İKİNCİ ÜRÜN HİBRİD MISIR ÇEŞİTLERİNİN BAZI TARIMSAL KARAKTERLERİNİN ARAŞTIRILMASI

Öz

Mısır bitkisi çok yönlü kullanıldığı, her bölgede yaygın olarak tarımı yapıldığı ve açık tozlanan çeşit olması nedeniyle, sürekli yeni çeşit arzı olmaktadır. Bu nedenle Kahramanmaraş koşullarında 17 (Tavascan, Motri, Calgary, Sancia, P.573, P.32T83, Hydro, Performer, Capuzi, 72MAY80, Simon, Macha, PL712, Torro, Bolsan, KB5562 ve KB3961) hibrid mısır çeşidi ikinci ürün yetiştirilme sezonunda denenerek verim karakterlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada tepe püskülü çıkış süresi, bitki boyu, sap çapı, bitkide yaprak sayısı, tane oranı ve tane verim değerleri incelenmiştir. Araştırma tesadüf blokları deneme deseninde 3 tekerrürlü olarak 2016 yılında yürütülmüştür. Çeşitlerin tepe püskülü çıkış süreleri 49-55 gün, bitki boyu 164.1-233.1 cm, sap çapı 24.6-28.3 mm, , bitkide yaprak sayısı 12.2-15.4 adet, tane oranı %84.1 -89.5 ve tane verim 410.3-1069.9 kg da-1 olarak kaydedilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Mısır,
• Çeşit
• verim

INVESTIGATION OF SOME AGRICULTURAL CHARACTERS OF SECOND CROP HYBRID CORN VARIETIES

Öz

Since the corn plant is used in many ways and so that it is an open pollinated plant, it is widely cultivated in every each region. Therefore, the research of yield characters of 17 hybrid corn varieties (Tavascan, Motri, Calgary, Sancia, P.573, P.32T83, Hydro, Performer, Capuzi, 72MAY80, Simon, Macha, PL712, Torro, Bolsan, KB5562 and KB3961) were aimed to the in the second crop growing season in Kahramanmaraş conditions. In the study, the tassel emergence period, plant height, stem diameter, number of leaves in the plant, grain ratio of ear and grain yield values were investigated. The research was conducted in random blocks in the trial design in 3 replications in 2016. It was recorded that the tasselling period, plant height, stem diameter, number of leaves in plant, grain ratio of ear, grain yield are among 49-55 days, 164.1-233.1 cm, 24.6-28.3 mm, 12.2-15.4 number, 84.1 -89.5%, 410.3-1069.9 kg da-1 respectively.

Anahtar Kelimeler

• Corn
• Variety
• Grain yield

Kaynakça

1. Ahmed, A., Sultan, T., Qadir, G., Afzal, O., Ahmed, M., Shah, S.S, Asif, M., Ali, S., Mehmood, M.Z. (2020). Impact assessment of plant growth promoting rhizobacteria on growth and nutrient uptake of maize (Zea mays). Pakistan Journal of Agricultural Research, 33(2), 234-246. https://doi.org/10.17582/journal.pjar/2020/33.2.234.246
2. Alıcı, S. (2005). Kahramanmaraş koşullarında farklı azot dozları ile sıra üzeri ekim mesafelerinin II. ürün mısır bitkisinde verim, verim unsurları ve bazı tarımsal karakterlere etkisi üzerine bir araştırma. Ç.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı. (Doktora Tezi), Adana.137s.
3. Altuntaş, E., Sade, S., (2007). Orta Karadeniz geçit iklim kuşağında ikinci ürün silajlık mısır tarımında farklı toprak işleme ve ekim yöntemlerinin toprak özellikleri ve verim üzerine etkileri. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 4(3) 283-295.
4. Anonim, (2020). Türkiye İstatistik Kurumu. Tarım İstatistikleri
5. Anonim, (2016a). Doğu Akdeniz Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Toprak Laboratuvarı. Kahramanmaraş.
6. Anonim, (2016b). Kahramanmaraş Meteoroloji İstasyon Müdürlüğü. Kahramanmaraş.
7. Aygün, İ. (2012). Mısırda aynı genetik tabandan gelen tek melez, üçlü melez ve çift melezlerde tane verim ve bazı agronomik özelliklerin karşılaştırılması. (Yüksek Lisans Tezi), Selçuk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Konya.182s.
8. Bonelli, L.E., Monzonb, J.P., Cerrudoa, A., Rizzalli, R.H., Andrade. H., (2016). Maize grain yield components and source-sink relationship as affected by the delay in sowing date. Field Crops Research, 198, 215-225. https://doi.org/10.1016/j.fcr.2016.09.003

9. Budak, B. (2001). İkinci ürün olarak yetiştirilen farklı mısır çeşitlerinin hasıl ve tane verimi üzerinde Araştırmalar. E. Ü. Zir. Fak. Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı, (Yüksek Lisans Tezi). Bornova-İzmir
10. Budak, B., Soya, H., Avcıoğlu, R. (2014). İzmir ili farklı lokasyon koşullarında kimi mısır (Zea mays L.) çeşitlerinin II. ürün olarak tane verimi ve bazı verim özellikleri üzerinde bir araştırma. Anadolu, Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, 24 (1), 25 - 32.
11. Çakar, Ş. (2015). Bazı at dişi hibrit mısır (Zea mays indentata L.) çeşitlerinin Tokat Kozova koşullarında performanslarının belirlenmesi. (Yüksek Lisans Tezi), Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tokat.45s.
12. Cesurer, L. (1994). Kahramanmaraş koşullarında ana ürün olarak yetiştirilebilecek yüksek verimli melez mısır çeşitleri üzerinde araştırmalar. Tarla Bitkileri Kongresi, 25-29 Nisan 1994. Cilt: 1, S:267 - 270, İzmir.
13. Cesurer, L., Ünlü, İ. (2001). farklı lokasyonlarda yürütülen ikinci ürün hibrit mısır çeşitlerinin bazı bitkisel ve tarımsal özelliklerin incelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Fen ve Mühendislik Dergisi, 4(1) 138-149.
14. Çölkesen, M., Öktem, A., Akıncı, C., Gül, İ., İri, R., Kaya, Y. (1997). Şanlıurfa ve Diyarbakır koşullarında bazı mısır çeşitlerinde farklı ekim zamanlarının verim ve verim komponentleri üzerine etkisi. Türkiye II. Tarla Bitkileri Kongresi, 22-25 Eylül 1997, Samsun. S, 139-142.
15. Coşkun, Y., Coşkun, A., Koşar, İ. 2014. Bazı at dişi mısır çeşitlerinin Harran ovası ikinci ürün koşullarına adaptasyonu. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 1(4): 454-461.
16. Dok, M., 2005. Harran ovasında ana ve ikinci ürün mısır yetiştiriciliğinde bazı mısır çeşitlerinin verim ve verim unsurları üzerine araştırmalar. GAP IV. Tarım Kongresi, 21-23 Eylül, Şanlıurfa, s. 861-866.
17. Geren, H, Avcıoğlu, R., Kır, B., Demiroğlu, G., Yılmaz, M, Cevheri, A.C. (2003). İkinci ürün silajlık olarak yetiştirilen bazı mısır çeşitlerinde farklı ekim zamanlarının verim ve kalite özelliklerine etkisi. Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Dergisi, 40(3):57-64 ISSN 1018-8851.
18. Gözübenli, H., Ülger, A.C., Kılınç, M., Şener, O., Karadavut, U. (2007). Hatay koşullarında ikinci ürün tarımına uygun mısır çeşitlerinin belirlenmesi. Türkiye II. Tarla Bitkileri Kongresi, 22 - 25 Eylül 1997 Samsun, s: 153 - 157.
19. Gürses, M.A. (2010). Mısır yetiştiriciliğinde değişik yeşil gübre bitkileri ve çiftlik gübresi uygulamalarının verim ve verim unsurlarına etkisi. Ç.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü, (Yüksek Lisans Tezi), Tarla Bitkileri Anabilim Dalı. Adana. 89s.
20. Haag, L.A., Johnathon, D.H., Ransom, J., Roberts, T., Maxwell, S., Zarnstorff, M.E., Murray, L. (2017). Compensation of corn yield component to late-season stand reductions in the central and northern great plains. Crop Ecology & Physiology, 109(2) 524-531. https://doi.org/10.2134/agronj2015.0523
21. Han, E. (2016). Bazı mısır çeşitlerinin dane verimleri ile silaj ve kalite özelliklerinin belirlenmesi. (Yüksek Lisans Tezi), Ordu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ordu. 65s.
22. Idikut L., Tiryaki, I., Tosun, S., Celep, H. (2009). Nitrogen Rate and Previous Crop Effects on Some Agronomic Traits of Two Corn (Zea mays L.) cultivars Maverik and Bora. African Journal of Biotechnology, 8(19): 4958-4963.
23. İdikut, L., Kara, S.N. (2011). The effects of previous plants and nitrogen rates on second crop corn. Turkish Journal of Field Crops, 16(2): 239-244.
24. İdikut, L., Kara, S.N., (2013). Tane ürünü için yetiştirilen ikinci ürün mısır çeşitlerinin bazı verim öğeleri ile tane nişasta oranlarının belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Doğa Bilimleri Dergisi, 16(1).
25. İdikut, L., Yılmaz, A., Yürürdurmaz, C., Çölkesen, M. (2012). Yerel cin mısırı genotiplerinin morfolojik ve tarımsal özelliklerinin belirlenmesi. Biyoloji Bilimleri Araştırma Dergisi 5 (2): 63-69.
26. Incognito, S.J.P., Maddonni G.A., Lopez, C.G. (2020). Genetic control of maize plant architecture traits under contrasting plant densities. Euphytica 216-2. https://doi.org/10.1007/s10681-019-2552-9
27. Kahraman, Ş. (2016). Diyarbakır koşullarında ana ve ikinci ürün tane mısır tarımında bazı tarımsal ve teknolojik özellikler üzerine araştırmalar. (Doktora Tezi) Dicle Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Diyarbakır.151s.
28. Kapar, H. Öz, A. (2006). Bazı Mısır Çeşitlerinin Orta Karadeniz Bölgesinde Performanslarının Belirlenmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 21(2):147-153.
29. Khan, A., Hassan, G., Malik, N., Khan, R., Khan, H., Khan, S.A. (2016). Effect of herbicides on yield and yield components of hybrid maize (Zea mays). Planta Daninha, Viçosa-MG 34(4) 729-736. https://doi.org/10.1590/s0100-83582016340400013
30. Kılınç, S., Karademir, Ç., Ekin, Z.(2018. Bazı Mısır (Zea mays L.) Çeşitlerinde Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 21(6):809-816. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.463813
31. Kuşvuran, A., Nazlı, R.İ. (2014). Orta Kızılırmak havzası ekolojik koşullarında bazı mısır (Zea mays l.) çeşitlerinin tane mısır özelliklerinin belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 24(3),233-240. https://doi.org/10.29133/yyutbd.236254
32. Milander, J., Jukic, Z., Mason, S., Galusha, T., Kmail, Z., (2017). Hybrid maturity ınfluence on maize yield and yield component response to plant population in Croatia and Nebraska. Cereal Research Communications, 45(2), pp. 326-335. https://doi.org/10.1556/0806.45.2017.015
33. Öktem, A., Öktem, A.G., (2006). Bazı şeker mısır (Zea mays saccharata sturt.) genotiplerinin Harran ovası koşullarında verim karakteristiklerinin belirlenmesi. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 20(1): 33-46.
34. Öner, F. (2011). Karadeniz Bölgesindeki Yerel Mısır (Zea mays L.) Genotiplerinin Agronomik ve Teknolojik Özelliklerinin Belirlenmesi. (Doktora Tezi), Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Samsun. 239s.
35. Özata, E., Geçit, H.H., Öz, A., Ünver İkincikarakaya, S. (2013). Atdişi Hibrit Mısır Adaylarının Ana Ürün Koşullarında Performanslarının Belirlenmesi. Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Der. 3(1): 91-98.
36. Özata, E., Öz, A. (2014). Atdişi Hibrit Mısır Adaylarının Ana Ürün Koşullarında Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, 7 (1): 06-11.
37. Qi, D., Hu, T., Liu, T., (2020). Biomass accumulation and distribution, yield formation and water use efficiency responses of maize (Zea mays L.) to nitrogen supply methods under partial root-zone irrigation. Agricultural Water Management, 230, 105981. https://doi.org/10.1016/j.agwat.2019.105981
38. Şahin, S., (2001). Türkiye'de Mısır Ekim Alanlarının Dağılışı ve Mısır Üretimi. G.Ü. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1): 73-90.
39. Sarikurt, B., Bengisu, G., (2020). Diyarbakır sulu koşullarında II. ürün olarak yetiştirilen bazı mısır çeşitlerinde verim ve bazı tarımsal karakterler ile karakterler arası ilişkilerin belirlenmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 18, 243-247. https://doi.org/10.31590/ejosat.681220
40. Saygı, M. (2016). Çukurova koşullarında yetiştirilen bazı atdişi mısır (Zea mays indentata sturt.) çeşitlerinin önemli bitkisel karakterler, verim komponentleri ve dane verimi yönünden değerlendirilmesi. (Yüksek Lisans Tezi), Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana.71s.
41. Sönmez, K., Alan, Ö., Kınacı, E., Kınacı, G., Kutlu, İ., Budak Basçiftçi, Z., Evrenosoğlu, Y. (2013). Bazı seker mısırı çeşitlerinin (Zea mays saccharata sturt) bitki, koçan ve verim özellikleri. Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 8 (1):28-40.
42. Taş, T. (2010). Harran ovası koşullarında farklı ekim sıklıklarında yetiştirilen mısırda (Zea mays l. indentata) değişik büyüme dönemlerinde yapılan hasadın silaj ve tane verimine etkisi. (Yüksek Lisans Tezi), Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana.104s.
43. Taş, T. (2020). Şanlıurfa koşullarında Bazı Atdişi Hibrit Mısır (Zea mays indentata Sturt) Çeşitlerinin Tane Özellikleri ile Tane Verimi Arasındaki İlişkilerin Belirlenmesi. ISPEC Tarım Bilimleri Dergisi, 4(2):222-233, https://doi.org/10.46291/ISPECJASvol4iss2pp87-98
44. Topal, B., (2016). Mısırda (Zea mays L. indentata sturt.) koçan yaprağı klorofil miktarı ile tane verimi ve verim ögeleri arasındaki ilişkilerin path analizi ile saptanması, (Yüksek Lisans Tezi), Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana.71s.
45. Türkay, M.A., Cerit, İ., Sarıhan, H., Şen, H.M. Çınar, S., Ülger, A.C., (2007). Farklı azot dozlarının at dişi melez mısır çeşitlerinde tane verimi ve bazı tarımsal özelliklere etkisi. VII. Tarla Bitkileri Kongresi, 1, 84-87. Erzurum.