LOJİSTİK 4.0 BAĞLAMINDA LOJİSTİK MALİYETLERİN SWARA YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Endüstri 4.0’ın ortaya çıkışı, gerçek zamanlı verilerin toplanmasını kolaylaştırarak bir paradigma değişimini başlatmış ve böylece karar vericilere stratejik ve operasyonel kararların formüle edilmesi için paha biçilmez içgörüler sağlamıştır. Endüstri 4.0 kavramının, makinelere dayanan geleneksel seri üretimi daha uyarlanabilir bir dijital paradigmaya dönüştürmesi beklenmektedir. Lojistik 4.0 ise, Endüstri 4.0’ın dijital dönüşüm ilkelerini lojistik süreçleriyle entegre ederek tedarik zincirlerinde verimliliği, esnekliği ve şeffaflığı artırmaktır. Bu bağlamda, lojistik maliyetlerinin ele alınması daha bütünsel ve veri odaklı bir yaklaşım gerektirmektedir. Lojistik 4.0’ın ortaya çıkışı, depolama, nakliye, envanter yönetimi ve sipariş işleme gibi alanlarda operasyonel maliyetlerin düşmesine yol açmıştır. Ancak bu geçiş, yüksek teknoloji yatırım maliyetleri ve bu teknolojiler için sistem entegrasyon maliyetleri gibi yeni maliyet kalemlerini de beraberinde getirmiştir. Bu çalışmanın amacı, Lojistik 4.0 paradigması çerçevesinde SWARA yaklaşımına uygun olarak Endüstri 4.0 üretim teknolojilerini benimseyen işletmeler için lojistik maliyetlerinin önemini tespit etmektir. Çalışmanın bulguları, stok yönetimi maliyetlerinin en önemli maliyet bileşeni olarak belirlendiğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Endüstri 4.0
• lojistik 4.0
• lojistik maliyetler
• SWARA

EVALUATION OF LOGISTICS COSTS USING THE SWARA METHOD IN THE CONTEXT OF LOGISTICS 4.0

Öz

The advent of Industry 4.0 has ushered in a paradigm shift by facilitating the collection of real-time data, thereby providing decision-makers with invaluable insights for formulating strategic and operational decisions. The concept of Industry 4.0 is anticipated to transform conventional mass production, which relies on machines, into a more adaptable digital paradigm. The objective of Logistics 4.0 is to enhance efficiency, flexibility, and transparency within supply chains by integrating the digital transformation principles of Industry 4.0 with logistics processes. In this context, addressing logistics costs necessitates a more holistic and data-driven approach. The advent of Logistics 4.0 has led to a decline in operational costs in areas such as warehousing, transportation, inventory management, and order processing. However, this transition has concomitantly given rise to new cost items, including high-tech investment costs and system integration costs for these technologies. The objective of this study is to ascertain the significance of logistics expenditures for enterprises that have adopted Industry 4.0 production technologies in accordance with the SWARA approach within the paradigm of Logistics 4.0. The findings of the study indicated that inventory management costs were identified as the most significant cost component.

Anahtar Kelimeler

• Industry 4.0
• logistics 4.0
• logistics costs
• SWARA

Kaynakça

1. Acar, D. Ö. ve Benli, M. (2021). Dış ticarette lojistik performansın etkisi. Journal of Management and Economics Research, 19(4), 48-65. http://dx.doi.org/10.11611/yead.897110.
2. Acar, D. ve Ateş, A. (2011). Tedarik zinciri faaliyetlerinin maliyetleri ve dış kaynak kullanımı ilişkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(3), 9-27.
3. Aktürk, C. (2019). Lojistik maliyetlere göre teslim tarihi belirleme ve bir karar modeli önerisi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (16), 1-7. http://dx.doi.org/10.31590/ejosat.541481.
4. Arsova, M. ve Temjanovski, R. (2023). Logistics costs and their impact on performance. Journal of Economics, 8(1), 55-67. https://doi.org/10.46763/JOE2381055a.
5. Banomyong, R., Grant, D. B., Varadejsatitwong, P. ve Julagasigorn, P. (2022). Developing and validating a national logistics cost in Thailand. Transport Policy, 124, 5-19. https://doi.org/10.1016/j.tranpol.2021.04.026.
6. Bayraktutan, Y. ve Özbilgin, M. (2015). Lojistik maliyetler ve lojistik performans ölçütleri. Maliye Araştırmaları Dergisi, 1(2), 95-112.
7. Bennani, M., Jawab, F., Hani, Y., El Mhamedi, A. ve Amegouz, D. (2022). Hybrid F-SWARA and F-ENTROPY for the optimization of the weighting of the location criteria of a green logistics platform. IFAC-PapersOnLine, 55(10), 1606–1612. https://doi.org/10.1016/J.IFACOL.2022.09.620.
8. Besklubova, S., Tan, B. Q., Zhong, R. Y. ve Spicek, N. (2023). Logistic cost analysis for 3D printing construction projects using a multi-stage network-based approach. Automation in Construction, 151, 104863. https://doi.org/10.1016/j.autcon.2023.104863.

9. Bowersox, D. J., Closs, D. J. ve Cooper, M. B. (2002). Supply Chain Logistics Management. McGraw-Hill, New York.
10. Ceran, Y. ve Alagöz, A. (2007). Lojistik Maliyet Yönetimi: Lojistik Maliyetler ve Lojistik Maliyet Muhasebesi, ÇOMÜ Biga İİBF-Yönetim Bilimleri Dergisi, 5(2), Ankara, 137-156.
11. Ceran, Y., Ortakarpuz, M., Erkoçak, H. E. (2022). Uluslararasi Stratejik Pazarlama Kararları ve Lojistik 4.0 Bağlamında Lojistik Maliyetler ile Karılık İlişkisi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 35, 102-110. https://doi.org/10.31590/ejosat.1058377.
12. Choi, T. M., S. Kumar, X. Yue, ve H. L. Chan. (2022). Disruptive Technologies and Operations Management in the Industry 4.0 Era and Beyond. Production and Operations Management, 31(1): 9–31. https://doi.org/10.1111/poms.13622.
13. Çekerol, G. S. (2015). Lojistik Yönetimi, Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir.
14. Demirci, A. (2019). Lojistik maliyetler için çok kriterli karar verme yaklaşımı: depolama alanı seçimi örneği. Toros Üniversitesi İİSBF Sosyal Bilimler Dergisi, 6(10), 23-43.
15. Diego, C., Jakub, G. ve Christian, M. (2021). Energy logistics cost study for wireless charging transportation networks. Sustainability, 13(11), 5986. doi.org/10.3390/su13115986.
16. Engblom, J., Solakivi, T., Töyli, J. ve Ojala, L. (2012). Multiple-method analysis of logistics costs. International journal of production economics, 137(1), 29-35. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2012.01.007.
17. Erdoğan, S., Balki, M. K., Aydın, S. ve Sayin, C. (2019). The best fuel selection with hybrid multiple-criteria decision making approaches in a CI engine fueled with their blends and pure biodiesels produced from different sources. Renewable Energy, 134, 653–668. https://doi.org/10.1016/J.RENENE.2018.11.060.
18. Ghiani, G., Laporte, G. ve Musmanno, R. (2013). Introduction to Logistics Systems Management. John Wiley & Sons.
19. Gružauskas, V., Baskutis, S. ve Navickas, V. (2018). Minimizing the trade-off between sustainability and cost effective performance by using autonomous vehicles. Journal of Cleaner Production, 184, 709-717. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2018.02.302.
20. Hasan, K. R., Zhang, W. ve Shi, W. (2021). Barriers to intermodal freight diversion: a total logistics cost approach. Maritime Economics & Logistics, 1-18. https://doi.org/10.1057/s41278-020-00182-3.
21. Havenga, J. H., Witthöft, I. E. ve Simpson, Z. P. (2022). Macrologistics instrumentation: Integrated national freight-flow and logistics cost measurement. Transport Policy, 124, 106-118. https://doi.org/10.1016/j.tranpol.2019.10.014.
22. Hoa, H. T. T., Lien, B. T. B., Tam, T. T. A., Van Hinh, N. ve Van Thanh, L. (2020). Critical factors of total logistics cost: A survey of vietnam-based logistics service providers. Research in World Economy, 11(1), 202-111. https://doi:10.5430/rwe.v11n1p202
23. Horenberg, D. (2017). Applications With in Logistics 4.0 A Research Conducted on the Visions of 3PL Service Providers. Thesis, University of Twente.
24. İrak, G. ve Arslantürk, F. (2021). Lojistikte dış kaynak kullanımı, lojistik maliyetler ve finansal performans arasındaki ilişkinin analizi. Mersin Üniversitesi Denizcilik ve Lojistik Araştırmaları Dergisi, 3(2), 80-102. https://doi:10.54410/denlojad.971226.
25. İrak, G. ve Şen, H. (2021). Lojistik maliyetler ve lojistik performansın, firma ve ihracat performansına etkisinin analizi. Journal of Accounting and Taxation Studies, 14(3), 1109-1131. https://doi.org/10.29067/muvu.901392.
26. Jahn, C., Kersten, W. ve Ringle, C. M. (2018). Logistics 4.0 and Sustainable Supply Chain Management. California, USA: epubli GmbH.
27. Kahveci, A. ve Okutmuş, E. (2021). Hedef maliyetleme, değer analizi, kaizen maliyetleme ve kısıtlar teorisinin entegrasyonu ile lojistik maliyetlerde etkinliğin sağlanması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(2), 1247-1279. https://doi:10.33437/ksusbd.872497.
28. Kahveci, A. ve Okutmuş, E. (2019). Sürece dayalı faaliyet tabanlı maliyetleme ve kısıtlar teorisinin entegrasyonu ile lojistik maliyetlerde etkinliğin incelenmesi. https://doi:10.29228/TurkishStudies.39428.
29. Karaa, I. E. ve Geyikçi, U. B. (2015). Analitik ağ süreci ile lojistik sektöründe lojistik maliyet unsurları ve ağırlıklarının belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(1), 101-113.
30. Kayalı, N., Necef Yereli, A. ve Onur, G. (2020). İşletme yöneticilerinin lojistik maliyetlere bakış açılarının değerlendirilmesine yönelik uygulama. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 47, 303-324.
31. Keršuliene, V., Zavadskas, E. K. ve Turskis, Z. (2010). Selection of rational dispute resolution method by applying new step‐wise weight assessment ratio analysis (SWARA). Journal of business economics and management, 11(2), 243-258. https://doi.org/10.3846/jbem.2010.12.
32. Khouri, S., Rosova, A., Straka, M. ve Behun, M. (2018). Logistics performance and corporate logistic costs, their ıinterconnections and consequences”, Transformations in Business & Economics, 17, No 2A (44A). 426-446.
33. Kubon, M. ve Krasnodębski, A. (2010). Logistic costs in competitive strategies of enterprises. Agricultural Economics, 56(8), 397-402. https://doi.org/10.17221/67/2010-AGRICECON.
34. Luthra, S. ve Mangla, S. K. (2018). Evaluating challenges to Industry 4.0 initiatives for supply chain sustainability in emerging economies. Process safety and environmental protection, 117, 168-179. https://doi.org/10.1016/j.psep.2018.04.018.
35. Majercak, P. (2020). Saving logistics transportation costs in the era of globalization for firms. In SHS Web of Conferences, 74, EDP Sciences. https://doi.org/10.1051/shsconf/20207404014
36. Mallidis, I., Iakovou, E., Dekker, R. ve Vlachos, D. (2018). The impact of slow steaming on the carriers’ and shippers’ costs: The case of a global logistics network. Transportation Research Part E: Logistics and Transportation Review, 111, 18-39. https://doi.org/10.1016/j.tre.2017.12.008.
37. Memiş, E. ve Korucuk, S. (2021). Lojistik maliyet yönetimine etki eden faktörlerin önceliklendirilmesine yönelik Giresun imalat işletmelerinde bir uygulama, Journal of Vocational and Social Sciences of Turkey, 3(7), 51-59. https://doi.org/10.46236/jovosst.1037362.
38. Muha, R. (2019). An overview of the problematic issues in logistics cost management. Pomorstvo, 33(1), 102-109. https://doi.org/10.31217/p.33.1.11.
39. Nie, J., Zeng, W. Y. ve Jing, H. L. (2016). Research of logistics cost based on saving algorithm: a case of a certain logistics company’s logistics cost. In MATEC Web of Conferences, 63. EDP Sciences. https://doi.org/10.1051/matecconf/2016630.
40. Odu, G. O. (2019). Weighting methods for multi-criteria decision making technique. Journal of Applied Sciences and Environmental Management, 23(8), 1449-1457. https://doi.org/10.4314/jasem. v23i8.7.
41. Onay, A. (2021). Zaman etkenli faaliyete dayalı maliyetleme yöntemi ile yeşil lojistik maliyet yönetimi: Bir vaka analizi. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 14 (1), 275-312. https://doi.org/10.29067/muvu.704560.
42. Orbak, Â.Y., Küçük, M., Akansel, M., Sharma, S., Li, C., Kumar, R., Singh, S. ve Di Bona, G. (2023). Mathematical model assistedsix-sigma approach for reducingthe logistics costs of a pipemanufacturing company: A Novel Experimental Approach. Mathematics, 11, 621. https://doi.org/10.3390/math11030621.
43. Patil, R. A., Patange, A. D. ve Pardeshi, S. S. (2023). International transportation mode selection through total logistics cost-based ıntelligent approach. Logistics, 7(3), 60. https://doi.org/10.3390/logistics7030060.
44. Riadh, H. (2018). Contribution of logistics diagnosis to cost minimization: The case of a subsidiary of the automotive industry. Journal of Sustainable Development of Transport and Logistics, 3(3), 55-68. https://doi:10.14254/jsdtl.2018.3-3.4.
45. Saini, M. ve Hrušecká, D. (2021). Comparative impact of logistics performance index, ease of doing business and logistics cost on economic development: a fuzzy QCA analysis. Journal of Business Economics and Management, 22(6), 1577-1592. https://doi.org/10.3846/jbem.2021.15586.
46. Santoso, S., Nurhidayat, R., Mahmud, G. ve Arijuddin, A. M. (2021). Measuring the total logistics costs at the macro level: A study of Indonesia. Logistics, 5(4), 68. https://doi.org/10.3390/logistics5040068.
47. Shi, Y., Zhou, L., Qu, T. ve Qi, Q. (2019). Strategic introduction of the marketplace channel considering logistics costs and product information. Procedia CIRP, 83, 728-732. https://doi.org/10.1016/j.procir.2019.04.100.
48. Škerlič, S. ve Sokolovskij, E. (2019). A model for managing logistics costs throughout a product’s life cycle: a case study of a multinational manufacturing company. Transport, 34(5), 517-528. https://doi.org/10.3846/transport.2019.11080.
49. Škerlič, S., Muha, R. ve Logožar, K. (2016). A decision-making model for controlling logistics Costs. Technical Gazette/Tehnički Vjesnik, 23(1). https://doi.org/10.17559/TV-20141015121023.
50. Sternad, M. (2018). Metrics of logistics costs in Slovenian companies. Business Logistics in Modern Management, Proceedings of The 18th International Scientific Conference, 12-20.
51. Şekkeli Z. H. ve Bakan, İ. (2018). Endüstri 4.0’ın etkisiyle lojistik 4.0, Journal of Life Economics, 5(2),17-36.
52. Şişman, G. (2023). Implementing lean six sigma methodology to reduce the logistics cost: a case study in Turkey. International Journal of Lean Six Sigma, 14(3), 610-629. https://doi.org/ 10.1108/IJLSS-02-2022-0054.
53. Tokay, S. H., Deran, A. ve Arslan, S. (2015). Lojistik maliyet yönetiminde izlenebilecek stratejiler ve muhasebe eğitiminden beklentiler. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (29).
54. Turgut, M. (2024). Tarım-gıda tedarik zincirinde endüstri 4.0 teknolojilerinin lojistik faaliyetler sürecinde kullanımı. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 12(11), 1968-1980. https://doi.org/10.24925/turjaf.v12i11.1968-1980.6822
55. Weiyi, F. ve Luming, Y. (2009). The discussion of target cost method in logistics cost management, ISECS International Colloquium on Computing, Communication, Control, and Management, 8-9 August, 537-540. https://doi.org/10.1109/CCCM.2009.5267517.
56. Yan, X., Madjidov, S., Halepoto, H. ve Ikram, M. (2021). Developing a framework for the optimization processes of logistics costs: A Hurwitz criterion approach. SAGE Open, 11(4), 21582440211054499. https://doi.org/10.1177/21582440211054499.
57. Yavas, V. ve Ozkan-Ozen, Y. D. (2020). Logistics centers in the new industrial era: A proposed framework for logistics center 4.0. Transportation Research Part E: Logistics and Transportation Review 135: 101864. https://doi.org/10.1016/j.tre.2020.101864.
58. Yontar, E. ve Derse, O. (2023). Prioritization of negative carbon strategies in the Cargo industry with the SWARA/WASPAS method. Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences, 9(4), 831-843. https://doi.org/10.28979/jarnas.129207