TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİNE İLİŞKİN VELİ GÖRÜŞLERİ: BİRİNCİ SINIF VELİLERİ ÜZERİNE NİTEL BİR ARAŞTIRMA

Öz

Bu araştırmanın amacı ilkokul birinci sınıf velilerinin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli hakkındaki görüşlerini belirlemektir. Bu bağlamda araştırma, temel nitel araştırma yöntemi ile yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, Bursa iline ait bir ilçe ilkokulların birinci sınıf velileri oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, 2024-2025 eğitim öğretim yılı ikinci döneminde çevrimiçi uygulanan açık uçlu anket formuyla toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde tümevarım içerik analizi ve betimsel analiz kullanılmıştır. Bulgulardan elde edilen sonuca göre, araştırmaya katılan birinci sınıf velilerinin %60’a yakınının yeni müfredatın geneli hakkında bilgisinin olmadığı ortaya çıkmıştır. Özellikle de modelin bileşenlerinden olan öğrenci profili ve Erdem Değer Eylem Çerçevesi hakkında ise hiç bilgilerinin olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca yeni müfredatın ölçme ve değerlendirme yaklaşımına uygun olarak birinci sınıflarda uygulamaya konulan gelişim raporuna ilişkin ise velilerin %70’e yakınının, gelişim raporu yerine karne sistemine dönülmesini istedikleri ve bunun gerekçelerini sundukları ortaya çıkmıştır. Bu araştırma, yeni müfredatın izlenilmesi, değerlendirilmesi ve geliştirilmesi sürecine farklı bir bakış açısı sunacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli
• ilkokul
• birinci sınıf
• veli

PARENTAL VIEWS ON THE TURKISH CENTURY EDUCATION MODEL: A QUALITATIVE STUDY ON FIRST-GRADE PARENTS

Öz

This study aims to investigate the perspectives of first-grade parents regarding the Türkiye Century Education Model (TYYM). The research was conducted using the basic qualitative research method. The study group consisted of first-grade parents from primary schools in a district of Bursa province. Data were collected through an open-ended online survey during the second semester of the 2024-2025 academic year. Inductive content analysis and descriptive analysis were used to analyze the data. The results revealed that approximately 60% of the participating first-grade parents lacked knowledge about the new curriculum as a whole. Notably, none of the parents were aware of specific components of the model, such as the student profile and the Virtue-Value-Action Framework. Furthermore, regarding the development report introduced for first-grade students in alignment with the new curriculum’s assessment and evaluation approach, approximately 70% of parents expressed a preference for reverting to the traditional report card system and provided reasons for this preference. This research will provide a different perspective on the possibilities of monitoring, evaluating and adding new curricula.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye Century Education Model
• primary school
• first grade
• parent

Kaynakça

1. Adıgüzel, A. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinin Cumhuriyet Dönemi Eğitim Programlarıyla Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi: Bir Meta Sentez Çalışması. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences, 11(1), 9-21. https://10.34137/jilses.1630966
2. Ağgül, E., & Yalçın, P. (2024). Teknoloji bağımlılığı ile ilgili yapılmış akademik çalışmalara yönelik doküman analizi [Document analysis of academic studies on technology addiction]. Bağımlılık Dergisi, 25(4), 354-367.
3. Biçer, B. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde değerler eğitimi yaklaşımının analizi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 1–15. https://dergipark.org.tr/tr/pub/istj/issue/93216/1640604
4. Cousins, J. B., & Chouinard, J. A. (2012). Participatory evaluation up close: An integration of research-based knowledge. Charlotte, NC: Information Age Publishing.
5. Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
6. Çakır, O. (2025). 2024 Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı Öğrenme Çıktılarının 21. Yüzyıl Becerileri Bağlamında Değerlendirilmesi. Milli Eğitim, 54(246), sayfa 837-878. DOI: 10.37669/milliegitim.1565831
7. Demir, M. K., & Coşar, İ. (2024). 2005 İlköğretim Programı Uygulamalarına İlişkin Veli Görüşleri. The Journal of Academic Social Science Studies, 5(5 Issue 8), 459-473.
8. Demirel, Ö. (2012). Eğitimde Program Geliştirme. Ankara: Pegem Akademi.

9. Duyul, S., Duyul, Y., Kesman, M., & Kesman, M. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Konusunda Öğretmen Görüşleri. Ulusal Eğitim Dergisi, 5(3), 1-19. https://doi.org/10.5281/zenodo.15002346
10. Ersalan, A. (2011). Yeni ilköğretim matematik programı hakkında öğrenci velilerinin görüş ve değerlendirmeleri: “Yeni matematik programı hakkında öğrenci velileri ne düşünüyor?” Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 189, 256–269.
11. Güneş, G., & Yıldırım, Y. (2024). 2018 and 2024 Life Science Curriculum Examination of Programs in terms of Values Education: 2018 and 2024 Life Science Curriculum . International Journal of Education and Science Research, 1(1), 66–84. https://doi.org/10.5281/zenodo.14014499
12. Güven, B., İleri, S. (2006). Program Değerlendirme Kavramı ve İlköğretimde Program Değerlendirme Çalışmalarına Kuramsal Bir Bakış. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10 (1-2), 141-163.
13. Joint Committee on Standards for Educational Evaluation. (2018). The program evaluation standards: A guide for evaluators and evaluation users (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
14. Kabapınar, Y., Öztürk, C., & Hersan, E. (2004). 2004 Yılı İlköğretim Sosyal Bilgiler Programı’na İlişkin Veli Görüşleri. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 28(28), 69-89.
15. Kayman, S., & Elkatmış, M. (2024). 2019 ile 2024 ilkokul Türkçe Dersi Öğretim Programlarının karşılaştırılması. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 1–20. https://www.anadiliegitimi.com/tr/download/article-file/4381594
16. Kaymaz, M. (2024). Matematik eğitiminde değer aktarımı: Eğitsel medya içeriği ve 2024 öğretim programı. UPSEAD Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 1–10. https://www.upsead.com/makale/8327
17. Karadağ, E., & Kılıç, B. (2019). Öğretmen görüşlerine göre öğrencilerdeki teknoloji bağımlılığı. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 11(Özel sayı), 101-117. https://doi.org/10.18863/pgy.556689
18. Kıvrak, Z. ve Yıldırım, K. (2020). Öğretmenlerin gözünden birinci sınıf öğrencilerin okuma ve yazma becerilerini öğrenim süreçlerine ailelerin katılımı. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(2), 447-468.
19. Kuzu, O. & Göçer, V. & Akçay, A. O. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Kapsamında İlkokul Matematik Dersi Öğretim Programı’nın İncelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (41), 640-667. DOI: https://10.5281/zenodo.13337757
20. MEB. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni.
21. MEB. (2024a). Okullarda okutulacak ders kitapları ve eğitim araçları mevzuatında değişiklik. https://ookgm.meb.gov.tr/www/okullarda-okutulacak-ders-kitaplari-ve-egitim-araclari-mevzuatinda-degisiklik-resm-gazetede-yayimlandi/icerik/2084
22. MEB. (2024b). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim programları veli bilgilendirme kılavuzu. https://tymm.meb.gov.tr/upload/kilavuz/veli-kilavuzu.pdf
23. MEB. (2024c). Öğretmen Yazar, Çocuk Çiçek Açar”
24. Hikâye Yazma Yarışması. https://ogretmenyazar.eba.gov.tr/
25. MEB. (2024d). 2024- 2025 Eğitim öğretim yılı ilkokul 1. sınıf gelişim raporu öğretmen bilgilendirme kılavuzu. https://sulakyurt.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_01/10091340_220242025_lkokul_1._snf_geliaim_raporu_yoretmen_bilgilendirme_klavuzu.pdf
26. Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
27. Merriam, S. B., & Tisdell, E. J. (2015). Qualitative Research: A Guide to Design and Implementation. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
28. Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldaña, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
29. Önger, S., & Duman, S. N. (2024). 2018, 2023 ve 2024 Sosyal Bilgiler Öğretim Programlarının karşılaştırılması. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(2), 1308–1339. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3786516
30. Percy, W. H., Kostere, K., & Kostere, S. (2023). Generic qualitative research in psychology. The Qualitative Report, 28(3), 706–720. https://doi.org/10.46743/2160-3715/2023.6063
31. Sağlam, A. (2016). Değerler eğitiminin öğrenci davranışlarına etkisinin veli görüşlerine göre incelenmesi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 20(3), 723-742.
32. Torunoğlu, H. (2023). Bilim ve sanat merkezlerinde uygulanan programların öğrenci veli ve öğretmen beklentilerine göre değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Kırşehir: Ahi Evran Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
33. Uludağ Kırçıl, R. ve Uluçınar Sağır, Ş. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin sınıf içi yansımaları: Öğretmen görüşleri. Erciyes Eğitim Dergisi, 9(1), 1-23. https://doi.org/10.32433/eje.1673094
34. Uygun, K., & Akgül, G. (2024). Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeline İlişkin Görüşleri. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(2), 81-102.
35. Yaşar, S. (2013). Okul öncesi eğitim programı uygulamalarına ilişkin veli görüşleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Çanakkale: Çanakkale 18 Mart Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
36. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
37. Yılmaz Bolat, E. (2018). Anne baba tutumlarının çocukların sosyal becerileri üzerindeki etkisi. Uluslararası Çocuk Edebiyatı ve Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(2), 32-38.
38. Yurdakal, i. H. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: 2024 İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’nın (1, 2, 3 ve 4. sınıflar) İncelenmesi, Temel Eğitim Dergisi (Journal of Primary Education), 24, 76-88.