SOSYAL BİR OLGU OLARAK "KUMALIK"

Öz

Bu çalışmada, resmî nikâhlı evli bir erkekle dinî nikâh ile evlenmiş olan -toplumda geleneksel kullanılış biçimiyle- kuma kadınların yaşadıkları psikososyal sorunların tespiti ve aile ilişkilerinin incelenmesi hedeflenmiştir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla İstanbul’da yaşayan 20 kuma kadınla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda; erkeklerin cinselliğe ilişkin ataerkil tutumları, toplumdaki statülerini artırma ve erkek çocuk sahibi olma istekleri gibi unsurların kumalığın nedenlerinden olduğu anlaşılmıştır. Katılımcıların ataerkil yapıya sahip bir ailede yetiştikleri; aile içi şiddet, kumar ve alkol bağımlılığı gibi sorunlar yaşadıkları ve bu sorunların doğrudan veya dolaylı bir biçimde eş seçimlerini etkilediği görülmüştür. Gerçekleştirdikleri evliliklerden dolayı aileleri ve sosyal çevreleri tarafından etiketlenme ve sosyal dışlanmaya maruz kalan katılımcılar psikososyal ve ekonomik sorunlar yaşamaktadır. Bu sonuç bağlamında çok kadınlı evlilik gerçekleştiren kadınlara eğitim ve danışmanlık konularıyla ilgili çözüm önerileri getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Aile
• kadın
• çok kadınlı evlilik
• kumalık

“SECOND-WIFE” AS A SOCIAL PHENOMENON

Öz

This study aimed to examine the family relations and psychosocial problems of women who are religiously married to legally married men—traditionally called second-wives. In-depth interviews were conducted with 20 second-wives residing in Istanbul using qualitative methods with semi-structured interview forms. As a result, men’s patriarchal attitudes towards sexuality, desires for improving their status and having male children appeared to lead marrying a second-wife. It was found that second-wives were raised by patriarchal families who experienced domestic violence, gambling, and alcoholism and these problems, either directly or indirectly, have affected the second-wives’ partner choices. The participants, stigmatized and marginalized by their families and milieu because of their marriage, experience psychosocial and socioeconomical problems. Based on these findings, solutions concerning education and counseling for women involved in polygamous marriages were proposed.

Anahtar Kelimeler

• Family
• woman
• polygamous marriage
• second-wife

Kaynakça

1. Bailey, M., & Kaufman, A. J. (2010). Polygamy in the Monogamous World: Multicultural Challenges for Western Law and Policy. Oxford: Praeger.
2. Başaran Alkan, N. (2001). Anadolu’da Çokeşlilik ve Kuma Olgusu. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Kadın Çalışmaları Bilim Dalı.
3. Brooks, T. (2009). The Problem With Polygamy. Philosophical Topics, 37(2), 109-122.
4. Gümüş, K. (2017). Türkiye’de Toplumsal Bir Sorun Olarak Kuma Evliliği: Hatay Örneği. Yüksek Lisans Tezi. Muğla: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyoloji Anabilim Dalı.
5. Haviland, W. A., Prins, H. E., Walrath, D., & Mcbride, B. (2008). Kültürel Antropoloji. İstanbul: Kaknüs Yayınları.
6. Kottak, P. (2015). Cultural Anthropology Appreciating Cultural Diversity. New York: McGraw- Hill.
7. Kümbetoğlu, B. (2005). Sosyolojide ve Antropolojide Niteliksel Yöntem ve Araştırma. İstanbul: Bağlam Yayıncılık.
8. Lundberg, G. A., Schrang, C., & Larsen, O. N. (1970). Sosyoloji Cilt II. Ankara: Türk Siyasi İlimler Derneği Yayını No: 20.

9. Ozkan, M., Altindag, A., Oto, R., & Sentunali, E. (2006). Mental Health Aspects of Turkish Women From Polygamous Versus Monogamous Families. International Journal of Social Psychiatry, 52(3), 214–220.
10. Tolan, B. (1991). Geleneksel Aileden Çağdaş Aile Yapısına Doğru. B. Dikeçligil, B. Dikeçligil, & A. Çiğdem (Dü) içinde, Aile Yazıları 2: Kültürel Değerler ve Sosyal Değişme (s. 500-512). Ankara: Aile Araştırmaları Kurumu Başkanlığı Yayınları.
11. Türk Dil Kurumu. (2019). Türk Dil Kurumu Büyük Türkçe Sözlük. Temmuz 1, 2019 tarihinde https://sozluk.gov.tr/ adresinden alındı.
12. Türk Medeni Kanunu. (2001, Kasım 22). Mayıs 10, 2020 tarihinde https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf adresinden alındı.
13. Ulutaş, E. (2019). Eril Kodlar Kıskacında Kadınlık Halleri: Kumalık. Ö. Altunsu Sönmez, & G. Aksan (Dü) içinde, Aile Kurumuna Farklı Bakışlar (s. 265-299). Konya: Çizgi Kitabevi.
14. Yılmaz, E., Tamam, L., & Bal, U. (2015). Poligami ve Ruh Sağlığına Etkileri. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar-Current Approaches in Psychiatry, 7(2), 221-228.
15. Zeitzen, M. (2008). Polygamy A Cross-Cultural Analysis. New York: Berg.