SURİYE TÜRKMENLERİNİN TÜRKİYE’YE GÖÇÜ SONRASINDA DİL VE KÜLTÜR ADAPTASYONLARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Öz

Göç insanlık tarihinin en eski ve dinamik olgularından biridir. İklim değişiklikleri, savaşlar ve siyasi baskılar gibi çok çeşitli nedenlerle gerçekleşen göç hareketleri; sadece coğrafi bir yer değişimi değil, aynı zamanda bireylerin ve toplulukların kimliklerini, dillerini, kültürel normlarını yeniden tanımlama-oluşturma süreçlerini de beraberinde getirir. Göçmenler, bir yandan kendi kültürlerini aktarmaya çalışırken öte yandan toplumsal kabul görebilmek için yeni çevreye uyum sağlama baskısını da hissetmektedir. Suriye Türkmenleri her ne kadar ortak dil ve kültürün yaşatıldığı Anadolu’daki soydaşlarının yanına göç etmiş olsalar da birtakım kırılmalar ve evrilmelerin meydana geldiği adaptasyon sürecine dâhil olmuşlardır. Bu doğrultuda bu çalışma, Arap Baharı sonrası gelişen zorunlu göç bağlamında Suriye Türkmenlerinin Türkiye'deki toplumsal ve dilsel uyum süreçlerini incelemeyi; bu sürecin tarihsel, kültürel ve sosyolojik boyutlarını ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Suriye Türkmenleri
• Göç
• Adaptasyon Süreci

AN ASSESSMENT OF LANGUAGE AND CULTURAL ADAPTATİONS OF SYRIAN TURKMENS AFTER THEIR MİGRATION TO TURKEY

Öz

Migration is one of the oldest and most dynamic phenomena in human history. Migratory movements, which occur for a variety of reasons such as climate change, war, and political oppression, involve not only a geographical displacement but also a process of redefining and reshaping the identities, languages, and cultural norms of individuals and communities. While migrants strive to transmit their own cultures, they also feel the pressure to adapt to the new environment in order to gain social acceptance. Although Syrian Turkmen migrated to join their compatriots in Anatolia, where a common language and culture are maintained, they have also entered an adaptation process that has experienced a number of ruptures and evolutions. Accordingly, this study aims to examine the social and linguistic adaptation processes of Syrian Turkmen in Türkiye within the context of forced migration following the Arab Spring and to reveal the historical, cultural, and sociological dimensions of this process.

Anahtar Kelimeler

• Syrian Turkmens
• Migration
• Adaptation Process

Kaynakça

1. Arslan-Erol, H. (2020). Suriye Türkmen Türkçesi Ağızlarının Tespiti, (117K048 Kodlu TÜBİTAK 1001 Projesi), Erişim adresi: (https://app.trdizin.gov.tr/proje/TWpFMU1qazU/suriye-turkmen-turkcesi-agizlarinin-tespiti).
2. Arslan-Erol, H. ve Özdemir A. (2021). “Suriye Türkmen Türkçesi Ağızlarında Şimdiki Zaman”, Prof. Dr. S. Mahmut Kaşgarlı Armağanı, Edit. Ali İhsan Öbek vd., Çanakkale: Paradigma Akademi.
3. Arslan-Erol, H. ve Özdemir, A. (2022). Suriye Türkmen Türkçesi Ağızlarında Ekmek/ Çörek Denk Çifti Ve Bunun Bir Dil Ölçütü Olarak Görünümü. Aça M., Ceylan Ö., ve Güngör S. (Ed.) Halk Gastronomisi. İstanbul: Motif Vakfı Yayınları.
4. Çakmak, C. (2019). “Yedi İklim Türkçe Öğretim Setinin (A1-A2) Kültür Aktarımı Açısından Değerlendirilmesi”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12 (65), 756-763.
5. Çakmak, C. (2022). Demirci Söz Varlığı. Ankara: Gazi Kitabevi.
6. Erol M. (2020). Göç ve Kimlik Bağlamında Suriye Türkmenleri: Suriye’de Türk, Türkiye’de Suriyeli Olmak, İbn Haldun Anısına Türkiye ve Türk Dünyası Araştırmaları-VI, Edit. Yunus Emre Tansü, Ankara: İksad Yayınları.
7. Erol, M., Bozoğullarından B., Özdemir A. (2024). Zorunlu Göçün Suriye Türkmenlerinin Dil ve Kültürlerine Etkisi Üzerine, 6. Uluslararası Türkiye Türkçesi Ağız Araştırmaları Çalıştayı Bildirileri (5-7 Ekim 2023), Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
8. Fichter, Joseph (1994). Sosyoloji Nedir? (Çev: Nilgün Çelebi). Konya: Atilla Kitabevi.

9. Gökkaplan, Y. (2021). Savaş, Dil ve Toplum: 2. Dünya Savaşı. Büyüktopçu B., Kalecik S. (Ed.) Çeşitli Yönleriyle II. Dünya Savaşı. Ankara: Fenomen Yayıncılık.
10. Günay-Türkeş, U. (2010). Türklerin Tarihi Geçmişten Geleceğe. Ankara: Akçağ Yayınları.
11. Karyelioğlu, S. (2021). “Yemek ve Göç: Türkiye’ye Göç Etmiş Suriyelilerin Yemek İle İlgili Kültürel ve İktisadi Deneyimleri.” Toplum Ve Kültür Araştırmaları Dergisi (8). https://doi.org/10.48131/jscs.1005933
12. Keskin, A. (2023). “Göç ve Folklor: Literatür Ve Tasnif Odaklı, Kuramsal Bir Çerçeve”. Folklor/ Edebiyat, 29(114), 463. Kirman, M. A, (2016). Din Sosyolojisi Sözlüğü. Karahan: Karahan Kitabevi.
13. Kongar, E. (1981). Toplumsal Değişme. İstanbul: Remzi.
14. Özdemir, A. (2021). Suriye Türkmen Türkçesi Ağızlarında Dumağı ve Demreği Kelimeleri Üzerine. Ceylan, Ö. (Ed.). Halk Kültüründe Sağlık. İstanbul: Motif Vakfı Yayınları.
15. Özdemir, A. ve Kara, M. F. (2019). “Suriye Türkmen Türkçesi Ağızlarının Tespitinde Derleme Yöntemlerinin Uygulanabilirliği Ve Karşılaşılan Sorunlar Üzerine.” Littera Turca, 2, 217-225.
16. Sümer, F. (1992). Oğuzlar (Türkmenler): Tarihleri, Boy Teşkilatı, Destanları. Anakara: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı.
17. Şahin, M. C. ve Aydemir, S. (2018). “Zorunlu-Kitlesel Göç Olgusuna Sosyolojik Bir Yaklaşım: Türkiye’deki Suriyeli Sığınmacılar Örneği”. Dini Araştırmalar, 121-148. https://doi.org/10.15745/da.421604.
18. Türk, O. (2019). Kültürel Miras Olarak Hayvanların Atasözlerimize Kattıkları Anlam Üzerine Bir Değerlendirme. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 44, p. (320-334).
19. Ward C ve Kennedy A (1999). The measurement of sociocultural adaptation. Int J Intercult Relat, 23, 659-677.
20. Ward C, Okura Y, Kennedy A, Kojima T (1998) The U-curve on trial: a longitudinal study of psychological and sociocultural adjustment during cross cultural transition. Int J Intercult Relat, 22: 227-291.