İzotretinoinin Serum Hormonları ve Menstrüel Siklus Üzerine Etkileri
Öz
Amaç: Akne vulgaris tanısıyla izotretinoin tedavisi kullanan kadın hastaların serum hormon ve menstrüel sikluslarında ortaya çıkan değişikliklerin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Retrospektif olarak yapılan bu çalışmada, akne vulgaris nedeniyle izotretinoin tedavisi başlanmış, tedavi öncesi düzenli menstrüel sikluslara sahip, laboratuvar parametreleri normal sınırlarda olan, herhangi bir sistemik hastalığı bulunmayan ve başka ilaç kullanmayan kadın hastaların verileri incelenmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 21 hastanın yaş ortalaması 22±3.87 idi. Hastalara uygulanan izotretinoin kümülatif dozu 123.90±4.71 mg/kg idi. Tedavi sırasında hastaların %19.1’inde dehidroepiandrosteron sülfat (DHEAS), %23.8’inde serbest testosteron (sT), %33.3’ünde total testosteron (tT) serum seviyelerinin referans aralığının üzerine çıktığı tespit edildi. Ortalama DHEAS ve sT düzeylerinde tedavi öncesine kıyasla istatistiksel olarak anlamlı olmayan artış saptandı (p>0.05). Tedavi boyunca normal sınırlar arasında ortalama tiroid stimüle edici hormon (TSH) değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı (p<0.05) ve ortalama serbest T3 (sT3) düzeylerinde anlamlı olmayan (p>0.05) progresif azalma tespit edildi. Prolaktin, 17-hidroksiprogesteron, tT, folikül stimüle edici hormon, lüteinize edici hormon ve serbest T4 ortalama değerlerinde anlamlı bir fark bulunmadı (p>0.05). Hastaların %23.8'inde menstrüel düzensizlik olduğu saptandı. Bir hastada polimenore, bir hastada hipomenore, üç hastada oligomenore ve oligomenore gelişen hastaların birinde de siklus ortası kanama ortaya çıktığı tespit edildi. Menstrüel düzensizlik gelişen hastaların hormon değerlerinde herhangi bir değişiklik olmadığı belirlendi.
Sonuç: Bu çalışma izotretinoinin androjen metaboliması, tiroid hormonları ve menstrüel sikluslar üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Bu nedenle uzun süreli tedavilerde hiperandrojenizm ve hipotiroidi açısından takip önerilmektedir. Anormal uterin kanamaların hormonal kaynaklı olmadığı düşünülmektedir. Bu etkilerin hangi mekanizmalarla ortaya çıktığının kanıtlanabilmesi için ileri seviyede araştırmalara gerek vardır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Katsambas A, Papakonstantinou A. Papakonstantinou A. Acne: Systemic treatment. Clin Dermatol. 2004;22(5):412-8.
- Saurat JH. Oral isotretinoin. Where now, where next? Dermatology. 1997;195(Suppl 1):13.
- Törmä H. Interaction of isotretinoin with endogenous retinoids. J Am Acad Dermatol. 2001;45(5):S143-9.
- Lookingbill DP, Demers LM, Tigelaar RE, Shalita AR. Effect of isotretinoin on serum levels of precursor and peripherally derived androgens in patients with acne. Arch Dermatol .1988;124(4):540-3.
- Marsden JR, Trinick TR, Laker MF, Shuster S. Effects of isotretinoin on serum lipids and lipoproteins, liver and thyroid function. Clin Chim Acta. 1984;143(3):243-51.
- Hickey M, Balen A. Menstrual disorders in adolescence: Investigation and management. Hum Reprod Update. 2003;9(5):493-504.
- Bruno NP, Beacham BE, Burnett JW. Adverse effects of isotretinoin therapy. Cutis. 1984;33(5):484-9.
- Edwards L, Alberts DS, Levine N. Clinical toxicity of low-dose isotretinoin. Cancer Treatment Reports. 1986;70(5):663-4.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Fidan Bener
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
29 Ağustos 2018
Gönderilme Tarihi
3 Ağustos 2018
Kabul Tarihi
4 Kasım 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 51 Sayı: 2