Independence
• You Can’t Win ‘Em All
• historical film
• foreign director
• war film

Kaynakça

1. Feyzioğlu, Turhan. (1986). “Millî Kurtuluş Önderi Atatürk ve Milletlerarası Etkisi”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 3, Sayı 7, ss. 13-48.
2. Karadoğan, Ali. Öztürk, Semire Ruken. (2022). Türkiye’de Sinema Sansürünün Tarihi 1932-1988 Sansür Karar Defterleri Üzerine Bir İnceleme 2. Cilt, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara.
3. Karagülmez, Müjdat (2019). “Macarların Gözüyle Milli Mücadele ve Türk İmajı”, Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 17, Sayı 3, ss. 493-518.
4. Kırışman, Mustafa (2014). “Büyük Taarruz’dan İzmir’in Kurtuluşuna Fransız Kamuoyunda Türk Ordusu İmajı”, Büyük Taarruzun 90. Yılında Uluslararası Milli Mücadele ve Zafer Yolu Sempozyumu Bildiriler Kitabı Cilt II, ss.1099-1112, AKDTYK Atatürk Araştırma Merkezi Yay., Ankara.
5. Okur, Mehmet. (2024). “Büyük Taarruz Sürecinde ABD Basınında Yunan Propagandası ve Türk Zaferine Bakış”, XIX Türk Tarih Kongresi Bildiriler Kitabı VII. Cilt, ss. 83-114, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara.
6. Öğreten, Ceyhun. (2022). “Amerikan Basınında Türk Millî Mücadelesi: 19 Mayıs 1919 - 23 Nisan 1920”, Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi, Yıl 18, Sayı 35/Bahar, ss. 165-204.
7. Şimşek Şişmanoğlu, Şehnaz. (2012). “Cibali’nin Yasaklanmış Hollywood Filmi”. Panorama Khas (Yaz sayısı), ss. 4-7.
8. Vlašıć, Anđelko. (2017). “Hırvatistan Kaynaklarına Göre Mustafa Kemal Atatürk ve Kurtuluş Savaşı”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi Cilt 33, Sayı 96, ss. 47-68.

9. Yağcı Aksel, Sevgi Can. (2018). “Macar Basınında Türkiye: Küçük Asya’nın Büyük Direnişi (1920-1923)”, Ankara Üniversitesi İLEF Dergisi, 5(2), ss. 53-84.
10. Daily Mail, 15 Ekim 1919
11. Daily Mail, 14 Haziran 1920
12. Daily Mail, 20 Temmuz 1920
13. Daily Mail, 02 Eylül 1922
14. Daily Mail, 15 Eylül 1922
15. New York Times, 01 Mart 1920
16. New York Times, 15 Mart 1920
17. New York Times, 13 Mayıs 1920
18. New York Times, 03 Temmuz 1920
19. New York Times, 07 Temmuz 1920
20. New York Times, 08 Eylül 1920
21. New York Times, 10 Temmuz 1921
22. New York Times, 01 Şubat 1922
23. New York Times, 15 Temmuz 1922
24. The Washington Times 11 Temmuz 1919