EN
TR
SARS-Cov-2 Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Romatoid Artrit: Yeni Bir Risk Faktörü Mü?
Öz
AMAÇ: Romatoid artrit (RA) etyopatogenezinde viral enfeksiyonlar çevresel tetikleyici faktörler olarak rol almaktadır. Yeni corona virüs SARS-CoV-2’nin neden olduğu hastalığın (COVİD-19) otoimmüniteyi ve inflamatuar artritleri tetiklediği bildirilmiştir. Çalışmanın amacı, COVİD-19 sonrası RA tanısı alan hastaları klasik RA özellikleriyle karşılaştırmak ve RA gelişimindeki olası mekanizmaları irdelemektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Romatoloji polikliniğine başvurarak RA tanısı alan olgular retrospektif olarak çalışmaya dahil edildi. Eklem yakınmaları başlamadan önce COVİD-19 öyküsü olan ve olmayan hastalar olarak iki grup oluşturuldu. Cinsiyet, yaş, komorbidite, çalışma durumu, sigara, aile öyküsü, eklem tutulum paterni, semptom süresi, eritrosit sedimantasyon hızı (ESR) ve C-reaktif protein (CRP), hastalık aktivite skorları (DAS28-ESR), romatoid faktör (RF), anti-siklik sitrülline peptid (anti-CCP) kaydedildi. Normal dağılım göstermeyen veriler için Wilcoxon testi, normal dağılım gösteren veriler için paired-t testi kullanıldı, p <0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
BULGULAR: 61 yeni tanı RA hastasının %67.2 si (n=41) önceden COVİD-19 öyküsü yoktu, %32.8’inde (n=20) COVİD-19 enfeksiyon öyküsü mevcuttu. Her iki grup arasında yaş, cinsiyet, aile öyküsü, sigara alışkanlığı, çalışma durumu, komorbidite açısından istatiksel fark saptanmadı. Her iki grupta semptom süreleri istatiksel açıdan benzerdi, COVİD-19 öyküsü olan ve olmayan grupta sırasıyla 24 hafta (2-62), 18 hafta (2-120) saptandı. Eklem tutulum paternleri COVİD-19 geçirmiş hastalarda %90’ı polisimetrik, %10’u oligoartikülerdi. COVİD-19 öyküsü olmayan hastalarda %87.8’i polisimetrik, %12.2’si oligoartikülerdi, her iki grup arasında fark saptanmadı. ESR, CRP, DAS28-ESR düzeyleri ve RF ve anti-CCP varlığı da her iki grupta benzerdi.
SONUÇ: Bu çalışmada klasik RA bulgularıyla COVİD-19 enfeksiyonu sonrası RA gelişen hastalarda demografik, klinik ve laboratuar özellikler benzer bulunmuştur. SARS-CoV-2 enfeksiyonun solunum yollarını özellikle hedef alması RA ilişkili otoimmünite gelişme ihtimalini düşündürmektedir. Sonuç olarak; RA ve COVİD-19 ilişkisini aydınlatmak için daha geniş çaplı ve ileriye dönük çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. https://covid19.who.int/ World Health Organization Coronavirus (COVID-19) Dashboard
- 2. Huang C, Wang Y, Li X, Ren L, Zhao J, Hu Y, et al. Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China. Lancet Lond Engl 2020;395:497–506.
- 3. Zhao Y, Zhao Z, Wang Y, Zhou Y, Ma Y, Zuo W. Single-cell RNA expression profiling of ACE2, the receptor of SARS-CoV-2. Am. J. Respir. Crit. Care Med.202(5), 756–759 (2020).
- 4. Zou Z, Yan Y, Shu Y et al. Angiotensin-converting enzyme 2 protects from lethal avian influenza A H5N1 infections. Nat. Commun. 5(1), 1–7 (2014).
- 5. Firestein GS, Mcinnes IB. Immunopathogenesis of rheumatoid arthritis. Immunity 46(2), 183–196 (2017).
- 6. Caso F, Costa L, Ruscitti P, et al. Could Sars-coronavirus-2 trigger autoimmune and/or autoinflammatory mechanisms in genetically predisposed subjects? Autoimmun Rev 2020; 19:102524.
- 7. Galeotti C, Bayry J. Autoimmune and inflammatory diseases following COVID-19. Nat Rev Rheumatol 2020;16:413–4.
- 8. Lucchese G, Flöel A. SARS-CoV-2 and Guillain-Barré syndrome: molecular mimicry with human heat shock proteins as potential pathogenic mechanism. Cell Stress Chaperones 2020; 25:731–5.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik Tıp Bilimleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2022
Gönderilme Tarihi
18 Şubat 2022
Kabul Tarihi
11 Kasım 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 55 Sayı: 3
APA
Köse Çobanoğlu, R. (2022). SARS-Cov-2 Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Romatoid Artrit: Yeni Bir Risk Faktörü Mü? Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi, 55(3), 179-182. https://doi.org/10.20492/aeahtd.1072187
AMA
1.Köse Çobanoğlu R. SARS-Cov-2 Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Romatoid Artrit: Yeni Bir Risk Faktörü Mü? Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi. 2022;55(3):179-182. doi:10.20492/aeahtd.1072187
Chicago
Köse Çobanoğlu, Reyhan. 2022. “SARS-Cov-2 Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Romatoid Artrit: Yeni Bir Risk Faktörü Mü?”. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi 55 (3): 179-82. https://doi.org/10.20492/aeahtd.1072187.
EndNote
Köse Çobanoğlu R (01 Aralık 2022) SARS-Cov-2 Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Romatoid Artrit: Yeni Bir Risk Faktörü Mü? Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi 55 3 179–182.
IEEE
[1]R. Köse Çobanoğlu, “SARS-Cov-2 Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Romatoid Artrit: Yeni Bir Risk Faktörü Mü?”, Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi, c. 55, sy 3, ss. 179–182, Ara. 2022, doi: 10.20492/aeahtd.1072187.
ISNAD
Köse Çobanoğlu, Reyhan. “SARS-Cov-2 Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Romatoid Artrit: Yeni Bir Risk Faktörü Mü?”. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi 55/3 (01 Aralık 2022): 179-182. https://doi.org/10.20492/aeahtd.1072187.
JAMA
1.Köse Çobanoğlu R. SARS-Cov-2 Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Romatoid Artrit: Yeni Bir Risk Faktörü Mü? Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi. 2022;55:179–182.
MLA
Köse Çobanoğlu, Reyhan. “SARS-Cov-2 Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Romatoid Artrit: Yeni Bir Risk Faktörü Mü?”. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi, c. 55, sy 3, Aralık 2022, ss. 179-82, doi:10.20492/aeahtd.1072187.
Vancouver
1.Reyhan Köse Çobanoğlu. SARS-Cov-2 Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Romatoid Artrit: Yeni Bir Risk Faktörü Mü? Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi. 01 Aralık 2022;55(3):179-82. doi:10.20492/aeahtd.1072187