India Policy of Afghan Shahdom during the Period of Ahmed Shah Durrani

Öz

Ahmed Şah Dürranî Döneminde Afgan Şahlığı’nın Hindistan Siyaseti

Öz

İran’da Nadir Şah Afşar’ın 21 Haziran 1747 gecesi öldürülmesini, bölge tarihinde bir dönüm noktası olarak kabul etmek gerekir. Nadir Şah’ın kapıkulu ocağında görevli Afgan aşiret kuvvetleri, İran’da bulunmalarını gerektiren temel sebep ortadan kalktığından süratle yurtlarına dönmüş ve Ekim 1747’de Kandahar’da bağımsız bir Afgan Şahlığı kurmuşlardı. XVI. yüzyıldan beri Baburlular ve Safevîler arasında bir çekişme sahası olan ve sürekli el değiştiren Kandahar’da kurulan bu devletin başına ise aşiret liderlerinin oylarıyla Ahmed Han seçilmişti. Gazne ve Kâbil’i ele geçirdikten sonra yönünü Hindistan’a çeviren Ahmed Şah, iktidarı süresince dokuz defa Hindistan’a sefer yapmıştı. Bu çalışmamızda Ahmed Şah’ın Hindistan seferlerini ve bunun sebeplerini ortaya koymaya çalıştık.

Anahtar Kelimeler

• Ahmed Şah Dürranî,Afganistan,Hindistan,Pencâb

Kaynakça

1. Ali Kuli Mirza. (1376), Tarih-i Vakâ-yı ve Sevânih-i Afganistan, Müessese-i İntişarat-ı Emir-i Kebir, Tahran.
2. BOA, Name-i Hümayun Defteri VIII/4, s.460-481.
3. BOA, Name-i Hümayun Defteri, VIII/4, s.485-487.
4. Bayur, Y. H. (1948), “Nadir Şah Avşar’ın Ölümünden Sonra Osmanlı Devleti’ni İran’ı İstilaya Kışkırtmak İçin Yapılan İki Deneme”, Belleten, XII/46, (Nisan 1948), Ankara, s.403-469.
5. Bayur, Y.H. (1987), Hindistan Tarihi III, Türk Tarih Kurumu, Ankara.
6. Beveridge, H. (1858), A Comprehensive History of India III, Blackie and Son, London.
7. Celalî, G. C (1964), Name-i âli-hazret Ahmed Şah Baba be nam-ı âli-hazret Sultan Mustafa Salis Osmanî, Kâbil.
8. Ferheng, M. S. (1371), Afganistan der Penc Karn-ı Ahir I, İntişârât-ı Dırâhşeş, Meşhed.

9. Ferrier, J. P. (1858), History of the Afghans, (trans.William Jesse), John Murray, London.
10. Fletcher, A. (1966), Afghanistan, Cornell University Press, New York.
11. Gommans, Jos J. L. (1995), The Rise of the Indo-Afghan Empire, c.1710-1780, E.J. Brill, New York.
12. Gubar, G. M. (1374), Afganistan der Mesir-i Tarih, İntişârât-ı Cumhurî, Tahran.
13. Haig, W. (1937), “Ahmad Shah, ‘Alamgir II and Shah ‘Alam”, The Cambridge History of India: The Mughul Period, IV, (Ed. Richard Burn), Cambridge, s.428-448.
14. Hanifî, M. J, (2004), “Colonial Production of Hegemony Thourgh the “Loya Jerga” in Afghanistan”, İranian Studies XXXVII/2 (June), s.295-322.
15. Longworth D. “Ahmed Şah Dürranî”, İ.A.IV, s.205-207.
16. Macmunn, G (1929), Afghanistan, G.Bell&Sons Ltd., Edinburgh.
17. Malleson, G.B. (1879), History of Afghanistan, W.H. Allen&Co., London.
18. Mirza Mehdi Han Esterabadî, (1377), Cihangüşa-yı Nadirî, (nşr. Seyyid Abdullah Envâr), Encümen-i Asâr ve Mefahir-i Ferhengi, Tahran.
19. Feyz Muhammed Kâtib Hazara, (1372), Siracü’t-tevârih I, (Nşr. M.İ. Şeriatî), Müessese-i Mütâlaât ve İntişârât-ı Belh, Tahran.
20. Muhammed Aslam, (1990), “Farhatü’n-nâzirîn”, The History of India, As Told by its own Historians VIII, (ed.Eliot-Dowson), Delhi.
21. Muhammed Emin Gülistanî, (1344), Mücmilü’t-tevârih, Müessese-i İntişârât ve Çap-ı Danişgâh-ı Tahran, Tahran.
22. Singh, G. (1959), Ahmad Shah Durrani: Father of Modern Afghanistan, Asia Publishing House, New York.
23. Smith, V. A. (1920), The Oxford History of India, Oxford University Press, London.
24. Sykes, P. (1940), A History of Afghanistan I, Macmillan&Co. Ltd., London.
25. Şemiî, M. “Ahmed Şah Durranî”, Dairetü’l-Maarif-i Bozorg-i İslâm VII, s. 63-66.
26. Yazıcı, O. (2003), Ahmed Şah Abdalî ve Millî Afgan Devleti’nin Kuruluşu 1747-1772, (Basılmamış Doktora Tezi), Malatya.
27. Yezdî, M. A. (1361), Afgan-nâme II, Şirket-i Çap, Tahran.
28. Zahirü’d-din Muhammed Babur. (1987), Vekâyi: Babur’un Hatıratı II, (Nşr. R.R. Arat), Türk Tarih Kurumu, Ankara.