Tüketici Ataletinin Marka Güveni ve Marka Bağlılığı İlişkisindeki Aracılık Rolü

Sena Altın

EN TR

Tüketici Ataletinin Marka Güveni ve Marka Bağlılığı İlişkisindeki Aracılık Rolü

Öz

Bu araştırma, pasif ve aktif marka bağlılığı ve marka güveni arasındaki ilişkide tüketici ataletinin rolünü incelemektedir. Araştırmada marka güveni, tüketici ataletini ve marka bağlılığını etkileyen kritik bir unsur olarak ele alınmıştır. Belirlenen hipotezler kapsamında, marka güveninin tüketici ataletini ve marka bağlılığını pozitif yönde etkilediği; tüketici ataletinin ise marka bağlılığını güçlendirdiği ortaya konmuştur. Ayrıca, tüketici ataletinin marka güveni ile marka bağlılığı arasındaki ilişkide aracılık rolü üstlendiği görülmektedir. Elde edilen sonuçlar, tüketici ataletinin bağlılık süreçlerinde göz ardı edilmemesi gereken bir unsur olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda çalışma, işletmelerin güven temelli stratejilerde ataleti dikkate almaları gerektiğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Tüketici Ataleti, Marka Güveni, Marka Bağlılığı, Tüketici Davranışları, hizmet sektörü

Etik Beyan

Araştırma kapsamında Kayseri Üniversitesi Etik Kurulu’ndan 10.10.2025 tarihli 143/2025 sayılı etik kurul raporu alınmıştır

Kaynakça

Aaker, D. (2015). Aaker on branding: 20 prinsip esensial mengelola dan mengembangkan brand. Jakarta: PT: Gramedia Pustaka Utama.
Aaker, D. A. (1991). Managing brand equity: Capitalizing on the value of a brand name. The Free Press.
Akgün, A. A., & Sarıtaş, E. (2023). Marka güven ölçeğinin türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. (52), 420–434.
Amoroso, D., Lim, R., & Santoso, A. S. (2017). Customer inertia and switching costs: The role in building customer loyalty. Journal of Business and Retail Management Research, 11(4), 1-11.
Arnade, C., Gopinath, M., & Pick, D. (2008). Brand inertia in U.S. household cheese consumption. American Journal of Agricultural Economics, 90(3), 813–826.
Aydın, A. E., & Dogan, V. (2023). Kriz ortamında tüketici ataleti: Whatsapp kişisel veri düzenlemesi üzerine bir araştırma. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 16(1), 61–82.
Barijan, D., Ariningsih, E. P., & Rahmawati, F. (2021). The influence of brand trust, brand familiarity and brand experience on brand attachments. Journal of Digital Marketing and Halal Industry, 3(1), 73–84.
Barusman, A. R. P., & Riorini, S. V. (2016). The effect of customer satisfaction, trust, switching barriers on customer retention. International Journal of Applied Business and Economic Research, 14(14), 12363-12379.
Chaudhuri, A., & Holbrook, M. B. (2001). The chain of effects from brand trust and brand affect to brand performance: The role of brand loyalty. Journal of Marketing, 65(2), 81–93.
Deheshti, M., Adabi Firouzjah, J., & Alimohammadi, H. (2016). The relationship between brand ımage and brand trust in sporting goods consumers. Annals of Applied Sport Science, 4(3), 27–34.

Delgado-Ballester, E., Munuera-Aleman, J. L., & Yague-Guillen, M. J. (2003). Development and validation of a brand trust scale. International Journal of Market Research, 45(1), 35–54.
Dick, A. S., & Basu, K. (1994). Customer loyalty: Toward an integrated conceptual framework. Journal of the Academy of Marketing Science, 22(2), 99–113.
Dobni, D., & Zinkhan, G. M. (1990). In search of brand ımage: A foundation analysis. Advances in Consumer Research, 17(1), 110–119.
Elvira Tabaku, M. Z. (2015). Brand loyalty and loyalty programs; A literature review. Romanian Economic and Business Review, 10(2), 71–85.
Gökerik, M. (2024). The mediating role of brand trust in the effect of social media marketing on repurchase behaviour. Turkish Journal of Marketing, 9(2), 36–51.
Gürbüz, A., & Doğan, M. (2013). Tüketicilerin markaya duyduğu güven ve marka bağlılığı ilişkisi. International Journal, 9(19), 239-258.
Heckman, J. J. (1981). Heterogeneity and State De-pendence. Chicago. University of ChicagoPress. Hegner, S. M., & Jevons, C. (2016). Brand trust: A cross-national validation in Germany, India, and South Africa. Journal of Product & Brand Management, 25(1), 58–68.
Karataş Yücel, E. (2023). Tüketici ataleti nedir? Kavramsal bir değerlendirme. İpar, M.,S. (Ed). Sosyal Bilimlerde Akademik Araştırma ve Değerlendirmeler- II (109-124). Gaziantep: Özgür Yayınevi
Kuo, Y.-F., Hu, T.-L., & Yang, S.-C. (2013). Effects of inertia and satisfaction in female online shoppers on repeat-purchase intention: The moderating roles of word-of-mouth and alternative attraction. Managing Service Quality: An International Journal, 23(3), 168–187.
Li, Z., Long, M., Huang, S., Duan, Z., Hu, Y., & Cui, R. (2022). Effects of inertia and switching costs on customer retention: A study of budget hotels in china. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 35(3), 1030-1050. https://doi.org/10.1108/ijchm-09-2021-1074
Matzler, K., Grabner‐Kräuter, S., & Bidmon, S. (2008). Risk aversion and brand loyalty: The mediating role of brand trust and brand affect. Journal of Product & Brand Management, 17(3), 154–162.
Mehta, N. N., Rajiv, S., & Srinivasan, K. (2002). Active versus passive loyalty: A structural model of consideration set formation. SSRN Electronic Journal, 32(1), 30.
Morgan, R. M., & Hunt, S. D. (1994). The commitment-trust theory of relationship marketing. Journal of Marketing, 58(3), 20–38.
Nalcı, M. M., & Hamşıoğlu, A. B. (2021). Sosyal medya pazarlamasının marka değeri, marka güveni ve marka bağlılığı üzerindeki etkisinin belirlenmesi: Bir araştırma. Journal of Business Research-Turk, 4(13), 3076–3089.
Nam, J., Ekinci, Y., & Whyatt, G. (2011). Brand equity, brand loyalty and consumer satisfaction. Annals of Tourism Research, 38(3), 1009–1030.
Oliver, R. L. (1999). Whence consumer loyalty? Journal of Marketing, 63, 33–44.
Önen, V. (2018). Marka güveni marka sadakati ve marka tercihi arasındaki ilişkinin incelenmesi: Kırtasiye sektörü uygulaması. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 6(15), 1031–1044.
Purwandani, M., Widodo, A., Silvianita, A., & Rubiyanti, N. (2023). How to create brand evangelists: A conceptual framework. Journal of International Conference Proceedings, 6(7), 266–279.
Shi, X., Lin, Z., Liu, J., & Hui, Y. (2018). Consumer loyalty toward smartphone brands: The determining roles of deliberate inertia and cognitive lock-in. Inf. Manag., 55, 866-876. https://doi.org/10.1016/j.im.2018.03.013
Shiu, J.Y., Wei, G. & Chang, HH. (2023). Impulse control during the online shopping frenzy in China: the role of consumer inertia. Humanities and Social Sciences Communications, 10, 667. https://doi.org/10.1057/s41599-023-02204-w
Shuman Wang, Zeran Zhang, Yajing Yin & Chunlin Yuan. (2025). Shopping in the metaverse: role of enjoyment from the perspective of information system success model. Marketing Intelligence & Planning, Vol. 41, NOS. 5–6, 485–507. https://doi.org/10.1080/0267257X.2025.2495341
Torlak, Ö., Doğan, V., & Özkara, B. Y. (2014). Marka farkındalığı, marka imajı, markadan etkilenme ve markaya güvenin marka bağlılığı üzerindeki görece etkilerinin incelenmesi: Turkcell örneği. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 9(1), 147–161.
V. Kumar, & Denish Shah (2004). V. Kumar; Denish Shah. (2004). Building and sustaining profitable customer loyalty for the 21st century. Journal of Retailing, 80(4), 317–329.
Zehir, C., Şahin, A., Kitapçı, H., & Özşahin, M. (2011). The effects of brand communication and service quality in building brand loyalty through brand trust; the empirical research on global brands. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 24, 1218-1231. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2011.09.142

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ürün ve Marka Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sena Altın ^*
0000-0002-4254-0326
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

11 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

1 Kasım 2025

Kabul Tarihi

21 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA83FJ83CP

APA

Altın, S. (2025). Tüketici Ataletinin Marka Güveni ve Marka Bağlılığı İlişkisindeki Aracılık Rolü. Ahi Evran Akademi, 6(2), 77-88. https://izlik.org/JA83FJ83CP

AMA

1.Altın S. Tüketici Ataletinin Marka Güveni ve Marka Bağlılığı İlişkisindeki Aracılık Rolü. AEA. 2025;6(2):77-88. https://izlik.org/JA83FJ83CP

Chicago

Altın, Sena. 2025. “Tüketici Ataletinin Marka Güveni ve Marka Bağlılığı İlişkisindeki Aracılık Rolü”. Ahi Evran Akademi 6 (2): 77-88. https://izlik.org/JA83FJ83CP.

EndNote

Altın S (01 Aralık 2025) Tüketici Ataletinin Marka Güveni ve Marka Bağlılığı İlişkisindeki Aracılık Rolü. Ahi Evran Akademi 6 2 77–88.

IEEE

[1]S. Altın, “Tüketici Ataletinin Marka Güveni ve Marka Bağlılığı İlişkisindeki Aracılık Rolü”, AEA, c. 6, sy 2, ss. 77–88, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83FJ83CP

ISNAD

Altın, Sena. “Tüketici Ataletinin Marka Güveni ve Marka Bağlılığı İlişkisindeki Aracılık Rolü”. Ahi Evran Akademi 6/2 (01 Aralık 2025): 77-88. https://izlik.org/JA83FJ83CP.

JAMA

1.Altın S. Tüketici Ataletinin Marka Güveni ve Marka Bağlılığı İlişkisindeki Aracılık Rolü. AEA. 2025;6:77–88.

MLA

Altın, Sena. “Tüketici Ataletinin Marka Güveni ve Marka Bağlılığı İlişkisindeki Aracılık Rolü”. Ahi Evran Akademi, c. 6, sy 2, Aralık 2025, ss. 77-88, https://izlik.org/JA83FJ83CP.

Vancouver

1.Sena Altın. Tüketici Ataletinin Marka Güveni ve Marka Bağlılığı İlişkisindeki Aracılık Rolü. AEA [Internet]. 01 Aralık 2025;6(2):77-88. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83FJ83CP

Tüketici Ataletinin Marka Güveni ve Marka Bağlılığı İlişkisindeki Aracılık Rolü

The Mediating Role of Consumer Inertia in the Relationship Between Brand Trust and Brand Loyalty

Öz

Anahtar Kelimeler

Tüketici Ataletinin Marka Güveni ve Marka Bağlılığı İlişkisindeki Aracılık Rolü

Öz

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster